Wzory wypracowań - klasy 1-3

ANTYK

• Mitologia i Księga Rodzaju jako dwie opowieści o powstaniu świata i człowieka
• Obraz Boga (bogów) i człowieka w kulturze i literaturze antycznej oraz w Biblii
• Humanistyczne wartości mitów greckich
• Iliada Homera - arcydzieło literatury i wzór postaw
• Różnorodność tematyczna liryki greckiej
• Na czym polega tragizm bohaterów Antygony?
• Antygona i Kreon - miłość i nienawiść. Konflikt tragiczny w Antygonie Sofoklesa
• Konflikt tragiczny w Królu Edypie Sofoklesa
• Motyw cierpienia w Królu Edypie Sofoklesa
• Poglądy życiowe Horacego w wybranych odach
• Miłość niejedno ma imię - na podstawie literatury antycznej
• Prometeusz - ukarany za miłość do ludzi. Charakterystyka i ocena bohatera z perspektywy końca XX wieku
• Problem cierpienia w mitologii i w Biblii
• Inspiracje biblijne w kulturze polskiej
• Obecność motywów mitologicznych w polskiej literaturze dawnej i współczesnej

ŚREDNIOWIECZE

• Dlaczego kroniki średniowieczne zaliczamy do literatury? Omów na przykładzie Kroniki Galla Anonima
• Obraz miłości w Dziejach Tristana i Izoldy opracowanych przez Josepha Bediera
• Dante i Villon - indywidualności w epoce anonimów
• F. Villon - artysta-cygan - najwybitniejszym poetą francuskiego średniowiecza
• W poszukiwaniu Beatrycze - rola alegorii w Boskiej Komedii D. Alighieri
• Znaczenie średniowiecza dla języka i kultury polskiej
• Czy właściwe jest nazwanie wieków średnich „mrokami średniowiecza”?
• Dlaczego literatura zawiera „przepisy na życie”? Wzorce osobowe w epoce średniowiecza
• Bogurodzica jako najstarszy zabytek językowy i arcydzieło poezji średniowiecza
• Czym była średniowieczna pokora? Założenia franciszkanizmu w Kwiatkach św. Franciszka
• W jaki sposób asceza prowadzi do świętości? Ideał ascety w kulturze i literaturze średniowiecza na podstawie Legendy o św. Aleksym
• Legenda o św. Aleksym i Kwiatki św. Franciszka - dwa oblicza średniowiecznej ascezy
• Motyw śmierci w literaturze średniowiecznej na przykładzie Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, Pieśni o Rolandzie, Dziejów Tristana i Izoldy, Legendy o św. Aleksym

RENESANS

• „Używaj miła duszo, masz wszytkiego dobrego dosyć” - w oparciu o poznane utwory M. Reja wyjaśnij, na czym polega renesansowa postawa wobec życia
• Mikołaj Rej - świetny obserwator otaczającej go rzeczywistości (Krótka rozprawa, Źwierzyniec, Żywot człowieka poćciwego)
• „Nie tak daleko do Czarnolasu z Nagłowic - A jednak jak daleko, mowo polska, powiedz!” - zestawiając twórczość J. Kochanowskiego i M. Reja, wykaż słuszność powyższych słów
• „Mądrość i prawda są tarczą człowieka” - filozofia życiowa J. Kochanowskiego w Pieśniach
• Tradycje antyczne i akcenty narodowe w Odprawie posłów greckich J. Kochanowskiego
• Fraszki Jana Kochanowskiego jako pamiętnik humanisty
• Renesansowy charakter fraszek J. Kochanowskiego
• Czy fraszki Jana z Czarnolasu zawierają odpowiedź na pytanie o cel ludzkiego życia?
• Refleksja nad życiem i śmiercią we fraszkach i pieśniach Jana Kochanowskiego
• Kształtowanie się postaw obywatelskich w okresie renesansu (Rej, Kochanowski, Modrzewski, Skarga)
• Kryzys renesansowej postawy humanizmu w Trenach Jana Kochanowskiego
• Koncepcje odnowy Rzeczypospolitej w dobie renesansu i ich związek z prądami humanistycznymi epoki
• Obraz i ocena polskiej rzeczywistości XVI w. na podstawie Krótkiej rozprawy... M. Reja
• Polaków portret własny na podstawie Pieśni o spustoszeniu Podola J. Kochanowskiego
• Obraz wsi w literaturze staropolskiej (od Satyry na leniwych chłopów przez Pieśń świętojańską o sobótce J. Kochanowskiego po Żeńców Sz. Szymonowica)
• „Żyję na świecie, na którym zło często bywa chwalebnym” - problematyka moralna w Makbecie W. Szekspira
• „Kaleka na duchu czy obłąkany zbrodnią?” - charakterystyka i ocena postępowania Makbeta
• Walka o władzę w dramatach W. Szekspira (Hamlet, Makbet)

