Egzamin ósmoklasisty - arkusze - język polski

136 KLUCZ do arkusza egzaminacyjnego nr 4 PRZYKŁADOWE WYPRACOWANIA Temat 1. „Miłość buduje, nienawiść rujnuje”. Napisz rozprawkę, w której udowodnisz, że znane przysłowie jest prawdziwe. W swoim wypracowaniu odwołaj się do jednej lektury obowiązkowej i jednego innego utworu literackiego. Twoja praca musi liczyć co najmniej 200 słów. Przysłowie „miłość buduje, nienawiść rujnuje” znane jest od bardzo dawna. Pokazuje nam niezwykle istotną prawdę, która wiele mówi o tym, czym powinniśmy się w życiu kierować. Wskazuje bowiem, że uczucie tak piękne i wzniosłe, jakim jest miłość do drugiego człowieka, ma moc „budowania”, czyli zmieniania życia na lepsze, zaś nienawiść niszczy wszystko tam, gdzie się pojawia. Czy rzeczywiście tak jest? Z całą pewnością. Nietrudno to udowodnić – zacznijmy od poszukania przykładów w literaturze. Bez wątpienia ilustracją tego przysłowia może być sytuacja dwóch sąsiadów, jaką przedstawił w komedii Zemsta Aleksander Fredro. W jednym zamkumieszkają dwaj pokłóceni szlachcice – Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek. Czas spędzają na dokuczaniu sobie, utrudnianiu codziennego życia, nie są zainteresowani dojściem do zgody. Tymczasem syn Rejenta, Wacław, jest zakochany z wzajemnością w wychowanicy Cześnika, Klarze – jednak ich opiekunowie nigdy nie wyraziliby zgody na ich małżeństwo. Nienawiść Cześnika i Rejenta zdaje się rujnować na zawsze ich życie. Jednak na skutek nieoczekiwanego zbiegu okoliczności zakochani mogą wziąć ślub, miłość zwycięża, a seniorzy rodów muszą się wówczas pogodzić, skoro należą teraz do jednej rodziny. Również akcja dramatu Balladyna Juliusza Słowackiego może być dowodem słuszności tego przysłowia, choć tutaj należałoby miłość i nienawiść rozumieć szerzej, jako ogół dobrych lub złych uczuć wobec innych ludzi, a nie tylko indywidualne odczucia dwóch osób wobec siebie. Jednak i taka interpretacja jest przecież możliwa. W dramacie poznajemy postacie, które kierują się szeroko pojętą nienawiścią – zazdrością, zawiścią, żądzą władzy, podejrzliwością, gniewem i złością. Sprowadzają one cierpienie, krzywdy i śmierć na wszystkich wokół siebie i wreszcie także na siebie. Taką postacią jest przede wszystkim tytułowa bohaterka, Balladyna. Jej losy jasno dowodzą, że na złych uczuciach nie można niczego zbudować, potrafią one tylko niszczyć. Również w życiu codziennym nieraz spotykamy się z sytuacjami, kiedy pozytywny stosunek do drugiego człowieka może wiele zmienić. Wyciągnięcie ręki na zgodę, powiedzenie „przepraszam”, wysłuchanie, zaoferowanie pomocy, przymknięcie oka na czyjeś wady, wybaczenie błędów – często doprowadza do przełomu w relacjach, naprawia je, sprawia, że inni zaczynają postępować inaczej niż dotychczas. Tymczasem gniew, złość, niechęć, nienawiść z zasady niczego nie naprawiają, a tylko powodują, że ludzie coraz bardziej zamykają się w sobie i pielęgnują urazy. Dlatego kiedy zastanawiamy się, jak postąpić w trudnej sytuacji, w której się znajdujemy, warto przypomnieć sobie przysłowie „miłość buduje, nienawiść rujnuje” i kierować się miłością, a nie nienawiścią. To zawsze zaprocentuje. 200 słów 1. Realizacja tematu wypowiedzi : 2 pkt. – forma wypowiedzi zgodna z formą wskazaną w poleceniu – rozprawka; zostały uwzględnione pozostałe elementy polecenia – uczeń odwołuje się do lektury obowiązkowej ( Zemsta ) i dodatkowego tekstu literackiego – Balladyna ; wypowiedź w całej pracy dotyczy problemu wskazanego w poleceniu. 2. Elementy retoryczne : 5 pkt. – pogłębiona argumentacja; uczeń porządkuje wypowiedź – przytacza dwa argumenty nawiązujące do tematu i wyciąga wnioski. 3. Kompetencje literackie i kulturowe : 2 pkt. – funkcjonalne wykorzystanie tekstu lektury obowiązkowej; poprawność rzeczowa. 4. Kompozycja tekstu : 2 pkt. – zgodna z formą wypowiedzi, wypowiedź spójna i logiczna, podzielona na funkcjonalne, graficznie wyodrębnione akapity, ma wstęp, rozwinięcie i zakończenie. 5. Styl : 2 pkt. – odpowiedni do treści i formy wypowiedzi, jednolity. 6. Język : 4 pkt. – szeroki zakres środków językowych (zróżnicowana składnia, leksyka) umożliwiających pełną i swobodną realizację tematu. 7. Ortografia : 2 pkt. – praca bez błędów ortograficznych. 8. Interpunkcja : 1 pkt. – praca bez błędów interpunkcyjnych. Uwaga! Za wypracowanie można zdobyć aż 20 punktów.