Vademecum geografia

GEOGRAFIA FIZYCZNA

• Przedmiot badań nauk geograficznych
• Bezpośrednie metody zbierania informacji geograficznych
• Pośrednie metody zbierania informacji geograficznych
• Rodzaje i wykorzystanie siatek kartograficznych
• Obliczanie odległości i pola powierzchni na mapie
• Rodzaje i zastosowanie map
• Kartograficzne przedstawianie cech ilościowych
• Ziemia w Układzie Słonecznym
• Fazy Księżyca, zaćmienia Księżyca i Słońca
• Poglądy na budowę Układu Słonecznego i wszechświata
• Wpływ promieniowania kosmicznego, promieniowania słonecznego oraz grawitacyjnego oddziaływania ciał niebieskich na funkcjonowanie systemu przyrodniczego Ziemi
• Kształt i wymiary Ziemi
• Ruch obrotowy Ziemi - dowody i następstwa
• Ruch obiegowy Ziemi - dowody i następstwa
• Strefy oświetlenia Ziemi
• Zmiany oświetlenia Ziemi w ciągu doby
• Zmiany oświetlenia Ziemi w ciągu roku
• Szerokość i długość geograficzna
• Zasady określania współrzędnych geograficznych
• Obliczanie słonecznego czasu miejscowego
• Zasady obliczania czasu strefowego i urzędowego
• Kalendarz juliański i gregoriański
• Budowa i skład chemiczny atmosfery
• Pionowy rozkład temperatury powietrza
• Zmiany ciśnienia atmosferycznego wraz ze wzrostem wysokości
• Temperatura powietrza - przyczyny jej zróżnicowania
• Zróżnicowanie temperatury powietrza na Ziemi
• Rozkład ciśnienia atmosferycznego na Ziemi
• Konsekwencje istniejącego ciśnienia atmosferycznego na Ziemi
• Cyrkulacja pasatowa
• Krążenie powietrza atmosferycznego na Ziemi
• Klasyfikacja wiatrów
• Wiatry stałe i sezonowe
• Wiatry wiejące w górach
• Chmury i opady atmosferyczne na Ziemi
• Rozmieszczenie opadów atmosferycznych na Ziemi
• Elementy pogody i klimatu
• Czynniki wpływające na pogodę i klimat
• Strefy klimatyczne na Ziemi wg Wincentego Okołowicza
• Zasoby wodne hydrosfery
• Obieg wody w przyrodzie
• Obszary oceaniczne na świecie
• Cechy wód morskich
• Ruchy wody morskiej
• Wody podziemne
• Klasyfikacja źródeł
• Wody mineralne i termalne
• Rzeki na Ziemi
• Rodzaje ustrojów rzecznych
• Jeziora na Ziemi
• Genetyczny podział jezior
• Etapy rozwoju jezior
• Warunki tworzenia się lodowców
• Klasyfikacja lodowców
• Obszary zlodowacone na Ziemi
• Budowa wnętrza Ziemi
• Kryteria podziału skał
• Skały magmowe
• Skały osadowe
• Skały przeobrażone
• Złoża mineralne
• Struktury tektoniczne
• Podział dziejów na ery i okresy
• Dzieje Ziemi
• Metody badań geologicznych
• Metody określania wieku skał
• Procesy plutoniczne
• Procesy wulkaniczne
• Rozmieszczenie wulkanów na Ziemi
• Ruch płyt litosfery
• Cykl orogeniczny
• Pionowe ruchy skorupy ziemskiej
• Rodzaje wietrzenia skał
• Zależność rodzaju wietrzenia od warunków klimatycznych
• Grawitacyjne ruchy masowe
• Niszcząca działalność wiatru
• Budująca działalność wiatru
• Rzeźba pustyń
• Formy krasowe
• Niszcząca działalność wód płynących
• Transportująca i akumulacyjna działalność rzek
• Niszcząca działalność lodowców
• Budująca działalność lodowców i lądolodów
• Formy fluwioglacjalne
• Różnica między rzeźbą młodoglacjalną a staroglacjalną
• Niszcząca działalność morza
• Budująca działalność morza
• Typy wybrzeży
• Rozmieszczenie kontynentów na świecie
• Wielkie formy ukształtowania powierzchni lądów
• Formy ukształtowania dna oceanów i mórz
• Czynniki wpływające na tworzenie się gleby
• Etapy procesu glebotwórczego
• Rozmieszczenie stref glebowych na Ziemi
• Gleby astrefowe
• Rozmieszczenie oraz cechy formacji roślinnych
• Podział geobotaniczny świata
• Charakterystyczne zwierzęta poszczególnych formacji roślinnych
• Krainy zoogeograficzne na świecie
• Fauna mórz i oceanów

