{"id":2149,"date":"2024-11-10T10:00:13","date_gmt":"2024-11-10T10:00:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/?p=2149"},"modified":"2024-11-12T06:35:26","modified_gmt":"2024-11-12T06:35:26","slug":"kilka-slow-o-zofii-nalkowskiej-w-140-rocznice-urodzin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/kilka-slow-o-zofii-nalkowskiej-w-140-rocznice-urodzin\/","title":{"rendered":"Kilka s\u0142\u00f3w o Zofii Na\u0142kowskiej – w 140 rocznic\u0119 urodzin"},"content":{"rendered":"

10 listopada to rocznica urodzin wybitnej pisarki \u2013 Zofii Na\u0142kowskiej.\u00a0 Urodzi\u0142a si\u0119 140 lat temu, w roku 1884 w Warszawie, w rodzinie pedagog\u00f3w.<\/p>\n

WYKSZTA\u0141CENIE<\/strong><\/p>\n

Studiowa\u0142a na tajnym Uniwersytecie Lataj\u0105cym. Zapytacie, co to takiego. Ot\u00f3\u017c Uniwersytet Lataj\u0105cy by\u0142 szko\u0142\u0105 wy\u017csz\u0105, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a w XIX i XX wieku i nie posiada\u0142a sta\u0142ej siedziby. Zaj\u0119cia odbywa\u0142y si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w prywatnych domach. Taki typ zdobywania wiedzy cz\u0119sto nazywany by\u0142 „babskim uniwersytetem”, poniewa\u017c przeznaczony by\u0142 dla kobiet. Na\u0142kowska by\u0142a osob\u0105 wszechstronnie wykszta\u0142con\u0105. Studiowa\u0142a r\u00f3\u017cne fakultety \u2013 histori\u0119, geografi\u0119 (w\u00a0 \u015blad za ojcem), ekonomi\u0119 i j\u0119zykoznawstwo.<\/p>\n

\"\"
Zofia Na\u0142kowska<\/strong>
See page for author, Public domain, via Wikimedia Commons<\/figcaption><\/figure>\n

LITERACKIE POCZ\u0104TKI I „GRANICA”<\/strong><\/p>\n

\u00a0Debiutowa\u0142a w wieku 22 lat powie\u015bci\u0105 \u201eKobiety\u201d. Pisa\u0142a o kobietach i mi\u0142o\u015bci. Jej bardziej znane powie\u015bci z pocz\u0105tkowego okresu tw\u00f3rczo\u015bci to: \u201eRomans Teresy Henert\u201d, \u201eNiedobra mi\u0142o\u015b\u0107\u201d, \u201eDzienniki\u201d, \u201eDom kobiet\u201d. W 1935 ukaza\u0142a si\u0119 ceniona do dzi\u015b powie\u015b\u0107 \u2013 \u201eGranica\u201d<\/a>. Autorka opisa\u0142a w niej \u017cycie ma\u0142omiasteczkowej rodziny Ziembiewicz\u00f3w \u2013 zwyczaje, spos\u00f3b my\u015blenia, utarte schematy. Opowiedzia\u0142a histori\u0119 szybkiej kariery Zenona oraz jego mi\u0142osnych rozterek, w kt\u00f3re uwik\u0142ane by\u0142y dwie kobiety \u2013 El\u017cbieta Biecka i Justyna Bogut\u00f3wna. G\u0142\u00f3wne motywy opisywane w powie\u015bci to: \u00a0kobieta, mi\u0142o\u015b\u0107, pieni\u0105dze, zbrodnia, samob\u00f3jstwo, nier\u00f3wno\u015b\u0107 spo\u0142eczna, moralno\u015b\u0107. Co ciekawe, w ksi\u0105\u017cce nie padaj\u0105 os\u0105dy.\u00a0 To czytelnik musi zdecydowa\u0107 czy bohaterowie s\u0105 winni r\u00f3\u017cnych poczyna\u0144. Nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce za \u201eGranic\u0119\u201d pisarka w 1935 roku otrzyma\u0142a Pa\u0144stwow\u0105 Nagrod\u0119 Literack\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

ZWI\u0104ZKI<\/strong><\/p>\n

Na\u0142kowska, podobni jak bohaterowie \u201eGranicy, nie mia\u0142a szcz\u0119\u015bcia w mi\u0142o\u015bci. Dwukrotnie zam\u0119\u017cna \u2013 z Leonem Rygierem i z Janem Jur-Gorzechowskim. Oba ma\u0142\u017ce\u0144stwa zako\u0144czy\u0142y si\u0119 rozwodem.<\/p>\n

