{"id":970,"date":"2021-12-03T11:10:03","date_gmt":"2021-12-03T11:10:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/?p=970"},"modified":"2021-12-03T11:13:24","modified_gmt":"2021-12-03T11:13:24","slug":"antyk-kolebka-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/antyk-kolebka-kultury\/","title":{"rendered":"Antyk \u2013 kolebka kultury"},"content":{"rendered":"\n<p>Literatura antyczna ukszta\u0142towa\u0142a ca\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0119 \u2013 tego faktu nie mo\u017cna zakwestionowa\u0107. Do dzi\u015b literaturoznawcy z zapartym tchem analizuj\u0105 dzie\u0142a staro\u017cytnych mistrz\u00f3w. Do dzi\u015b tak\u017ce nawet niewprawny odbiorca kultury z \u0142atwo\u015bci\u0105 wy\u0142apuje nawi\u0105zania do antyku w obrazach, ksi\u0105\u017ckach i filmach. Przyjrzyjmy si\u0119 wi\u0119c kilku ciekawym faktom!<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"has-normal-font-size wp-block-list\"><li>Zacznijmy od <strong><a href=\"https:\/\/www.greg.pl\/autor_Sofokles.html\">Sofoklesa<\/a><\/strong> \u2013 autora<em> Antygony <\/em>i <em>Kr\u00f3la Edypa<\/em>. Jego ojciec mia\u0142 warsztat zajmuj\u0105cy si\u0119 wytwarzaniem broni. Dzi\u0119ki temu rodzina by\u0142a bardzo bogata, co da\u0142o Sofoklesowi \u0142atwiejszy start w doros\u0142o\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania takich s\u0142aw jak Perykles i Herodot. Kiedy mia\u0142 15 lub 16 lat zosta\u0142 wybrany na kierownika ch\u0142opi\u0119cego ch\u00f3ru opiewaj\u0105cego zwyci\u0119stwo pod Salamin\u0105 \u2013 by\u0142o to niema\u0142e wyr\u00f3\u017cnienie! Sofokles do\u017cy\u0142 podobno a\u017c 90 lat i pozostawi\u0142 po sobie niez\u0142y dobytek \u2013 co najmniej 123 sztuki! Do naszych czas\u00f3w w ca\u0142o\u015bci przetrwa\u0142o jednak tylko 7 z nich.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"has-normal-font-size wp-block-list\"><li>Postacie z greckich dramat\u00f3w cz\u0119sto inspiruj\u0105 innych tw\u00f3rc\u00f3w. <em>Antygona w Nowym Jorku<\/em> to sztuka teatralna autorstwa Janusza G\u0142owackiego, kt\u00f3ra zar\u00f3wno tytu\u0142em, jak i tre\u015bci\u0105 nawi\u0105zuje do dzie\u0142a Sofoklesa. Wydarzenia dziej\u0105 si\u0119 jednak w Stanach Zjednoczonych, a g\u0142\u00f3wn\u0105 bohaterk\u0105 jest bezdomna czterdziestoletnia Portorykanka.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"has-normal-font-size wp-block-list\"><li>Sofokles, pisz\u0105c <em>Kr\u00f3la Edypa<\/em>, odnosi\u0142 si\u0119 do mit\u00f3w o rodzie Labdakid\u00f3w. Niewiele jednak m\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce inspirowa\u0142y go prawdziwe wydarzenia. Za prototyp postaci Edypa uznaje si\u0119 niekiedy Peryklesa, ate\u0144skiego przyw\u00f3dc\u0119, kt\u00f3ry dopu\u015bci\u0142 do tzw. zmazy kylo\u0144skiej \u2013 w skr\u00f3cie: cia\u0142a pewnych przest\u0119pc\u00f3w wykopano i przeniesiono poza granice Aten po op\u00f3\u017anionym wydaniu wyroku. Sprawi\u0142o to, \u017ce nad miastem zawis\u0142a kl\u0105twa, poniewa\u017c pogwa\u0142cono boskie prawo do poch\u00f3wku.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"has-normal-font-size wp-block-list\"><li><strong><a href=\"https:\/\/www.greg.pl\/autor_Homer.html\">Homer<\/a><\/strong> jest do\u015b\u0107 kontrowersyjn\u0105 postaci\u0105, poniewa\u017c w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 podaje si\u0119 jego istnienie \u2013 sp\u00f3r jest okre\u015blany jako \u201ekwestia homerycka\u201d. Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce autorami <em>Iliady<\/em> i <em>Odysei<\/em> jest tak naprawd\u0119 kilka r\u00f3\u017cnych os\u00f3b. Inni, \u017ce dzie\u0142a musia\u0142y powstawa\u0107 przez kilka wiek\u00f3w. Jeszcze inni twierdz\u0105, \u017ce Homer by\u0142 synem boga rzeki Meles i naprawd\u0119 nazywa\u0142 si\u0119 Melesigenes. Nie zmienia to faktu, \u017ce kilka miast konkuruje w sporze o jego miejsce urodzenia, m.in. Ateny, Itaka i Argos.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"has-normal-font-size wp-block-list\"><li>Wszyscy antyczni tw\u00f3rcy nawi\u0105zywali do <strong><a href=\"https:\/\/www.greg.pl\/lektury\/8,324_Mitologia.html\">mitologii<\/a><\/strong> \u2013 niezwykle bogatej w wydarzenia i postaci. Ka\u017cdy z nas pewnie \u015bwietnie mitologi\u0119 greck\u0105 zna i na przyk\u0142ad \u2013 kojarzy trzy gracje. A kto potrafi wymieni\u0107 ich imiona z pami\u0119ci? \ud83d\ude09 By\u0142y to Aglaja (czyli \u201ePromienna\u201d), Eufrozyna (\u201eRozumna\u201d) i Taleja (\u201eKwitn\u0105ca\u201d).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"has-normal-font-size wp-block-list\"><li>Wiele \u015blad\u00f3w popularno\u015bci greckiej mitologii mo\u017cemy znale\u017a\u0107 w \u017cyciu codziennym. S\u0142owo \u201ehigiena\u201d pochodzi od imienia c\u00f3rki boga-lekarza Asklepiosa Higiei. Okre\u015blenie uniwersalnego leku, czyli panaceum, pochodzi za\u015b od imienia jej siostry \u2013 Panacei. Ka\u017cdy te\u017c pewnie kiedy\u015b nosi\u0142 buty firmy, kt\u00f3rej nazwa pochodzi od greckiej bogini zwyci\u0119stwa, i by\u0142 w kinie nazywaj\u0105cym si\u0119 jak b\u00f3g s\u0142o\u0144ca.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u015awiat mitologii i literatury antycznej jest fascynuj\u0105cy i zdecydowanie wart poznania!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">Grafika: Karolina Rymut<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Literatura antyczna ukszta\u0142towa\u0142a ca\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0119 \u2013 tego faktu nie mo\u017cna zakwestionowa\u0107. Do dzi\u015b tak\u017ce nawet niewprawny odbiorca kultury z \u0142atwo\u015bci\u0105 wy\u0142apuje nawi\u0105zania do antyku w obrazach, ksi\u0105\u017ckach i filmach. Przyjrzyjmy si\u0119 wi\u0119c kilku ciekawym faktom!<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":973,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"iawp_total_views":68,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsorowany przez","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":""},"jnews_primary_category":{"id":""},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[88,84,83,85,86,90,91,20,29,89,87,70],"class_list":["post-970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-lekturach","tag-antygona","tag-antyk","tag-dramat","tag-grecja","tag-homer","tag-iliada","tag-krol-edyp","tag-ksiazki","tag-lektury","tag-odyseja","tag-sofokles","tag-starozytnosc"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=970"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/970\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":979,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/970\/revisions\/979"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greg.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}