BAROK

• Mikołaj Sęp Szarzyński: nowa koncepcja życia i człowieka (porównaj z postawą renesansowego humanisty)
• Bóg i człowiek w poezji baroku na podstawie poezji M. Sępa Szarzyńskiego
• Poezja D. Naborowskiego i J. A. Morsztyna jako realizacja barokowej konwencji literackiej
• Kunsztowność dworskiej poezji barokowej na przykładzie wierszy Jana Andrzeja Morsztyna
• Obraz XVII-wiecznej Polski w wierszach W. Potockiego - krytyka niesprawiedliwości społecznej i wad politycznych
• Dwa oblicza polskiego sarmatyzmu w Pamiętnikach J. Ch. Paska i utworach W. Potockiego
• Dramaty Moliera jako komedie charakterów (Świętoszek, Skąpiec)
• Obnażenie fałszu i obłudy religijnej (dewocji, zakłamania) w Świętoszku Moliera
• Jak motywują swe postępowanie bohaterowie Cyda Pierre

OŚWIECENIE

• W jaki sposób patrioci walczyli o poprawę Rzeczypospolitej
• Koncepcja człowieka oświeconego w drugiej połowie XVIII wieku
• Ideał człowieka oświeconego w Mikołaja Doświadczyńskiego przypadkach I. Krasickiego
• Humor i dydaktyzm bajek I. Krasickiego
• Portrety XVIII-wiecznych Polaków w utworach pisarzy oświecenia
• W jakie wady Polaków wymierzony był krytycyzm satyr I. Krasickiego?
• Dydaktyzm w literaturze polskiego oświecenia
• Aktualność, uniwersalizm i ponadczasowość cechami bajek I. Krasickiego
• „Świat zepsuty” w satyrach I. Krasickiego
• „Śmiejmy się z głupich choć i przewielebnych” - żart, drwina, ironia w Monachomachii I. Krasickiego. Istota poematu heroikomicznego
• W jaki sposób Julian Ursyn Niemcewicz przedstawił w Powrocie posła aktualne konflikty polityczne?
• Portrety i karykatury Polaków w twórczości pisarzy oświecenia
• Mazurek Dąbrowskiego odpowiedzią na III rozbiór Polski, na utratę niepodległości
• Rozwiń myśl Jana Jakuba Rousseau zawartą w Nowej Heloizie: „Miłość pozbawiona uczciwości traci swój największy powab”
• Nowa koncepcja narodu i krytyka rządów szlachty w Przestrogach dla Polski Stanisława Staszica
• Stanisław Staszic jako oświeceniowy publicysta w Przestrogach dla Polski

