Matura - język polski - egzamin pisemny - - repetytorium maturalne

129 Literatura baroku Pilaster – płaski filar występujący na powierzchni ściany, nieznacznie przed nią wysunięty; może być elementem konstrukcyjnym budynku lub pełnić tylko funkcję dekoracyjną. Tympanon – trójkątne lub półokrągłe pole nad drzwiami, wypełnione płaskorzeźbami. Attyka – ozdobna ścianka lub balustrada wieńcząca ścianę budynku i osłaniająca dach. Stiuk – rodzaj szlachetnego tynku imitującego wyglądem kamień szlachetny (np. marmur), który na‑ kłada się na wewnętrzne ściany budynków i wykonuje z niego ozdoby typu płaskorzeźby, niewielkie rzeźby itp. Stiuki barokowe w Katedrze św. Piotra w Trewirze (Niemcy) Literatura baroku Literatura Baroku wykazuje podobne cechy, jak sztuka Baroku – operuje bogatym, pełnym środków sty - listycznych językiem , używa rozbudowanej metaforyki i symboliki , często dąży do zaskoczenia, zdziwienia lub zszokowania czytelnika. Oddaje też dualistyczną atmosferę epoki, gdyż z jednej strony często pojawia się w niej tematyka religijna, metafizyczna, z drugiej zaś wiele miejsca poświęcone jest sprawom ziemskim, fizycznej miłości, uciechom i rozrywkom życia. Ze względu na dążenie do zaskoczenia czytelnika pojawiły się w niej dwa nurty poetyckie charakterystyczne dla epoki: y y Marinizm – nazwę zawdzięcza nazwisku włoskiego poety, Giambattisty Marina. Marinizm był kierun‑ kiem poetyckim, w którym duże znaczenie miała strona formalna. Według marinistów utwór poetycki miał zaskakiwać niezwykłością formy i olśniewać czytelnika swym pięknem . Marinizm to poezja salo - nowa, dworska, błyskotliwa i intelektualna , choć można spotkać się z zarzutami, że treść tych utworów jest często błaha, nierzadko frywolna. Częstym elementem poezji marinistycznej był koncept. W Polsce mistrzem poezji marinistycznej był Jan Andrzej Morsztyn. y y Konceptyzm – nazwa pochodzi od włoskiego słowa concetto , czyli pomysł. Koncept był to niezwy - kły, zaskakujący pomysł użyty w wierszu, który powinien zaskoczyć czytelnika , olśnić go i wprowadzić w zachwyt. Konceptyzm kształtował się w literaturze hiszpańskiej (jego tamtejsza odmiana nosiła nazwę gongoryzmu – od nazwiska poety Luisa de Gongory – lub kultyzmu) oraz włoskiej. Konceptyzm silnie od‑ działywał na literaturę europejską. Z konceptu wiersz powinien zaskoczyć