{"id":2083,"date":"2024-06-24T12:19:35","date_gmt":"2024-06-24T12:19:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/?p=2083"},"modified":"2024-09-24T11:38:58","modified_gmt":"2024-09-24T11:38:58","slug":"janusz-korczak-pisarz-publicysta-lekarz-czy-pedagog","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/janusz-korczak-pisarz-publicysta-lekarz-czy-pedagog\/","title":{"rendered":"JANUSZ KORCZAK: pisarz, publicysta, lekarz czy pedagog?"},"content":{"rendered":"

To nazwisko znane wielu osobom (zwykle na polu teorii wychowania). Kim by\u0142 Janusz Korczak?<\/p>\n

Naprawd\u0119 nazywa\u0142 si\u0119 Henryk Goldszmit. U\u017cywa\u0142 pseudonim\u00f3w \u2013 Janusz Korczak lub Stary Doktor. Urodzi\u0142 si\u0119 22 lipca 1878 lub 1879 roku w polsko-\u017cydowskiej rodzinie. Podobno ojciec d\u0142ugo zwleka\u0142 z zarejestrowaniem syna w urz\u0119dzie \u2013 st\u0105d w\u0105tpliwo\u015bci co do roku urodzenia. By\u0142 lekarzem, pedagogiem, pisarzem i publicyst\u0105. Dzia\u0142a\u0142 spo\u0142ecznie.<\/p>\n

Debiutowa\u0142 w czasopi\u015bmie \u201eKolce\u201d \u2013 powie\u015bci\u0105 w odcinkach \u2013 \u201eDzieci ulicy\u201d. W 1898 roku zda\u0142 matur\u0119 i zosta\u0142 studentem Wydzia\u0142u Lekarskiego Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Powtarza\u0142 pierwszy rok studi\u00f3w.<\/p>\n

DZIA\u0141ALNO\u015a\u0106 SPO\u0141ECZNA I WYCHOWAWCZA<\/strong><\/p>\n

Du\u017co dzia\u0142a\u0142 spo\u0142ecznie. Prowadzi\u0142 zaj\u0119cia na tajnej pensji, organizowa\u0142 zabawy dla najm\u0142odszych, pracowa\u0142 w czytelni dla biednych dzieci, by\u0142 wychowawc\u0105 na letnich koloniach. Od 1905 roku pracowa\u0142 w warszawskim Szpitalu dla Dzieci im. Berson\u00f3w i Bauman\u00f3w. W latach 1905\u20131906 by\u0142 lekarzem na froncie wojennym. Do\u015bwiadczenie w pracy lekarza zdobywa\u0142 na wyjazdach, m.in. w Berlinie i Pary\u017cu.<\/p>\n

W 1912 roku zrezygnowa\u0142 z pracy w szpitalu i zosta\u0142 dyrektorem Domu Sierot, mieszcz\u0105cego sie w Warszawie na ul. Krochmalnej 92 (dzi\u015b Jaktorowska). Funkcj\u0119 t\u0119 pe\u0142ni\u0142 spo\u0142ecznie, nie pobieraj\u0105c wynagrodzenia. To w\u0142a\u015bnie w tym miejscu Korczak rozwija\u0142 sw\u00f3j talent pedagogiczny.<\/p>\n

Tak wypowiada\u0142 si\u0119 o dzieciach:<\/p>\n

\u201eNie ma dzieci \u2013 s\u0105 ludzie, ale o innej skali poj\u0119\u0107, innym zasobie do\u015bwiadczenia, innych pop\u0119dach, innej grze uczu\u0107.\u201d<\/em><\/p>\n

O swoich dzia\u0142aniach m\u00f3wi\u0142:<\/p>\n

\u201eJestem nie po to, aby mnie kochali i podziwiali, ale po to abym ja dzia\u0142a\u0142 i kocha\u0142. Nie obowi\u0105zkiem otoczenia pomaga\u0107 mnie, ale ja mam obowi\u0105zek troszczenia si\u0119 o \u015bwiat, o cz\u0142owieka.”<\/em><\/p>\n

\u201eZa syna wybra\u0142em ide\u0119 s\u0142u\u017cenia dziecku i jego sprawie.\u201d<\/em><\/p>\n