ROMANTYZM

• Romantyczna koncepcja miłości - Cierpienia młodego Wertera
• Apoteoza młodości w Odzie do młodości Adama Mickiewicza
• Romantyczność Adama Mickiewicza jako ballada programowa
• Świat romantycznych ballad (Goethe, Schiller, Mickiewicz)
• Problem winy i kary w młodzieńczych utworach A. Mickiewicza
• Świat romantycznych przeżyć bohatera lirycznego Sonetów krymskich A. Mickiewicza. Nowatorski charakter tych utworów
• W jaki sposób romantycy opisywali przyrodę? Omów na podstawie poznanych utworów wczesnego romantyzmu (do 1r.)
• W czym się wyraża ludowość ballad i II części Dziadów A. Mickiewicza?
• Romantyczna miłość (Werter, Giaur, Gustaw)
• „Nasz naród jak lawa...” - dokończ myśl Wysockiego i na podstawie III części Dziadów A. Mickiewicza uzasadnij jej trafność
• Prometeizm i mesjanizm III części Dziadów A. Mickiewicza
• Obraz społeczeństwa polskiego i jego ocena w III części Dziadów A. Mickiewicza
• Konrad i Ksiądz Piotr - dramat postaw i racji
• Konrad (III cz. Dziadów) i Kordian (Kordian) - charakterystyka porównawcza
• Tragizm bohatera romantycznego na przykładzie Konrada Wallenroda, Konrada z III części Dziadów i Kordiana
• Dziady cz. III - dramat romantyczny i narodowy
• Przyroda słowem malowana - omów na przykładzie wybranych utworów (Sonety krymskie, Pan Tadeusz)
• Idylliczny obraz świata w Panu Tadeuszu A. Mickiewicza i jego funkcja w świetle Epilogu
• Historyzm, obyczaje i współczesność w Panu Tadeuszu
• Różne wcielenia bohatera Mickiewiczowskiego
• Jacek Soplica - nowy typ bohatera romantycznego
• Historiozoficzne koncepcje J. Słowackiego w Kordianie
• Pytania dotyczące narodu i sensu historii w Kordianie Juliusza Słowackiego
• Dramat rodzinny w Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego
• Świat jako teren procesów historycznych w Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego
• Filozofia dziejów w Nie-Boskiej Komedii Z. Krasińskiego
• Nowy typ bohatera w poemacie dygresyjnym Juliusza Słowackiego Beniowski
• Juliusza Słowackiego poemat o sobie (na podstawie Beniowskiego)
• Obraz miłości w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry
• Relacje między jednostką a zbiorowością w wierszach C. K. Norwida (W Weronie, Fortepian Szopena, Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie, Do obywatela Johna Brown, Bema pamięci żałobny rapsod, Klaskaniem mając obrzękłe prawice)
• Romantyczny buntownik i jego literackie wcielenia w znanych ci utworach literatury polskiej
• Straszny, odległy czy niezrozumiały? - własne widzenie Boga w twórczości J. Słowackiego i A. Mickiewicza
• „W imię sumienia - przeciw sumieniu” - tragizm bohatera romantycznego. Omów zagadnienie na wybranych przykładach
• Koncepcje poety i poezji w twórczości romantyków (Konrad Wallenrod, Beniowski, Nie-Boska komedia)
• Wolność i tyrania w literaturze romantycznej
• Polska-Rosja - wizerunek narodów w dziełach romantyków
• Cierpienie i ofiara, wina i kara w utworach romantycznych

POZYTYWIZM

• Etos walki i etos pracy w wybranych utworach pozytywistycznych
• Liryka Marii Konopnickiej wobec wyzwań epoki
• Poezja miłosna Adama Asnyka
• Konflikt pokoleń w Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej
• W czym dopatrujesz się analogii i różnic między Panem Tadeuszem A. Mickiewicza a Nad Niemnem E. Orzeszkowej?
• Jakie kryteria oceny wartości człowieka proponuje E. Orzeszkowa w powieści Nad Niemnem?
• Trudny los dziecka w Tadeuszu, A...B...C..., Dobrej pani Elizy Orzeszkowej
• Pionierka „siłaczek” - Joanna Lipska z noweli A...B...C... Elizy Orzeszkowej
• Sposoby kreacji postaci kobiecych w powieściach E. Orzeszkowej i H. Sienkiewicza. Które z nich są dla ciebie bardziej przekonujące?
• Lalka B. Prusa jako najlepsza powieść realizmu krytycznego
• Lalka B. Prusa powieścią o trzech pokoleniach idealistów polskich
• Wokulski to romantyk czy pozytywista?
• Romantyczna miłość galanteryjnego kupca w Lalce Bolesława Prusa
• W jaki sposób Henryk Sienkiewicz traktował historię w swoich powieściach historycznych (na przykładzie Potopu)?
• Cechy powieści historycznej H. Sienkiewicza na przykładzie Potopu
• W jaki sposób Trylogia H. Sienkiewicza spełnia zadanie „krzepienia serc”?
• Na czym polega atrakcyjność postaci powieściowych H. Sienkiewicza?
• Moralny triumf chrześcijan w Quo Vadis Henryka Sienkiewicza
• Postać cesarza-despoty w Quo Vadis Henryka Sienkiewicza
• Tragedia ojca Goriot, bohatera powieści Honoriusza Balzaka
• W jaki sposób Honoriusz Balzak przedstawił społeczeństwo paryskie z początku XIX wieku w swej powieści Ojciec Goriot?

MŁODA POLSKA

• W jaki sposób Joseph Conrad przedstawił swego bohatera w Lordzie Jimie?
• Czy Lorda Jima można uznać za bohatera romantycznego?
• Problemy psychologiczne i moralne w Zbrodni i karze Fiodora Dostojewskiego
• Porównaj kreacje dwóch bohaterów wybitnych powieści psychologicznych Josepha Conrada i Fiodora Dostojewskiego
• Omów metaforyczne znaczenie tytułu powieści Josepha Conrada Jądro ciemności
• Gromada chłopska jako bohater zbiorowy Chłopów Władysława Stanisława Reymonta
• Mitologizacja chłopskiego bytu w Chłopach W. Reymonta
• Bronowice i Lipce - dwa obrazy wsi polskiej przełomu wieków
• Słowa: „Człowiek to rzecz święta, której nikomu krzywdzić nie wolno” potraktuj jako motto znanych ci utworów S. Żeromskiego
• Problematyka narodowowyzwoleńcza w opowiadaniach S. Żeromskiego
• „Z szlachtą polską polski lud” - mit solidaryzmu narodowego w ocenie S. Wyspiańskiego i S. Żeromskiego
• Istota bezdomności w Ludziach bezdomnych S. Żeromskiego
• Trudne wybory bohaterów S. Żeromskiego - czy doktor Judym jest postacią tragiczną?
• Wesele Stanisława Wyspiańskiego jako dramat modernistyczny
• W jaki sposób Stanisław Wyspiański w Weselu ukazał współczesną sobie Polskę, a także jej przeszłość i przyszłość?
• Chłopi i ludomania w Weselu S. Wyspiańskiego
• Społeczna rola inteligencji w ujęciu S. Wyspiańskiego i S. Żeromskiego
• Na czym polega narodowy i symboliczny charakter Wesela S. Wyspiańskiego?
• W jaki sposób Gabriela Zapolska rozprawia się z dulszczyzną w swoim dramacie pt. Moralność pani Dulskiej?
• Moralność pani Dulskiej G. Zapolskiej jako tragifarsa kołtuńska
• Przejawy dekadentyzmu i sposoby jego przezwyciężania w poezji Kazimierza Przerwy-Tetmajera
• Na podstawie znanych ci utworów stwórz portret poety - dekadenta
• Filozoficzny wymiar poezji B. Leśmiana
• Prostota i fascynacja światem w wierszach L. Staffa
• Bóg umarł - znajdź potwierdzenie słów Nietzschego w młodopolskiej poezji
• Motyw gór i elementy impresjonistyczne w poezji K. Przerwy-Tetmajera
• Czy poezja może ocalić? - pozycja artysty w społeczeństwie młodopolskim na podstawie wierszy K. Przerwy-Tetmajera
• Symbolizm i impresjonizm w poezji Kazimierza Przerwy-Tetmajera
• Symbolizm i impresjonizm w Sonetach J. Kasprowicza (Cykl Krzak dzikiej róży w Ciemnych Smreczynach)
• Naturalizm w poezji Jana Kasprowicza: wiersz W chałupie i cykl sonetów Z chałupy
• Symbolizm i katastrofizm w poezji Jana Kasprowicza: Krzak dzikiej róży w Ciemnych Smreczynach oraz Hymny
• Franciszkanizm w twórczości Jana Kasprowicza: Księga ubogich, Mój świat

DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE

• Przedwiośnie Stefana Żeromskiego jako powieść polityczna
• Obraz rewolucji społecznej w Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego i Przedwiośniu Stefana Żeromskiego
• W jaki sposób Zofia Nałkowska połączyła w Granicy problematykę społeczno-polityczną z psychologiczną?
• Refleksje o złożonej naturze człowieka w powieści Zofii Nałkowskiej Granica
• Granica Z. Nałkowskiej jako nowy typ powieści społeczno-obyczajowej
• Portret Zenona Ziembiewicza - bohatera Granicy Z. Nałkowskiej
• Bogumił i Barbara w powieści Noce i dnie Marii Dąbrowskiej - dwie przeciwstawne postawy życiowe
• Twórczość J. Iwaszkiewicza. Ewolucja postawy życiowej od Oktostychów do Lata 1(Prolog, Erotyk, Szczęście, XV, XXV, XXXVII)
• Różnorodność poezji M. Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej na przykładzie wybranych utworów (Miłość, Nike, Samobójstwo dębu, La precieuse, Historia o czarownicach)
• Twórczość polskich futurystów na wybranych przykładach (manifesty i wiersze A. Wata, A. Sterna, B. Jasieńskiego)
• J. Przyboś jako przedstawiciel Awangardy Krakowskiej (Gmachy, Z Tatr, Notre-Dame, Lipiec, Odjazd z wakacji)
• Odrębność i oryginalność twórczości poetyckiej Bolesława Leśmiana
• Poezja i codzienność w wierszach L. Staffa (Poeta, Ars poetica, Kartoflisko, Wół, Wysokie drzewa)
• Witalizm i pochwała życia w twórczości J. Tuwima (Wiosna, Życie, Do krytyków, Sokrates tańczący)
• Ewolucja twórczości W. Broniewskiego: od żołnierza legionów do komunisty, od rewolucjonisty do autora współczesnych trenów (Młodość, Zagłębie Dąbrowskie, Bagnet na broń, Targowisko, Lament)
• Folklor miejski i ironia w utworach K. I. Gałczyńskiego (Kryzys w branży szarlatanów, Ulica Towarowa, Zima z wypisów szkolnych)
• Problem odczłowieczenia i redukcji człowieka do formy manekina w Sklepach cynamonowych oraz Sanatorium pod Klepsydrą B. Schulza
• Walka z formą jako próba zachowania autentyczności w Ferdydurke W. Gombrowicza
• Prawda, fałsz i mit w Żeglarzu J. Szaniawskiego
• Szewcy S. I. Witkiewicza jako wizja społecznego kataklizmu
• Ironia i groteska w dramacie S. I. Witkiewicza W małym dworku
• Mieszanina realizmu i groteski w sposobie prezentacji świata powieściowego w Mistrzu i Małgorzacie Michała Bułhakowa
• Uniwersalne przesłanie wynikające ze splotu trzech wątków Mistrza i Małgorzaty M. Bułhakowa
• Mistrz i Małgorzata Michaiła Bułhakowa jako wizerunek państwa totalitarnego
• Wizerunek Józefa K. Człowiek w Procesie F. Kafki

