Wypracowania język polski - ściąga - mini wersja cz. 1

ANTYK

• Mitologia i Księga Rodzaju jako dwie opowieści o powstaniu świata i człowieka
• Opis stworzenia świata w Biblii i w mitologii - podobieństwa i różnice
• Literackie walory ksiąg biblijnych
• Obraz Boga (bogów) i człowieka w kulturze i literaturze antycznej oraz w Biblii
• Humanistyczne wartości mitów greckich
• Iliada Homera - arcydzieło literatury i wzór postaw
• Różnorodność tematyczna liryki greckiej
• Na czym polega tragizm bohaterów Antygony?
• Antygona i Kreon - miłość i nienawiść. Konflikt tragiczny w Antygonie Sofoklesa
• Tradycje antyczne w kulturze
• Iliada i Odyseja - eposy Homera jako arcydzieła
• Poglądy życiowe Horacego w wybranych odach
• Miłość niejedno ma imię - na podstawie literatury antycznej
• Czy upadek zawsze oznacza porażkę? Dedal i Ikar postaciami tragicznymi
• Prometeusz - ukarany za miłość do ludzi. Charakterystyka i ocena bohatera z perspektywy końca XX wieku
• Problem cierpienia w mitologii i w Biblii
• Inspiracje biblijne w kulturze polskiej
• Obecność motywów mitologicznych w polskiej literaturze dawnej i współczesnej
• Czy wiedza o kulturze antycznej i znajomość motywów biblijnych są potrzebne współczesnemu człowiekowi?
• Kiedy wypełni się Apokalipsa - biblijna wizja końca świata
• Biblia źródłem wiedzy z teorii literatury, rodzaje i gatunki literackie w Biblii
• Pojecie archetypu omów na podstawie znanych tekstów biblijnych
• Żywotność i znaczenie inspiracji biblijnych w wybranych utworach literackich

ŚREDNIOWIECZE

• Znaczenie historyczne i językowe najdawniejszych zabytków języka polskiego
• Cechy sztuki średniowiecznej na przykładzie Sądu Ostatecznego H. Memlinga, Drzwi gnieźnieńskich oraz liryki: Bogurodzica. Żale Matki Boskiej pod krzyżem
• Dlaczego kroniki średniowieczne zaliczamy do literatury? Omów na przykładzie Kroniki Galia Anonima
• Obraz miłości w Dziejach Tristana i Izoldy opracowanych przez Josepha Bediera
• Tristan i Izolda jako symbole średniowiecznych kochanków - obraz miłości dworskiej na podstawie legendy
• opracowanej przez J. Bediera
• Dante i Villon - indywidualności w epoce anonimów
• F. Villon - artysta-cygan - najwybitniejszym poetą francuskiego średniowiecza
• W poszukiwaniu Beatrycze - rola alegorii w Boskiej Komedii D. Alighieri
• Problemy obyczajowe, społeczne i moralne w świeckich wierszach polskich okresu średniowiecza
• Znaczenie średniowiecza dla języka i kultury polskiej
• Czy właściwe jest nazwanie wieków średnich „mrokami średniowiecza”?
• Dlaczego literatura zawiera „przepisy na życie”? Wzorce osobowe w epoce Średniowiecza
• Najdawniejsze zabytki języka polskiego i ich znaczenie dla kultury polskiej
• Bogurodzica jako najstarszy zabytek językowy i arcydzieło poezji średniowiecza
• Czym była średniowieczna pokora? Założenia franciszkanizmu w Kwiatkach św. Franciszka
• Czy asceza prowadzi do świętości? ideał ascety w kulturze i literaturze średniowiecza na podstawie Legendy o św. Aleksym
• Legenda o św. Aleksym i Kwiatki św. Franciszka - dwa oblicza średniowiecznej ascezy
• Żyć i umierać godnie - etos rycerza l władcy średniowiecznego na podstawie Pieśni o Rolandzie i fragmentów Kroniki Galia Anonima
• W jaki sposób nieznany autor przedstawił rycerza Rolanda w Pieśni o Rolandzie?
• Średniowieczny savoir-vivre, czyli wiersz P. Słoty O zachowaniu się przy stole
• Motyw śmierci w literaturze średniowiecznej na przykładzie Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, Pieśni o Rolandzie, Dziejów Tristana i Izoldy, Legendy o św. Aleksym

