Egzamin ósmoklasisty - język polski. Repetytorium - 2023

Analiza i interpretacja 9 W świecie tekstu TEKST Najogólniej tekstem jest każdy zapisany ciąg słów, który da się wyodrębnić jakoś całość, która przekazuje jakieś tre‑ ści – czyli jest komunikatem. Ze względu na funkcje można podzielić teksty na: teksty użytkowe Teksty informacyjne – przekazują wiedzę o rzeczywistości w sposób jak najbliższy prawdzie. Dominują zdania oznajmujące, brak nacechowania emocjonalnego. Pełnią funkcję informatywną. Teksty reklamowe – reklama jest tekstem perswazyjnym, czyli zachęcającym do podjęcia jakie‑ goś działania, decyzji, np. kupienia czegoś. Inne teksty użytkowe – wykorzystywane powszechnie w różnych sytuacjach: ƒ ƒ instrukcja ƒ ƒ dedykacja ƒ ƒ podanie ƒ ƒ zaproszenie ƒ ƒ życiorys, CV ƒ ƒ ogłoszenie ƒ ƒ list oficjalny teksty publicystyczne Wypowiedzi na określony temat, np. bieżących wydarzeń, społeczeństwa, polityki, kultury i in‑ nych. Wykorzystywane w środkach masowego przekazu powinny docierać do szerokiego grona odbiorców. Charakteryzują się prostym językiem, bywają nacechowane emocjonalnie. Teksty dziennikarskie – najczęstsze gatunki: ƒ ƒ artykuł ƒ ƒ esej ƒ ƒ felieton ƒ ƒ informacja prasowa ƒ ƒ reportaż ƒ ƒ komentarz ƒ ƒ recenzja teksty naukowe Teksty naukowe – wypowiedzi, które mają przekazać określoną wiedzę. Odznaczają się zacho‑ waniem obiektywności, brakiem słownictwa nacechowanego emocjonalnie, logicznym układem, zawierają terminologię naukową, słownictwo fachowe. Zwykle zawierają bibliografię, przypisy. Teksty popularnonaukowe – teksty naukowe napisane w sposób bardziej przystępny dla czy‑ telników nieposiadających wiedzy fachowej z danej dziedziny. Mają na celu przedstawianie i upo‑ wszechnianie wiedzy z różnych zakresów nauki, prezentowanie osiągnięć, odkryć. teksty literackie – literatura piękna To ogół tekstów – pisanych prozą lub wierszem – o charakterze artystycznym. Posiadają funk‑ cję estetyczną. Literaturę dzieli się na rodzaje: ƒ ƒ lirykę ƒ ƒ epikę ƒ ƒ dramat Rodzaje dzielą się na gatunki. Występują też gatunki mieszane, które łączą w sobie cechywielu gatunków, rodzajów literackich. Analiza i interpretacja