LITERATURA WSPÓŁCZESNA

• Poetyckie świadectwa wojny. Wrzesień utworach Antoniego Słonimskiego (Alarm), Władysława Broniewskiego (Żołnierz polski), Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego (Pieśń o żołnierzach z Westerplatte) oraz Zbigniewa Herberta (IX)
• Dramat pokolenia Kolumbów w liryce K. K. Baczyńskiego (Pokolenie I, Pokolenie II, Ten czas, Z głową na karabinie)
• Obraz okupacyjnej Warszawy w opowiadaniach T. Borowskiego (Pożegnanie z Marią, Matura na Targowej)
• Prawda o obozach i człowieku w opowiadaniach T. Borowskiego (Dzień na Harmenzach, Proszę państwa do gazu, U nas w Auschwitzu)
• Mechanizm zbrodni ludobójstwa na przykładzie Medalionów Z. Nałkowskiej
• Wpływ wojny i terroru na psychikę i moralność człowieka na przykładzie Medalionów Z. Nałkowskiej
• Jak rozumiesz wymowę motta, którym Zofia Nałkowska opatrzyła zbiór swych opowiadań pt. Medaliony - „Ludzie ludziom zgotowali ten los”?
• Obserwacje ludzkich postaw w nieludzkim świecie obozów w Innym świecie Gustawa Herlinga-Grudzińskiego
• W jaki sposób Marek Edelman wspomina powstanie w getcie warszawskim w reportażu Hanny Krall Zdążyć przed Panem Bogiem?
• Tragedia Żydów, tragedia Polski, tragedia naszej cywilizacji (T. Różewicz: Krzyczałem w nocy, Zostawcie nas, Żywi umierali, Cz. Miłosz: Campo di Fiori, Biedny chrześcijanin patrzy na getto, A. Szczypiorski: Początek, W. Broniewski: Żydom polskim, Ballady i romanse)
• Zapis o umieraniu miasta w Pamiętniku z powstania warszawskiego M. Białoszewskiego
• Portret hitlerowskiego zbrodniarza w Rozmowach z katem Kazimierza Moczarskiego
• Tragizm młodego pokolenia w Popiele i diamencie J. Andrzejewskiego
• Sąd o sile i słabości człowieka w Popiele i diamencie J. Andrzejewskiego
• Porażenie wojną oraz poetycka moralistyka w wierszach Tadeusza Różewicza
• Wojna w poezji Cz. Miłosza (Campo di Fiori, W Warszawie, Ballada, Walc)
• Bogactwo refleksji na temat problemów współczesności w poezji Cz. Miłosza (Piosenka o końcu świata, Który skrzywdziłeś, Zaklęcie, Piosenka o porcelanie)
• Bohater Małej apokalipsy Tadeusza Konwickiego
• Z. Herbert - poeta współczesności. Pytania o sens i wartość życia zawarte w wybranych utworach
• „Poezja rupieci” M. Białoszewskiego (Podłogo błogosław, Karuzela z madonnami, Rozprawa o stolikowych baranach, Szare eminencje zachwytu)
• „Póki żyję nic mnie nie usprawiedliwia” - rozrachunkowy charakter poezji W. Szymborskiej
• Ewa Lipska jako przedstawicielka Nowej Fali (My, Dom, Egzamin)
• Rzeczywistość, język i wyobraźnia w poezji Stanisława Barańczaka (Spójrzmy prawdzie w oczy, U końca wojny dwudziestodwuletniej)
• Powrót do prostoty i dzieciństwa drogą do ocalenia człowieka - wiersze J. Twardowskiego
• Różne światy i różne koncepcje sztuki w Dwóch teatrach J. Szaniawskiego
• Bohater Kartoteki Tadeusza Różewicza jako przedstawiciel pokolenia
• Żywioł parodii i groteski w Tangu Sławomira Mrożka
• Postawy ludzkie w sytuacji zagrożenia śmiercią w powieści Alberta Camusa Dżuma
• Funkcja alegorii w Folwarku zwierzęcym George
• Powieść George'a Orwella Rok 1984 jako antyutopia
• Obraz XX wieku w Listach starego diabła do młodego Clive'a Staplesa Lewisa
• Co mówi o ludziach „młodemu diabłu” Piołunowi „stary diabeł” Krętacz? (Analogia najczęstszych wad i grzechów człowieka
• Obraz rewolucji w Cesarzu Ryszarda Kapuścińskiego
• Obraz państwa totalitarnego i postać dyktatora w Cesarzu Ryszarda Kapuścińskiego
• Papieskie rozumienie zła, dobra i cierpienia w Pamięci i tożsamości Jana Pawła II
• Ojczyzna i patriotyzm w Pamięci i tożsamości Jana Pawła II

Indeks tytułów

Indeks nazwisk