RENESANS

• Cechy noweli na podstawie utworu Sokół G. Boccaccia
• Cechy klasycznej noweli Sokół z Dekameronu G. Boccaccia
• Używaj miła duszo, masz wszytkiego dobrego dosyć" - w oparciu o poznane utwory M. Reja wyjaśnij, na czym polega renesansowa postawa wobec życia
• Wpływy reformacji na światopogląd ludzi odrodzenia (Rej, Modrzewski, Kochanowski)
• Mikołaj Rej - świetny obserwator otaczającej go rzeczywistości (Krótka rozprawa. Zwierzyniec. Żywot człowieka poćciwego)
• Nie tak daleko do Czarnolasu z Nagłowić - A jednak jak daleko, mowo polska, powiedz!" - zestawiając twórczość J. Kochanowskiego i M. Reja, wykaż słuszność powyższych słów
• Mądrość i prawda są tarczą człowieka - filozofia życiowa J. Kochanowskiego w Pieśniach
• Tradycje antyczne i akcenty narodowe w Odprawie posłów greckich J. Kochanowskiego
• Humor we fraszkach Jana Kochanowskiego
• Fraszki Jana Kochanowskiego jako pamiętnik humanisty
• Renesansowy charakter fraszek J. Kochanowskiego
• Na podstawie fraszek J. Kochanowskiego odtwórz obraz obyczajowości polskiej w epoce odrodzenia
• Czy fraszki Jana z Czarnolasu zawierają odpowiedź na pytanie o cel ludzkiego życia?
• Refleksja nad życiem i śmiercią we fraszkach i pieśniach Jana Kochanowskiego
• Związki Jana Kochanowskiego z twórczością Horacego
• Motywy antyczne w twórczości Jana Kochanowskiego
• Kształtowanie się postaw obywatelskich w okresie renesansu (Rej, Kochanowski, Modrzewski, Skarga)
• Kryzys renesansowej postawy humanizmu w Trenach Jana Kochanowskiego
• Nie nazywaj rzeczy ostatecznych po imieniu - problem przemijania w Trenach J. Kochanowskiego
• Treny J. Kochanowskiego artystycznym obrazem przeżyć poety i ojca. poszukiwaniem sensu istnienia
• Hymn Czego chcesz od nas, Panie... jako wyraz nowej religijności w epoce odrodzenia
• Koncepcje odnowy Rzeczypospolitej w dobie renesansu i ich związek z prądami humanistycznymi epoki
• Obraz i ocena polskiej rzeczywistości XVI w. na podstawie Krótkiej rozprawy... M. Reja
• Polaków portret własny na podstawie Pieśni o spustoszeniu Podola J. Kochanowskiego
• Niepokój o przyszłe losy państwa w utworach pisarzy renesansu
• Miedzy ideałem a rzeczywistością - wizja poprawy Rzeczypospolitej w utworach A. F. Modrzewskiego i P. Skargi
• A. F. Modrzewski i J. Kochanowski w poszukiwaniu doskonale urządzonego państwa
• Wieś polska w poezji renesansowej (Rej, Kochanowski. Szymonowic)
• Obraz wsi w literaturze staropolskiej (od Satyry na leniwych chłopów przez Pieśń świętojańską o sobótce J. Kochanowskiego po Żeńców Sz. Szymonowica)
• Mikołaj Sep Szarzyński: nowa koncepcja życia i człowieka (porównaj z postawa, renesansowego humanisty)
• Na podstawie poznanych utworów z epoki oraz sylwetek artystów i uczonych wyjaśnij, jak rozumiesz pojecie humanizmu (Czy możliwy jest humanizm w XX w.?)
• Na podstawie literatury odrodzenia odtwórz wzorce osobowe: poety, polityka i ziemianina
• Cechy tragedii Szekspirowskiej na podstawie Makbeta
• W jaki sposób Szekspir charakteryzuje swoich bohaterów? (Hamlet, Makbet)
• Żyje na świecie, na którym zło często bywa chwalebnym" - problematyka moralna w Makbecie W. Szekspira
• Kaleka na duchu czy obłąkany zbrodnią? - charakterystyka i ocena postępowania Makbeta
• Walka o władze w dramatach W. Szekspira (Hamlet, Makbet)
• Dramat antyczny a dramat szekspirowski - porównanie

