Gramatyka

Wpobliżu krtani i tchawicy znajduje się przełyk, który jest ważnymelementem przewodu pokarmowego. Aby uniknąć przedostawania się cząstek żywności z przełyku do narządów artykulacyjnych, natura obdarzyła nas nagłośnią – ro- dzajem klapki, która zamyka się, gdy jemy, otwiera, gdy mówimy. Aby głos, który powstał dzięki drganiu wiązadeł głosowych, został usłyszany przez odbiorcę, musi być wzmocniony poprzez pudła rezonansowe , których rolę pełnią trzy jamy: jama gardłowa, jama ustna i jama nosowa. Podstawową funkcję podczas wymawiania głosek (a zatem wyrazów i zdań) spełniają ważne „urządzenia” jamy ustnej: podniebienie miękkie zakończo - ne języczkiem; podniebienie twarde; dziąsła; zęby; język , który jest bardzo wrażliwym i niezmiernie skomplikowanym narządem zbudowanym z wielu mięśni; wargi. Język i wargi są narządami ruchomymi , tzn. zdolnymi do zmian swego po - łożenia. Język może się poruszać: w kierunku pionowym: w płaszczyźnie poziomej: • góra , np.: przy wymawianiu l ; • dół , np.: przy wymawianiu a . np.: przy wymawianiu głosek: s, ś, g (porównaj, co się dzieje, jeżeli wyma - wiamy te głoski kolejno). Głoska a litera ZAPAMIĘTAJ! Litery są graficznymi znakami głosek. Głoski to najmniejsze dające się wyodrębnić słuchem cząstki wyrazu. W języku polskim wyróżniamy 32 litery: a, ą, b, c, ć, d, e, ę, f, g, h, i, j, k, l, ł, m, n, ń, o, ó, p, r, s, ś, t, u, w, y, z, ź, ż. Głosek jest jednak znacznie więcej, bowiem często na oznaczenie jednej głoski potrzeba dwóch lub trzech liter, np.: sz – to jeden dźwięk, jedna głoska, ale dwie 9 Głoska a litera FONETYKA