GEOGRAFIA ŚWIATA

• Naturalne warunki rozwoju rolnictwa
• Społeczno-ekonomiczne warunki rozwoju rolnictwa
• Rozmieszczenie upraw roślinnych na świecie
• Chów zwierząt gospodarskich na świecie
• Rybołówstwo na świecie
• Główne regiony rolnicze świata
• Zróżnicowanie poziomu produkcji rolnej
• Obszary nadwyżek i niedoborów żywności
• Możliwości wyżywienia wzrastającej liczby ludności świata
• Elementy środowiska geograficznego i ich wzajemne powiązania
• Poglądy dotyczące wpływu środowiska naturalnego na działalność człowieka
• Czynniki przyrodnicze sprzyjające działalności człowieka
• Czynniki ograniczające działalność człowieka
• Zmiany środowiska w wyniku działalności człowieka
• Racjonalne gospodarowanie środowiskiem
• Zmiany liczby ludności świata
• Zróżnicowanie przyrostu naturalnego na świecie
• Piramida płci i wieku
• Kierunki i natężenie migracji na świecie
• Rozmieszczenie ludności na świecie
• Bariery i atrakcje osadnicze
• Struktura zatrudnienia na świecie
• Zróżnicowanie rasowe ludności świata
• Zróżnicowanie językowe ludności świata
• Zróżnicowanie religijne ludności świata
• Funkcje miast
• Miejskie układy przestrzenne
• Zróżnicowanie współczesnych procesów urbanizacyjnych
• Problemy rozwoju wielkich miast
• Rola przemysłu w funkcjonowaniu państwa
• Czynniki lokalizacji przemysłu
• Główne miejsca wydobycia węgla na świecie
• Występowanie ropy naftowej na świecie
• Zagrożenia ekologiczne związane z eksploatacją i transportem surowców
• Alternatywne źródła energii
• Struktura produkcji energii elektrycznej na świecie
• Wielkie regiony przemysłowe świata
• Usługi na świecie
• Rodzaje transportu
• Transport powietrzny i wodny
• Główne szlaki komunikacyjne świata
• Łączność na świecie
• Usługi oświatowe
• Usługi kulturalne
• Usługi socjalne
• Turystyka na świecie
• Walory turystyczne
• Główne regiony turystyczne świata
• Struktura towarowa i geograficzna handlu zagranicznego
• Rodzaje ustrojów politycznych i gospodarczych
• Geografia elektoralna
• Kryteria podziału państw
• Państwa wysoko rozwinięte gospodarczo
• Państwa średnio rozwinięte gospodarczo
• Państwa słabo rozwinięte gospodarczo
• Współczesne przemiany polityczne i gospodarcze na świecie
• Globalizacja
• Powstanie i cele Unii Europejskiej oraz NATO
• Euroregiony
• Gospodarcze i polityczne organizacje na świecie
• Struktura i rola ONZ
• Konflikty na świecie
• Terroryzm na świecie
• Klęski żywiołowe
• Międzynarodowe działania na rzecz ochrony środowiska
• Stan zdrowotny ludności świata
• Epidemia AIDS na świecie
• Malaria na świecie

GEOGRAFIA POLSKI

• Położenie Polski w Europie
• Obszar, granice i podział administracyjny
• Zmiany podziału administracyjnego Polski po II wojnie światowej
• Budowa geologiczna Europy
• Geologiczne jednostki strukturalne Polski
• Przeszłość geologiczna obszaru Polski
• Zlodowacenia w Polsce
• Plejstoceńskie przekształcenia krajobrazu
• Ukształtowanie powierzchni Polski
• Czynniki niemeteorologiczne wpływające na klimat Polski
• Czynniki meteorologiczne wpływające na klimat Polski
• Cechy klimatu Polski
• Regiony klimatyczne Polski
• Sieć rzeczna Polski
• Jeziora w Polsce
• Gospodarka wodna Polski
• Występowanie wód mineralnych w Polsce
• Morze Bałtyckie
• Gleby w Polsce
• Wartość użytkowa gleb w Polsce
• Typy zbiorowisk roślinnych występujących w Polsce
• Rozmieszczenie kompleksów leśnych
• Negatywny wpływ człowieka na środowisko naturalne na przykładzie Polski
• Obszary klęski ekologicznej w Polsce
• Ochrona środowiska w Polsce
• Parki narodowe i rezerwaty
• Podział Polski na krainy geograficzne
• Zmiany liczby ludności Polski i innych krajów Europy po 1939 roku
• Migracje w Polsce po II wojnie światowej
• Zróżnicowanie gęstości zaludnienia w Polsce
• Zmiany struktury demograficznej w Polsce
• Zmiany struktury zatrudnienia na tle przekształceń gospodarczych w Polsce
• Struktura narodowościowa ludności Polski
• Struktura wykształcenia ludności Polski
• Struktura wielkościowa miast Polski
• Struktura osadnicza w Polsce
• Struktura funkcjonalna miast
• Obszary wiejskie w Polsce
• Surowce energetyczne w Polsce
• Znaczenie wydobycia surowców energetycznych w Polsce
• Rozmieszczenie elektrowni w Polsce
• Struktura produkcji energii elektrycznej w Polsce na tle innych krajów
• Przemysł elektromaszynowy w Polsce
• Przemysł chemiczny w Polsce
• Rozmieszczenie największych obiektów przemysłowych w Polsce
• Główne okręgi przemysłowe Polski
• Restrukturyzacja przemysłu w Polsce
• Przyrodnicze czynniki rozwoju rolnictwa w Polsce
• Pozaprzyrodnicze czynniki rozwoju rolnictwa w Polsce
• Zmiany w strukturze agrarnej, przekształcenia własnościowe w rolnictwie Polski
• Przestrzenne rozmieszczenie upraw w Polsce
• Przestrzenne rozmieszczenie hodowli w Polsce
• Lesistość Polski na tle innych krajów Europy
• Przemysł drzewny i papierniczy w Polsce
• Transport kolejowy i samochodowy w Polsce
• Transport wodny i powietrzny w Polsce
• Najważniejsze szlaki kolejowe i samochodowe w Polsce
• Handel zagraniczny Polski
• Regiony turystyczne Polski