Diabeł, Mefistofeles, szatan… Postać nie tylko przerażająca, ale także często przestawiana w literaturze. „Tej siły cząstka mała, / Która wciąż złego pragnie, a dobro wciąż działa” – tym cytatem przedstawia się Mefistofeles w Fauście Goethego. Za tymi słowami kryje się przekonanie, że nie ma zła bez dobra – dobro i zło to dwie równorzędne, współistniejące i uzupełniające się siły. Sentencja z utworu Goethego stała się także mottem Mistrza i Małgorzaty Michaiła Bułhakowa. Przyjrzyjmy się tytułowej postaci utworu, z którego pochodzi cytat – Faustowi!
- Imię „Faust” jest zapewne dobrze znane wszystkim miłośnikom literatury romantycznej. Taki tytuł nosi jedno z najwybitniejszych dzieł Johanna Wolfganga von Goethego – znanego niemieckiego poety, jednego z prekursorów literatury romantycznej. Co ciekawe, w kontekście tytułowego bohatera „Faust” to nie imię, ale nazwisko.
- Kim był tytułowy Faust? Johann Faust to uczony – doktor, który chciał zgłębić tajemnice świata. Bóg pozwolił Mefistofelowi wystawić go na próbę, wierząc, że przejdzie ją pomyślnie. Miał oddać duszę diabłu, kiedy wypowie słowa skierowane do chwili „pozostań, takaś pełna kras”. Jego losy stały się dla autora pretekstem do snucia refleksji natury moralnej i filozoficznej.
- Postać była wzorowana na rzeczywiście istniejącym człowieku, Johannie Georgu Fauście, który według legend był bardzo podejrzanym typkiem – uważano, że parał się czarną magią. Był lekarzem i astrologiem. Chociaż nie miał udokumentowanego wykształcenia, podobno studiował na Akademii Krakowskiej. Był posądzany o pakty z diabłem, do których sam chętnie się przyznawał, a także twierdził, że potrafi wywoływać duchy (chwalił się przywołaniem ducha Heleny Trojańskiej).
- Podobno Faust poszukiwał także Kamienia Filozoficznego (jeszcze przed Harrym Potterem!), który według legendy miał mieć magiczne właściwości – przemieniał ołów w złoto, a wytworzony z niego eliksir miał zapewnić nieśmiertelność temu, kto go wypije.
- Postacią doktora Fausta Goethe zainteresował się podczas pobytu w Krakowie i zwiedzania alchemicznych wystaw w Collegium Maius. Wtedy też zaczął pisać swoje dzieło. (Niestety z notatek pisarza jasno wynika, że nie podobał się mu pobyt w Polsce…).
- „Faust” to dramat, ale jest uznawany za utwór niesceniczny ze względu na swoją objętość. Całość liczy aż około 12 tysięcy wersów! W polskim przekładzie najbardziej popularna jest część I licząca niemal 4 800 wersów.
- Goethe był nie tylko pisarzem. Zajmował się też naukami przyrodniczymi i chętnie angażował się w badania, m.in. z zakresu optyki. Za swoje największe osiągnięcie uznawał sformułowanie tzw. teorii kolorów, która była związana z powstawaniem widma optycznego. Według obecnego stanu wiedzy cała teoria została jednak uznana za błędną.
Faust inspirował wielu twórców, a jego historia jest wyodrębniona jako osobny motyw w literaturze i sztuce. Zdecydowanie warto zapoznać się z dziełem Goethego. Polecamy wydanie z opracowaniem!
Grafika: Karolina Rymut
Faust
Wielki uczony – wciąż spragniony wiedzy o sensie istnienia – zawiera pakt z diabłem. Chce absolutnego poznania i doskonałego szczęścia – jeśli zazna chwili, o której powie „trwaj, jesteś piękna!” szatan będzie mógł wziąć jego duszę do piekła. Mefistofeles ochoczo zgadza się na to – wszak sprawdzić wiarę Fausta pozwolił mu sam Bóg.
Faust to dzieło życia Goethego, dramat o możliwościach ludzkiego poznania i sensie istnienia świata.
Wydanie Fausta kompletne bez skrótów i cięć w treści. W tym wydaniu znajdziesz odpowiedzi na pytania z podręcznika – „pewniak na teście”, czyli wskazanie zagadnień, które zwykle pojawiają się w pytaniach z danej lektury we wszelkich testach sprawdzających wiedzę, a także w podręcznikach i na klasówkach. Książka zawiera pełen tekst lektury. Na końcu książki zamieszczono opracowanie, w którym znajduje się bardzo szczegółowe streszczenie oraz drugie skrócone, ułatwiające szybkie przygotowanie się przed lekcją. Opracowanie zawiera ponadto plan wydarzeń, wnikliwie wyjaśnioną problematykę oraz szerokie charakterystyki bohaterów.
