{"id":1828,"date":"2024-01-30T14:34:05","date_gmt":"2024-01-30T14:34:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/?p=1828"},"modified":"2024-03-01T11:31:09","modified_gmt":"2024-03-01T11:31:09","slug":"julian-tuwim-zycie-i-poezja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/julian-tuwim-zycie-i-poezja\/","title":{"rendered":"Julian Tuwim \u2013 \u017cycie i poezja"},"content":{"rendered":"

Dzieci\u0144stwo Julka Tuwima<\/h1>\n

Julian Tuwim \u2013 nazywany przez rodzic\u00f3w i koleg\u00f3w po prostu Julkiem \u2013 pochodzi\u0142 z miasta \u0141odzi. Tam przyszed\u0142 na \u015bwiat w roku 1894, w mieszcza\u0144skiej rodzinie polskich \u017byd\u00f3w. By\u0142y to czasy, kiedy kobiety chodzi\u0142y w d\u0142ugich do ziemi sukniach i wielkich kapeluszach zdobionych sztucznymi kwiatami, a m\u0119\u017cczy\u017ani zak\u0142adali fraki, kamizelki i cylindry (wysokie kapelusze przypominaj\u0105ce walec). Julek mia\u0142 m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119 Iren\u0119. Kt\u00f3\u017c by pomy\u015bla\u0142, \u017ce przysz\u0142y s\u0142awny poeta nie mia\u0142 w szkole samych pi\u0105tek. Ma\u0142o tego \u2013 w gimnazjum musia\u0142 powtarza\u0107 sz\u00f3st\u0105 klas\u0119. To przez matematyk\u0119, kt\u00f3ra nie chcia\u0142a wchodzi\u0107 mu do g\u0142owy. Natomiast bardzo szybko wychodzi\u0142y mu do g\u0142owy j\u0119zyki obce \u2013 nauczy\u0142 si\u0119 rosyjskiego, francuskiego, niemieckiego, a nawet dostojnej \u0142aciny i mi\u0119dzynarodowego esperanto (czyli sztucznego j\u0119zyka, kt\u00f3rego \u0142atwo si\u0119 nauczy\u0107 wszystkim ludziom na \u015bwiecie).<\/p>\n

Wiersze i inne utwory Tuwima<\/h1>\n

Od dzieci\u0144stwa uwielbia\u0142 bawi\u0107 si\u0119 s\u0142owami. Mia\u0142 bujn\u0105 wyobra\u017ani\u0119, niezwykle poczucie humoru i bystre spojrzenie na \u015bwiat. Potem si\u0119 wyda\u0142o, \u017ce pisze wiersze. Mia\u0142 wtedy mniej wi\u0119cej 17 lat. Utwory m\u0142odego pana Juliana bardzo podoba\u0142y si\u0119 publiczno\u015bci. Pisa\u0142 te\u017c liczne piosenki, kt\u00f3re potem by\u0142y wykonywane przez znanych artyst\u00f3w estrady, za\u0142o\u017cy\u0142 kabaret (literacki), kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 \u201ePod Pikadorem\u201d, wraz z przyjaci\u00f3\u0142mi stworzy\u0142 grup\u0119 poetyck\u0105 \u201eSkamander\u201d i by\u0142 redaktorem pism literackich (\u201eWiadomo\u015bci Literackie\u201d), jak te\u017c\u00a0 satyrycznych (\u201eCyrulik Warszawski\u201d). By\u0142 mistrzem satyry (tak\u017ce politycznej) i zaskakuj\u0105cej gry s\u0142\u00f3w. Pierwszy tomik jego poezji, zatytu\u0142owany Czyhanie na Boga<\/em>, zosta\u0142 wydany na samym pocz\u0105tku dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego, w roku 1918. P\u00f3\u017anej wysz\u0142y kolejne, w tym m.in.: Sokrates ta\u0144cz\u0105cy<\/em> (1920), Rzecz Czarnoleska<\/em> (1929), Bal w Operze<\/em> (1936) oraz poemat Kwiaty polskie<\/em>, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 na emigracji w czasie wojny. Interesowa\u0142y go ciekawostki kulturalne i obyczajowe, kt\u00f3re opisa\u0142 w ksi\u0105\u017cce Czary i czarty polskie<\/em> (1924).\u00a0 Jak na artyst\u0119 przysta\u0142o, podpisywa\u0142 si\u0119 pseudonimami. Niekt\u00f3re z nich \u015bwiadcz\u0105 o jego wielkim dystansie do siebie i \u015bwiata: na przyk\u0142ad Schyzio Frenik, Roch Pekli\u0144ski, Korek i Amorek, Dr Zaj\u0105czkowski, Julian Rozbij Tuwicki, Prof. Baltazar Dziwacki albo Stary ma\u0142piarz. Nie znaczy to jednak, \u017ce zawsze by\u0142 beztroski i pe\u0142en optymizmu. W jego poezji jest te\u017c wiele powagi, l\u0119ku i niepokoju o to, dok\u0105d zmierza \u015bwiat.<\/p>\n

