Matura - język polski - egzamin pisemny - - repetytorium maturalne

Romantyzm 200 Adam Mickiewicz Konrad Wallenrod Geneza utworu Utwór został napisany przez Mickiewicza na zesłaniu w Rosji w latach 20. XIX w. Pod‑ czas zsyłki poeta poznał środowisko dekabrystów – rosyjskich spiskowców przeciwko ca‑ rowi, wywodzących się z wyższych sfer społecznych. Miał też okazję obserwować dzia‑ łania carskiego aparatu państwowego, który sprawował wszechobecną kontrolę nad poddanymi. Właśnie na zsyłce przypadł czas rozkwitu talentu poety, który fascynował się wówczas dziełami angielskich i niemieckich prekursorów romantyzmu – G. Byro‑ na, W. Scotta, J.W. Goethego, F. Schillera i zetknął się z filozofią i myślą polityczną Nic‑ colò Machiavellego. To wszystko zaowocowało przemyśleniami dotyczącymi możliwo‑ ści i sposobów walki z zaborcą i stało się inspiracją do napisania Konrada Wallenroda . Wyjaśnienie tytułu Konrad Wallenrod, powieść historyczna z dziejów litewskich i pruskich – pierwowzorem tytułowego bo‑ hatera jest autentyczna postać historyczna, Konrad de Wallenrode , wielki mistrz zakonu krzyżackiego z XIV wieku; Mickiewicz przeszczepił na grunt polski powieść poetycką osadzoną w realiach historycznych – ga‑ tunek literacki stworzony przez romantyków angielskich ( Waltera Scotta i George’a Byrona ). Od tytułu po‑ wieści Mickiewicza pochodzi pojęcie wallenrodyzm. Wallenrodyzm – jedna z głównych postaw bohaterów romantycznych (oprócz werteryzmu i bajroni‑ zmu); bohater wallenrodyczny poświęca dla dobra ojczyzny i narodu własne szczęście, życie, a nawet honor – ucieka się metod nieetycznych, zdrady i podstępu, zakładając maskę (dwulicowość) i działa‑ jąc w ukryciu; taka postawa etyczno‑moralna ma źródło w doktrynie Niccolò Machiavellego i została przyjęta przez polskie ruchy narodowowyzwoleńcze. O czym jest ta książka? Powieść przedstawia historię Litwina, Waltera Alfa, który jako dziecko zostaje porwany i wychowany wśród Krzyżaków na rycerza i po latach zostaje wielkim mistrzem zakonu. Jednak w głębi serca nienawidzi Krzyżaków i knuje intrygę, która doprowadza do klęski Zakonu w wojnie z Litwą. Problematyka utworu porusza ważną kwe‑ stię, czy szlachetny cel wolno osiągnąć zdradą i podstępem. Czas i miejsce akcji Czas akcji: wiek XIV , czyli Średniowiecze , kiedy Krzyżacy, opano‑ wawszy Prusy, zagrozili Litwie. Wydarzenia opisane w utworze roz‑ poczynają się w 1391 roku, a więc w momencie wyboru Konrada Wallenroda na wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego. Miejsce akcji: zamek w Malborku – siedziba wielkiego mistrza krzyżackiego y y Rodzaj literacki: powieść poetycka (gatunek synkretyczny – łączy w sobie elementy liryki, epiki i dramatu) Konrad Wallenrod według Jana Matejki