Matura - język polski - egzamin ustny - repetytorium maturalne
217 Rok 1984 Kontekst historyczny Język był narzędziem manipulacji i zafałszowania rzeczywistości także w PRL pod rządami to- talitarnej władzy po II wojnie światowej. Jasny przekaz o panującej sytuacji zastępowano sloganami głoszącymi sukcesy socjalistycznej ideologii . Nadużywano w nich pozytywnie nacechowanych wo- bec władzy określeń, jak np. „ojciec narodu” w odniesieniu do Stalina. Zakłamywania rzeczywistości dokonywano, formułując zwroty, które nie nazywały wprost zjawisk i ukrywały problemy . Na przy- kład podwyżki cen w sklepach konsekwentnie nazywano „regulacją cen”, a ostry kryzys ekonomicz- ny „przejściowymi trudnościami”. Zagubiony w powstałym w ten sposób chaosie komunikacyjnym człowiek ulegał zniewoleniu , nie rozumiał rzeczywistości i trudno było mu podjąć walkę z systemem. Podsumowanie Manipulowanie językiem zawsze ogranicza wolność człowieka , ponieważ gdy nie rozumie on dobrze opisywanej nim rzeczywistości, to nie może zająć wobec niej własnego stanowiska. Trudno także okazać swój sprzeciw, gdy brak słów, którymi można by go wyrazić. Utrudnienie komunikacji uniemożliwia ludziom zrzeszanie się w celu buntu wobec władzy, jest zatem celowym zabiegiem wy- korzystywanym przez systemy totalitarne. Przykład plakatu propagandowego z okresu socrealizmu Inne możliwości wyboru kontekstu KONTEKST LITERACKI y y Wypełnić czytelnym pismem S. Barańczaka: wiersz wykorzystujący socjalistyczną nowomowę, stylizowany na urzędowy kwestionariusz, w rzeczywistości pytania dotyczą kwestii etycznych i światopoglądowych KONTEKST KULTUROWO-HISTORYCZNY y y plakaty z okresu socrealizmu: hasła propagandowe kreujące rzeczywistość i określone postawy odbiorców, np. plakat z ZSRR ze Statuą Wolności i hasłem „Imperializm to wojna”, plakaty z PRL-u „Chodź razem z nami budować nowy dom – Polskę Ludową” Tu znajdziesz opracowanie
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy NzE1NzM2