Tuwim \u2013 \u017cycie doros\u0142e<\/h1>\n

W wieku oko\u0142o dwudziestu lat m\u0142ody Julian Tuwim zakocha\u0142 si\u0119 bez pami\u0119ci. Wybrank\u0105 jego serca by\u0142a s\u0142yn\u0105ca z wielkiej urody Stefania, zwana \u201eStefci\u0105\u201d lub \u201eStef\u0105\u201d. Pan Julian pisa\u0142 dla niej pi\u0119kne wiersze (kt\u00f3re potem opublikowa\u0142 w tomiku Si\u00f3dma jesie\u0144<\/em> wydanym w 1921 r.). Wytrwa\u0142e i gor\u0105ce zaloty poety zosta\u0142y zwie\u0144czone \u015blubem w 1919 roku, po kt\u00f3rym pa\u0144stwo Tuwimowie zamieszkali w Warszawie. Przyja\u017anili si\u0119 w wieloma wybitnymi poetami tamtego okresu, w tym m.in. z Janem Lechoniem, Antonim S\u0142onimskim, Kazimierzem Wierzy\u0144skim. Dla pana Juliana by\u0142 to okres bardzo tw\u00f3rczy i pracowity \u2013 w\u0142a\u015bnie wtedy napisa\u0142 mn\u00f3stwo wierszy lirycznych, jak r\u00f3wnie\u017c tekst\u00f3w dla kabaret\u00f3w i teatrzyk\u00f3w rewiowych, skeczy oraz monolog\u00f3w satyrycznych, kt\u00f3re przynosi\u0142y autorowi spore dochody.<\/p>\n

\"\"
\u0141aweczka Tuwima, pomnik autorstwa Wojciecha Gryniewicza (2018), znajduje si\u0119 w \u0141odzi na ulicy Piotrkowskiej 104.
HuBar, CC BY-SA 2.5 <https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/2.5>, Wikimedia Commons<\/figcaption><\/figure>\n

Tuwimowie \u2013 wojna i czasy powojenne<\/h1>\n

Kiedy we wrze\u015bniu 1939 roku wybuch\u0142a druga wojna \u015bwiatowa, Julian z \u017con\u0105 wyjechali za granic\u0119 \u2013 najpierw do Francji, potem do Portugalii, a nast\u0119pne do Rio de Janeiro. Jako \u017bydom w okupowanej przez Niemc\u00f3w Polsce grozi\u0142o im \u015bmiertelne niebezpiecze\u0144stwo. Podobno przekraczaj\u0105c granic\u0119 z Rumuni\u0105, poeta zerwa\u0142 na pami\u0105tk\u0119 li\u015b\u0107 z ostatniego drzewa rosn\u0105cego po stronie polskiej. Wkr\u00f3tce potem poezja Tuwima, tak genialnie czerpi\u0105ca z bogactwa i pi\u0119kna i polszczyzny, zosta\u0142a przez hitlerowskich okupant\u00f3w zakazana. W roku 1946 Tuwimowie wr\u00f3cili do kraju. Zaadoptowali i wychowali pi\u0119cioletni\u0105 osierocon\u0105 \u017cydowsk\u0105 dziewczynk\u0119 o imieniu Ewa. W ostatnich latach \u017cycia poeta nie tworzy\u0142 wiele. Przez pewien czas by\u0142 kierownikiem literackim warszawskiego Teatru Nowego. Wykorzystywa\u0142 swoj\u0105 znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w obcych i du\u017co t\u0142umaczy\u0142 (np. dzie\u0142a rosyjskiego poety i pisarza Aleksandra Puszkina). Zmaga\u0142 si\u0119 z wieloma chorobami i nerwicami, na przyk\u0142ad z l\u0119kiem przed przebywaniem na du\u017cej otwartej przestrzeni, przez co ba\u0142 si\u0119 wychodzi\u0107 z domu. Zmar\u0142 w roku 1953 w Zakopanem na atak serca.<\/p>\n