BAROK

• Barok epoką przeciwieństw, poszukiwań i niepokojów - ocena literatury, kultury i sztuki tej epoki
• Bóg i człowiek w poezji baroku na podstawie poezji M. Sępa Szarzyńskiego
• Metafizyczna poezja baroku (M. Sęp Szarzyński. D. Naborowski)
• Świat poruszony' w metafizycznej poezji baroku (M. Sep Szarzyński, D. Naborowski)
• Fascynacja czasem i przemijaniem w wierszach Daniela Naborowskiego
• Wątki biblijne w poezji D. Naborowskiego
• Poezja D. Naborowskiego i J. A. Morsztyna jako realizacja barokowej konwencji literackiej
• Kunsztowność dworskiej poezji barokowej na przykładzie wierszy Jana Andrzeja Morsztyna
• Miedzy szczęściem a cierpieniem - poezja J. A. Morsztyna, poety baroku dworskiego
• Ideały sarmackie a rzeczywistość w twórczości Wacława Potockiego
• Obraz XVII-wiecznej Polski w wierszach W. Potockiego - krytyka niesprawiedliwości społecznej i wad politycznych
• Owa oblicza polskiego sarmatyzmu w Pamiętnikach J. Ch. Paska i utworach W. Potockiego
• Sarmata opowiada o sobie (Pamiętniki Jana Chryzostoma Paska jako źródło wiedzy o życiu XVII-wiecznej szlachty polskiej)
• Rola pamiętnikarstwa w epoce baroku - jako źródło wiedzy o XVII-wiecznej szlachcie polskiej (J. Ch. Pasek: Pamiętniki)
• Dramaty Moliera jako komedie charakterów (Świętoszek, Skąpiec)
• Pogranicze dramatu i komedii w utworach Moliera
• Obnażenie fałszu i obłudy religijnej (dewocji, zakłamania) w Świętoszku Moliera
• Wizerunek rodziny w Świętoszku Moliera
• Jak motywują swoje postępowanie bohaterowie Cyda Pierre
• Twoja refleksja na temat sztuki baroku w oparciu o poznane utwory literackie, obejrzane fotografie i reprodukcje, wysłuchane utwory muzyczne

