Antygona - Sofokles

66 Teatr antyczny Sofokles, drugi z wielkiej trójcy tragików greckich (obok Ajschylosa i Eurypidesa), urodził się ok. 496 p.n.e. w miej- scowości Kolonos, niedaleko Aten. Żył w czasach największej świetności politycznej Aten (czasy Peryklesa), które przeży- wały wówczas także rozkwit kultury i sztuki. Jest autorem ok. 123 sztuk, co najmniej 18 razy wygrywał w konkursach na najlepszą tragedię. Pierwsze zwycięstwo odniósł w 468 p.n.e., rywalizując z Ajschylosem. Do naszych czasów zachowało się zaledwie 7 tragedii: Ajas (prawdopodobnie najwcześniejsza), Antygona (wysta- wiona ok. 441 p.n.e.), Król Edyp, Trachinki (429 p.n.e.), Elektra (powstała ok. 418– 410 p.n.e.), Filoktet (409 p.n.e.), Edyp w Kolonos (wyst. 401 p.n.e. – już po śmierci autora). Antygona jest uważana za najdoskonalsze dzieło Sofoklesa i jedną z naj- większych antycznych tragedii. Teatr antyczny Teatr, tzn. widownię, budowano na stokach wzgórz, pod gołym niebem, wy- kuwając w skale amfiteatralnie rozłożone siedzenia, przewidziane dla tysięcy wi- dzów. U stóp amfiteatru znajdowała się okrągła powierzchnia, zwana orchestrą, na której swobodnie poruszał się chór. Za czasów Sofoklesa i Ajschylosa całość przedstawienia rozgrywała się w tymmiejscu. Później, poza orchestrą, naprzeciw środkowych miejsc widowni, zbudowano wąskie, prostokątne podwyższenie, na którym pokazywali się artyści. To miejsce nazwano proskenionem. Wgłębi znaj- dowała się fasada budynku z pięknymi kolumnami o wyglądzie świątyni czy pa- łacu. Ten budynek to scena (gr. skene – buda). Front miał zwykle troje drzwi, przez które wchodzili i wychodzili aktorzy. Przez nie można też było wytoczyć małą platformę dla pokazania zabitego za sceną tyrana. Akcja rozgrywała się na trzech poziomach: orchestrze, proskenionie oraz skene. skene theatron diazoma orchestra parodos proskenion