Janusz Korczak traktowa\u0142 dziecko jak partnera. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce ma\u0142emu cz\u0142owiekowi nale\u017cy si\u0119 szacunek i ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo powinno by\u0107 odpowiedzialne za warunki \u017cycia dziecka. Przeprowadzi\u0142 wiele szkole\u0144 dla pedagog\u00f3w i innych os\u00f3b pracuj\u0105cych z najm\u0142odszymi.<\/p>\n

W 1917 roku zosta\u0142 ponownie powo\u0142any do wojska, gdzie przez rok pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 ordynatora polowego. P\u00f3\u017aniej pracowa\u0142 jako pediatra dzieci ukrai\u0144skich i psycholog w polskim przedszkolu.<\/p>\n

W 1918 roku wr\u00f3ci\u0142 do Warszawy \u2013 do Domu Sierot.<\/p>\n

\u201eMA\u0141Y PRZEGL\u0104D\u201d \u2013 MIEJSCE, GDZIE DZIECI MIA\u0141Y G\u0141OS<\/strong><\/p>\n

W 1926 roku ukaza\u0142 si\u0119 pierwszy numer \u201eMa\u0142ego Przegl\u0105du\u201d \u2013 dodatku dla dzieci do\u0142\u0105czanego do gazety \u201eNasz Przegl\u0105d\u201d. Periodyk pisali i redagowali najm\u0142odsi (z pomoc\u0105 Korczaka). Stanowi\u0142o pole do dzielenia si\u0119 emocjami, wydarzeniami, wszystkim tym, co dotyczy\u0142o dzieci. Pismo opiera\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na listach od najm\u0142odszych, ale drukowa\u0142o te\u017c reporta\u017ce, opowiadania, krzy\u017c\u00f3wki. O jego fenomenie \u015bwiadczy fakt, \u017ce ukazywa\u0142o si\u0119 przez 13 lat. Ostatni numer pojawi\u0142 si\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 r. Tak o gazecie dla dzieci m\u00f3wi\u0142 Korczak:<\/p>\n

\u201eJest wielu ludzi doros\u0142ych, kt\u00f3rzy pisz\u0105 tylko dlatego, \u017ce si\u0119 nie wstydz\u0105; s\u0105 dzieci, kt\u00f3re maj\u0105 wiele ciekawych pomys\u0142\u00f3w, uwag i spostrze\u017ce\u0144, a nie pisz\u0105, gdy\u017c nie maj\u0105 odwagi albo im si\u0119 nie chce. Dziennik nasz zach\u0119ci m\u0142odzie\u017c do pisania. Zach\u0119ci i o\u015bmieli.\u201d<\/em><\/p>\n

\"Ma\u0142y
Pierwsza strona „Ma\u0142ego Przegl\u0105du” z 1 wrze\u015bnia 1939 Niezany\/unknown, Public domain, via Wikimedia Commons<\/figcaption><\/figure>\n

Korczak pozwala\u0142 dzieciom pisa\u0107 o wszystkim, o rzeczach, kt\u00f3re dla doros\u0142ych wydawa\u0142y si\u0119 niewa\u017cne, a dla milusi\u0144skich stanowi\u0142y co\u015b niezwykle istotnego np. informacja o tym, \u017ce dziecku rusza si\u0119 z\u0105b, czy o tym, \u017ce nie lubi chodzi\u0107 do szko\u0142y w fartuszku.<\/p>\n

Dzi\u015b mo\u017cemy \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce \u201eMa\u0142y Przegl\u0105d\u201d w tamtych czasach pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 dzisiejszego forum internetowego, miejsca, gdzie ma\u0142y cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 swobodnie wyrazi\u0107 swoje my\u015bli i emocje, podzieli\u0107 si\u0119 rado\u015bciami i problemami.<\/p>\n

DO KO\u0143CA Z DZIE\u0106MI<\/strong><\/p>\n

Na pocz\u0105tku sierpnia 1942 roku Janusz Korczak wraz z pracownikami Domu Sierot i jego wychowankami zosta\u0142 wywieziony do obozu zag\u0142ady w Treblince. Odrzuci\u0142 propozycj\u0119 ratunku przed zag\u0142ad\u0105. Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce zgin\u0105\u0142 w obozie, zagazowany razem z dzie\u0107mi. Inne, \u017ce zmar\u0142 podczas transportu. Jedno jest pewne \u2013 do ko\u0144ca zosta\u0142 z dzie\u0107mi i stara\u0142 si\u0119 zapewni\u0107 im chocia\u017c minimalne poczucie bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