OŚWIECENIE

• W jaki sposób patrioci walczyli o poprawę Rzeczypospolitej
• Koncepcja człowieka oświeconego w drugiej połowie XVIII wieku
• Ideał człowieka oświeconego w Mikołaja Doświadczyńskiego przypadkach I. Krasickiego
• Narodziny powieści. Porównaj znane ci utwory powieściowe oświecenia ze współczesnymi powieściami
• Humor i dydaktyzm bajek I. Krasickiego
• Jakie gatunki literackie preferowali pisarze oświecenia i dlaczego?
• Portrety XVIII-wiecznych Polaków w utworach pisarzy oświecenia
• W jakie wady Polaków wymierzony był krytycyzm satyr I. Krasickiego?
• Dydaktyzm w literaturze polskiego oświecenia
• Sarmaci o sobie samych l pisarze oświecenia o Sarmatach - rozwiń myśl w oparciu o literaturę baroku i oświecenia
• Staropolski Sarmata przeciw oświeconemu patriocie - ocena wad szlachty XVII w
• Żart i ironia sposobem odkrywania prawdy o rzeczywistości - orężem w walce z ciemnota (na podstawie twórczości I. Krasickiego)
• Aktualność, uniwersalizm i ponadczasowość cechami bajek l. Krasickiego
• Sceptyczny wizerunek świata i jego literacki obraz w Bajkach I. Krasickiego
• Świat zepsuty" w satyrach I. Krasickiego
• W czym się wyraża moralizatorski charakter satyr?
• Śmiejmy się z głupich choć i przewielebnych - żart, drwina, ironia w Monachomachii I. Krasickiego. Istota poematu heroikomicznego
• Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki jako pierwsza powieść nowożytna
• W jaki sposób Julian Ursyn Niemcewicz przedstawił w Powrocie posła aktualne konflikty polityczne?
• Program polityczny i społeczny publicystyki Sejmu Czteroletniego
• Dlaczego Powrót posła J. U. Niemcewicza określa się mianem komedii politycznej?
• Portrety i karykatury Polaków w twórczości pisarzy oświecenia
• Mazurek Dąbrowskiego odpowiedzią na III rozbiór Polski, na utratę niepodległości
• Mazurek Dąbrowskiego - zapowiedź nurtu niepodległościowego w literaturze polskiej po trzecim rozbiorze
• Jakie wartości wniósł sentymentalizm do literatury oświecenia? Omów na przykładzie znanych ci utworów Franciszka Karpińskiego
• Rozwiń myśl Jana Jakuba Rousseau zawartą w Nowej Heloizie: „Miłość pozbawiona uczciwości traci swój największy powab”
• Porównaj propozycje encyklopedystów. J. J. Rousseau i polskich publicystów dotyczące nowej „umowy społecznej”
• Na podstawie poznanych sylwetek myślicieli I pisarzy oraz utworów literackich sformułuj swój pogląd na temat człowieka oświeconego
• Co to jest powiastka filozoficzna? Omów na przykładzie Kandyda Woltera