Tuwim \u2013 poeta dzieciom<\/h1>\n

Julian Tuwim pozostawi\u0142 po sobie mn\u00f3stwo wspania\u0142ych utwor\u00f3w \u2013 niekiedy bardzo trudnych i budz\u0105cych powa\u017cne przemy\u015blenia, niekiedy zabawnych, \u017cartobliwych i dosadnych. Jednak chyba najbardziej znane utwory Tuwima to te, kt\u00f3re powsta\u0142y z my\u015bl\u0105 o dzieciach. \u201eAbecad\u0142o\u201d, \u201eLokomotywa\u201d<\/a>, \u201ePtasie radio\u201d, \u201eS\u0142o\u0144 Tr\u0105balski\u201d, \u201eOkulary\u201d czy \u201eRzepka\u201d niezmiennie zachwycaj\u0105 i bawi\u0105 kolejne pokolenia, uwra\u017cliwiaj\u0105c m\u0142odych s\u0142uchaczy i czytelnik\u00f3w na pi\u0119kno j\u0119zyka polskiego, rozbudzaj\u0105c wyobra\u017ani\u0119, zaskakuj\u0105c mistrzostwem s\u0142owa, rymem, rytmem i dowcipem. W tych wierszach zawarta jest i dzieci\u0119ca ciekawo\u015b\u0107 w odkrywaniu \u015bwiata, i spojrzenie na z dzieci\u0119cym zdziwieniem \u015bwiat, i poetyckie przymru\u017cenie oka. Wiersze Tuwima w og\u00f3le si\u0119 nie starzej\u0105. Pewnie dlatego, \u017ce Tuwim po prostu dobrze rozumia\u0142 dzieci i sam \u2013 jak to poeta \u2013 zachowa\u0142 dzieci\u0119c\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n

Ciekawostka<\/h1>\n

Niewiele os\u00f3b wie, \u017ce w \u0141odzi na ulicy Legion\u00f3w 2 znajduje si\u0119 rze\u017aba po\u015bladk\u00f3w poety o nazwie \u201eDupa Tuwima\u201d. Inspiracj\u0105 do jej powstania by\u0142 cytat z wiersza Tuwima pt. \u201eAbsztyfikanci Grubej Berty\u201d – \u201eWiersz, w kt\u00f3rym autor grzecznie, ale stanowczo uprasza liczne zast\u0119py bli\u017anich, aby go w dup\u0119 poca\u0142owali\u201d. Autorem rze\u017aby jest Andrzej Czapli\u0144ski.<\/p>\n

\"\"
„Dupa Tuwima”, p\u0142askorze\u017aba autorstwa Andrzeja Czapli\u0144skiego (2013), znajduje si\u0119 w \u0141odzi na ulicy Legion\u00f3w 2.
Mafo, CC BY-SA 4.0 <https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/4.0>, Wikimedia Commons<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

W nag\u0142\u00f3wku wykorzystano grafik\u0119: Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz, Public domain, Wikimedia Commons<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzieci\u0144stwo Julka Tuwima Julian Tuwim \u2013 nazywany przez rodzic\u00f3w i koleg\u00f3w po prostu Julkiem \u2013 pochodzi\u0142 z miasta \u0141odzi. Tam przyszed\u0142 na \u015bwiat w roku 1894, w mieszcza\u0144skiej rodzinie polskich \u017byd\u00f3w. By\u0142y to czasy, kiedy kobiety chodzi\u0142y w d\u0142ugich do ziemi sukniach i wielkich kapeluszach zdobionych sztucznymi kwiatami, a m\u0119\u017cczy\u017ani zak\u0142adali fraki, kamizelki i cylindry […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1846,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"iawp_total_views":559,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"10","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsorowany przez","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[386,387,388],"class_list":["post-1828","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-lekturach","tag-julian-tuwim","tag-lokomotywa","tag-wiersze-dla-dzieci"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1828"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1828\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1945,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1828\/revisions\/1945"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1846"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}