KR\u00d3L MACIU\u015a PIERWSZY<\/strong><\/p>\n

Janusz Korczak zosta\u0142 zapami\u0119tany r\u00f3wnie\u017c jako autor tekst\u00f3w dla dzieci. Do najbardziej znanych nale\u017c\u0105: \u201eKr\u00f3l Maciu\u015b Pierwszy\u201d, \u201eKr\u00f3l Maciu\u015b na bezludnej wyspie\u201d, \u201eJ\u00f3zki, Ja\u015bki i Franki\u201d, \u201eBankructwo Ma\u0142ego D\u017ceka\u201d, \u201eKajtu\u015b Czarodziej\u201d, \u201eKiedy zn\u00f3w b\u0119d\u0119 ma\u0142y\u201d.<\/p>\n

Najbardziej znan\u0105 z nich \u2013 \u201eKr\u00f3l Maciu\u015b Pierwszy\u201d mo\u017cecie znale\u017a\u0107 w ofercie Wydawnictwa GREG<\/strong><\/a>.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

To opowie\u015b\u0107 o ma\u0142ym ch\u0142opcu, kt\u00f3remu niespodziewanie umiera tata. W wyniku tej sytuacji Maciu\u015b musi obj\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119 w kr\u00f3lestwie, kt\u00f3rym do tej pory rz\u0105dzi\u0142 ojciec. Ch\u0142opiec stara w\u0142ada\u0107 m\u0105drze i sprawiedliwie. Przekonuje si\u0119 jednak, \u017ce nie jest to \u0142atwe. Niestety, nikt nie traktuje go powa\u017cnie. Maciu\u015b, zaatakowany przez trzy s\u0105siedzkie kraje, wyrusza na wojn\u0119. Dzi\u0119ki swej bohaterskiej postawie wygrywa. Wprowadza szereg reform, zajmuje si\u0119 utworzeniem dzieci\u0119cego sejmu. Nadaje przywileje dzieciom, ale prowadzi to do k\u0142\u00f3tni z ministrami.<\/p>\n

Maciu\u015b prze\u017cywa wiele przyg\u00f3d: spotyka si\u0119 z kr\u00f3lem ludo\u017cerc\u00f3w \u2013 Bum-Drumem, poznaje Smutnego Kr\u00f3la, ma do czynienia ze szpiegiem-dziennikarzem. Jego kraj popada w k\u0142opoty.<\/p>\n

Jak wybrnie z tego Maciu\u015b? Jakie jeszcze przygody na niego czekaj\u0105? Nie zdradzimy Wam wszystkiego! Odpowied\u017a znajdziecie w bogato ilustrowanej ksi\u0105\u017cce Janusza Korczaka \u2013 \u201eKr\u00f3l Maciu\u015b Pierwszy<\/strong>\u201d<\/a>. Polecamy do czytania wieczornego, wakacyjnego, szkolnego i jakiego tylko chcecie! Gwarantujemy, \u017ce czytanie tej ksi\u0105\u017cki b\u0119dzie dla Was wspania\u0142\u0105 przygod\u0105.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o portretu u\u017cytego w g\u0142\u00f3wnej grafice:<\/h6>\n

portret bezautorski, Public domain, via Wikimedia Commons<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To nazwisko znane wielu osobom (zwykle na polu teorii wychowania). Kim by\u0142 Janusz Korczak? Naprawd\u0119 nazywa\u0142 si\u0119 Henryk Goldszmit. U\u017cywa\u0142 pseudonim\u00f3w \u2013 Janusz Korczak lub Stary Doktor. Urodzi\u0142 si\u0119 22 lipca 1878 lub 1879 roku w polsko-\u017cydowskiej rodzinie. Podobno ojciec d\u0142ugo zwleka\u0142 z zarejestrowaniem syna w urz\u0119dzie \u2013 st\u0105d w\u0105tpliwo\u015bci co do roku urodzenia. By\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":2091,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"iawp_total_views":73,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"10","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsorowany przez","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"footnotes":""},"categories":[12,17,1],"tags":[393,400],"class_list":["post-2083","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dla-dzieci","category-dla-uczniow","category-o-lekturach","tag-ksiazkidladzieci","tag-ksiazkidlaucznia"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2083","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2083"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2083\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2137,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2083\/revisions\/2137"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}