ROMANTYZM

• Romantyczna koncepcja miłości - Cierpienia młodego Wertera
• Werteryzm - postawa stworzona w powieści Johanna Wolfganga Goethego Cierpienia młodego Wertera
• Bohater bajroniczny na podstawie Giaura George
• Bronię czy potępiam Giaura - mój sad o bohaterze G. Byrona
• Spory o kształt literatury miedzy romantykami a klasykami
• Oda do młodości A. Mickiewicza - apoteoza buntu i młodości pełnej entuzjazmu
• Apoteoza młodości w Odzie do młodości Adama Mickiewicza
• Romantyczność Adama Mickiewicza jako ballada programowa
• Świat romantycznych ballad (Goethe, Schiller, Mickiewicz)
• Realizm i baśniowość w balladach J. W. Goethego
• Problem winy i kary w młodzieńczych utworach A. Mickiewicza
• Prawa moralne i obyczajowe w balladach A. Mickiewicza
• Świat romantycznych przeżyć bohatera lirycznego Sonetów krymskich A. Mickiewicza. Nowatorski charakter tych utworów
• Liryczna kronika podróży w Sonetach krymskich
• W jaki sposób romantycy opisywali przyrodę? Omów na podstawie poznanych utworów wczesnego romantyzmu (do 1830 r.)
• W czym się wyraża ludowość ballad i II części Dziadów A. Mickiewicza?
• Miłość romantyczna - szczerość serca czy kanon obowiązujący w epoce? (na przykładzie twórczości A. Mickiewicza)
• Romantyczna miłość (Werter, Giaur, Gustaw)
• Nowy typ dramatu - Dziady, część II i IV
• Problematyka moralna w Konradzie Wallenrodzie
• Program poezji narodowej w Konradzie Wallenrodzie
• Stosunek A. Mickiewicza do caratu i narodu rosyjskiego na podstawie III części Dziadów, Do przyjaciół Moskali, Reduty Ordona
• „Nasz naród jak lawa...” - dokończ myśl Wysockiego i na podstawie III części Dziadów A. Mickiewicza uzasadnij jej trafność
• Prometeizm i mesjanizm III części Dziadów A. Mickiewicza
• Obraz społeczeństwa polskiego i jego ocena w III części Dziadów A. Mickiewicza
• Konrad i Ksiądz Piotr - dramat postaw i racji
• Konrad (III cz. Dziadów) i Kordian (Kordian) - charakterystyka porównawcza
• Konrad i Kordian - charakterystyka porównawcza bohaterów
• Tragizm bohatera romantycznego na przykładzie Konrada Wallenroda, Konrada z III części Dziadów i Kordiana
• Portrety Polaków w Dziadów części III Adama Mickiewicza
• Bohaterowie Dziadów części III
• Dziady cz. III - dramat romantyczny i narodowy
• Przyroda słowem malowana - omów na przykładzie wybranych utworów {Sonety krymskie, Pan Tadeusz)
• Pan Tadeusz jako epopeja narodowa
• Idylliczny obraz świata w Panu Tadeuszu A. Mickiewicza i jego funkcja w świetle Epilogu
• Historyzm, obyczaje i współczesność w Panu Tadeuszu
• Cechy bohatera romantycznego - Werter, Gustaw, Konrad. Kordian, ksiądz Robak. Konrad Wallenrod
• Różne wcielenia bohatera Mickiewiczowskiego
• Zbiorowość szlachecka jako bohater Pana Tadeusza
• Jacek Soplica - nowy typ bohatera romantycznego
• Cechy epopei i powieści poetyckiej w Panu Tadeuszu
• Na czym polega i jaką funkcję pełni poetyzacja rzeczywistości w Panu Tadeuszu?
• Refleksja osobista w Lirykach lozańskich Adama Mickiewicza
• Ocena przeszłości i własnego dorobku literackiego w Lirykach lozańskich A. Mickiewicza
• Rozważania natury osobistej i politycznej w lirykach J. Słowackiego
• Poetyckie podróże w czasie i przestrzeni w lirykach Juliusza Słowackiego Rozłączenie, Rzym, Rozmowa z piramidami, Hymn, Grób Agamemnona
• Żywotne problemy narodu w wierszach Juliusza Słowackiego Hymn, Grób Agamemnona, Rozmowa z piramidami, Testament mój, Anioły stoją, Uspokojenie
• Historiozoficzne koncepcje J. Słowackiego w Kordianie
• Pytania dotyczące narodu i sensu historii w Kordianie Juliusza Słowackiego
• Dramat rodzinny w Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego
• Świat jako teren procesów historycznych w Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego
• Filozofia dziejów w Nie-Boskiej Komedii Z. Krasińskiego
• Nie-Boska Komedia Z. Krasińskiego jako dramat rodzinny i dramat o poezji i poetach
• Dziady, Kordian i Nie-Boska komedia - trzy typy dramatu romantycznego
• Nowy typ bohatera w poemacie dygresyjnym Juliusza Słowackiego Beniowski
• Juliusza Słowackiego poemat o sobie (na podstawie Beniowskiego)
• Obraz miłości w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry
• Miłość w życiu bohaterów romantycznych i w życiu bohaterów Ślubów panieńskich A. Fredry
• Relacje między jednostką a zbiorowością w wierszach C. K. Norwida {W Weronie, Fortepian Szopena, Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie, Do obywatela Johna Brown, Bema pamięci żałobny rapsod, Klaskaniem mając obrzękłe prawice)
• Mickiewicz. Bem, Chopin w poetyckiej ocenie C. K. Norwida
• Porównaj historyczne, XIX-wieczne znaczenie pojęć romantyzm, romantyczny z ich współczesnym, potocznym znaczeniem
• Satyra, pamflet, ironia jako sposób opisu rzeczywistości w utworach pisarzy okresu romantyzmu
• Romantyczny buntownik i jego literackie wcielenia w znanych ci utworach literatury polskiej
• Straszny, odległy czy niezrozumiały? - własne widzenie Boga w twórczości J. Słowackiego i A. Mickiewicza
• „W imię sumienia - przeciw sumieniu” - tragizm bohatera romantycznego. Omów zagadnienie na wybranych przykładach
• Koncepcje poety i poezji w twórczości romantyków (Konrad Wallenrod, Beniowski, Nie-Boska Komedia)
• Anachroniczność czy ponadczasowość postaw romantycznych?
• Wolność i tyrania w literaturze romantycznej
• Polska-Rosja - wizerunek narodów w dziełach romantyków
• Cierpienie i ofiara, wina i kara w utworach romantycznych