„MEDALIONY” I DZIA\u0141ALNO\u015a\u0106 SPO\u0141ECZNA<\/strong><\/p>\n

Znana z dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej \u2013 wiceprezeska PEN-Clubu (stowarzyszenia propaguj\u0105cego przyja\u017a\u0144 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy pisarzami), cz\u0142onkini Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich, pos\u0142anka. Bra\u0142a czynny udzia\u0142 w pracach G\u0142\u00f3wnej Komisji Bada\u0144 Zbrodni Niemieckich. W rezultacie tych prac napisa\u0142a \u201eMedaliony<\/a>\u201d. To wa\u017cne dzie\u0142o w jej tw\u00f3rczo\u015bci, opisuj\u0105ce okrutn\u0105 prawd\u0119 o traktowaniu ludzi w obozach koncentracyjnych. Autorka prostym j\u0119zykiem przedstawia drastyczne, niewyobra\u017calne dla wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka fakty. \u201eMedaliony\u201d to zapis bezlitosnego, barbrzy\u0144skiego odnoszenia si\u0119 do ludzi w o\u015bwi\u0119cimskim obozie. To z tej ksi\u0105\u017cki pochodzi s\u0142ynne zdanie \u201eLudzie ludziom zgotowali ten los\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Karier\u0119 pisarki Zofia Na\u0142kowska rozwija\u0142a, pisz\u0105c artyku\u0142y do czasopism, takich jak: \u201eKobieta Wsp\u00f3\u0142czesna\u201d, \u201eWiadomo\u015bci Literackie\u201d, \u201eTygodnik Ilustrowany\u201d. Jako sukces trzeba uzna\u0107 to, \u017ce w roku 1933 jako jedyna kobieta zosta\u0142a przyj\u0119ta w poczet cz\u0142onk\u00f3w Polskiej Akademii Literatury.<\/p>\n

POMNIKI PAMI\u0118CI<\/strong><\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 swojego \u017cycia Na\u0142kowska sp\u0119dzi\u0142a w Wo\u0142ominie, w kt\u00f3rym dzi\u015b mo\u017cna obejrze\u0107 jej pomnik \u2013 siedzi przy stoliku z fili\u017cank\u0105 kawy, tak jakby na kogo\u015b czeka\u0142a. W Tychach mo\u017cna podziwia\u0107 pi\u0119kny mural przedstawiaj\u0105cy Zofi\u0119 siedz\u0105c\u0105 na \u0142awce w otoczeniu kwitn\u0105cych drzew. Ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce w roku 1994 decyzj\u0105 Mi\u0119dzynarodowej Unii Astronomicznej jeden z krater\u00f3w na Wenus zosta\u0142 nazwany\u00a0 nazwiskiem pisarki.<\/p>\n

\"\"
Pomnik Zofii Na\u0142kowskiej w Wo\u0142ominie<\/strong>
Rze\u017aba pl, CC BY-SA 4.0 <https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/4.0>, via Wikimedia Commons<\/figcaption><\/figure>\n

Zmar\u0142a 17 grudnia 1954 r. w Warszawie. Jej gr\u00f3b znajduje si\u0119 na warszawskich Pow\u0105zkach.<\/p>\n

Warto zna\u0107 sztandarowe dzie\u0142a Zofii Na\u0142kowskiej, a spragnionym szczeg\u00f3\u0142\u00f3w z jej \u017cycia i czas\u00f3w, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142a – polecamy \u201eDzienniki\u201d , kt\u00f3re pisa\u0142a przez 55 lat.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

10 listopada to rocznica urodzin wybitnej pisarki \u2013 Zofii Na\u0142kowskiej.\u00a0 Urodzi\u0142a si\u0119 140 lat temu, w roku 1884 w Warszawie, w rodzinie pedagog\u00f3w. WYKSZTA\u0141CENIE Studiowa\u0142a na tajnym Uniwersytecie Lataj\u0105cym. Zapytacie, co to takiego. Ot\u00f3\u017c Uniwersytet Lataj\u0105cy by\u0142 szko\u0142\u0105 wy\u017csz\u0105, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a w XIX i XX wieku i nie posiada\u0142a sta\u0142ej siedziby. Zaj\u0119cia odbywa\u0142y si\u0119 najcz\u0119\u015bciej […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":2154,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"iawp_total_views":31,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"10","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsorowany przez","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[413],"class_list":["post-2149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-lekturach","tag-granica-medaliony-zofianalkowska-lektury"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2149"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2156,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2149\/revisions\/2156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2154"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}