Matura - geografia - repetytorium maturalne

Litosfera 102 Teoria tektoniki płyt Prądy konwekcyjne w astenosferze to bardzo powolne (kilka cm/rok) przemieszczanie się plastycznej materii skalnej. Ruch wywołany jest różnicami temperatury między materią położoną płycej i głębiej. poziomy ruch materii pod płytami litosfery (ruch ku skorupie ziemskiej) prądy wstępujące prądy zstępujące (ruch w głąb płaszcza Ziemi) góry A B kierunek ruchu dna oceanicznego ryft poziom morza prądy konwekcyjne astenosfera Źródło: arkusz maturalny maj 2007 (poziom rozszerzony) 1. Strefa spreadingu / ryftów (na rysunku powyżej – B ) Š Š wstępujące prądy konwekcyjne po dotarciu do litosfery rozpływają się poziomo w przeciwne strony – powolne rozciąganie i pękanie litosfery Š Š w miejscu pęknięcia litosfery tworzy się ryft – wąski, długi (od kilkuset do kilku tysięcy km) i bardzo głęboki (do 300 km) rów tektoniczny Š Š w ryfcie – tworzenie się i rozrastanie nowego dna oceanicznego (1–12 cm rocznie) – jest to tak zwana strefa spreadingu (= rozrastanie się dna morskiego) Š Š w miejscu wylewu magmy tworzą się grzbiety śródoceaniczne Š Š w strefie ryftów bardzo silny wulkanizm i znaczna aktywność sejsmiczna Š Š ryfty występują głównie w obrębie grzbietów śródoceanicznych (największy system ryftów to Grzbiet Śródatlantycki) Š Š na lądach ryfty są rzadsze i znacznie mniejsze, np. wschodnioafrykańskie rowy tektoniczne, zapadliska jeziora Bajkał i Morza Czerwonego, na Islandii (wyspa ciągle się rozrasta). Strefa ryftowa Ryft (Islandia)