Opowiadania - Tadeusz Borowski

Opracowanie · 233 sarkastycznego stwierdzenia: Ludzie są w Oświęcimiu zakochani (…). Ofiary prze- mocy uznały rzeczywistość obozową za normalną, zwykłą. Zmienić trzeba było tylko skalę odczuć i wartości. Oto, co zrobiono z człowiekiem, z jego psychiką, z poczuciem norm etycznych. Obraz Borowskiego burzy więc mity o etosie człowieczeństwa i pozbawia złudzeń. Wszelkie normy etyczne, kulturowe, wszystko to, co świadczy o tym, że człowiek różni się od zwierząt i czuje się stworzony na wzór Boski, jest niezwykle kruche, rozpada się na kawałki w obliczu atawistycznej, upadlającej walki o przeżycie . Borowskiego nie interesuje jedynie wpływ obozu na jednostkę, przez swoje obserwacje ukazuje bezmiar i masowość dehumanizacji, perfekcyjną systemową machinę do łama- nia ludzi i zaplanowanej z zimną krwią ich zagłady. W opowiadaniach obozowych niema prawie bohaterów indywidualnych, spotykamy się z pewnąmasą ludzi poddanychwspólnemu losowi . Narrator, choć jest zindywidualizowany, też kryje się w masie więźniów, utożsamia się z nimi. Sygnałem tego są ciągłe zmiany form gramatycznych z pierwszej osoby liczby pojedynczej na pierwszą osobę liczby mnogiej. Borowskiemu chodzi o podkreślenie, że Tadeusz jest jednym z wielu, a więc kreacja narratora jest świadomym konstruowaniem doznań, przeżyć człowieka zlagrowanego, a nie odbiciem indywidualnych doświadczeń autora. Gatunek i budowa utworu Kolejne opowiadania Borowskiego układają się wpewną całość . Pożegnanie z Marią ukazuje wpływ codzienności okupacyjnej na ludzi, którzy usiłują jakoś się w niej odnaleźć. Chłopiec z Biblią w symboliczny sposób ilustruje, jak wyzby- wanie się chrześcijańskich zasad i norm pozwala przetrwać więzienie. Wreszcie opowiadania obozowe ukazują proces zlagrowania człowieka w obozach kon- centracyjnych. Bitwa pod Grunwaldem to opowiadanie o pobycie w obozie dla dipisów, gdzie narrator znalazł się po wyzwoleniu. Kamienny świat to zbiór przemyśleń człowieka, który przeżył wojnę i obóz, ale doświadczenia nie pozwalają mu normalnie patrzeć na powojenny świat. Nie jest w stanie się w nim odnaleźć. Opowiadania łączy wspólny bohater, Tadeusz, będący jednocześnie ich narratorem . Kompozycja utworów jest luźna, są one zbiorem opisów, spo- strzeżeń, obserwacji, a także opowieści i sprawozdań innych więźniów . Wątła akcja spina tylko wydarzenia jednego lub kilku dni. Autor posługuje się metodą behawiorystyczną, tzn. rejestruje gesty, czyny bohaterów, nie komentu- jąc, nie oceniając ich, unikając wnikania w ich motywy i przeżycia wewnętrzne. Pozostaje tylko brutalny opis czynów, działań  – dlatego opowieści są tak wstrząsające dla odbiorcy. Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście