Opracowania lektur - motywy - liceum/technikum

Dom motyw 28 NOTATKI Motyw  BEZDOMNOŚĆ jako źródło cierpienia f f Ludzie bezdomni Stefana Żeromskiego Powieść Stefana Żeromskiego prezentuje całą galerię bohaterów, którzy są pozbawieni domu. Autor pokazuje bezdomność zarówno w dosłownym znaczeniu – bohaterowie tracą swoje domy rodzinne, korzenie, jak i w ujęciu symbolicznym; wtedy mamy do czynienia z postaciami wyobcowa‑ nymi, niezrozumianymi, samotnymi z przymusu lub dobrowolnie. Bezdomność dosłowna to ludzie pozbawieni domu, godziwych warunków mieszkaniowych , mieszkający w walących się domostwach, brudnych, zaniedbanych ruderach, norach, budach, miesz‑ kańcy robotniczych i żydowskich dzielnic oraz osiedli górniczych. Doktor Judym jest bezdomny w sensie dosłownym — nie ma stałego miejsca zamieszkania, jak i w przenośnym : wyrwał się ze swego środowiska, ale nie został przyjęty przez środowisko inteligenckie, lekarskie. Jest także bez - domny w znaczeniu emocjonalnym : wybiera samotność, wyrzeka się miłości, bezdomność rozumie jako warunek realizacji celów, które sobie stawia. Joanna Podborska jest też bezdomna. Utraciła dom w dzieciństwie, wraz ze śmiercią rodziców. Odtąd prowadziła tułacze życie w domach swych uczennic, które zastępowały jej rodzinę. Wraz ze zdobyciem samodzielności wyobcowała się z rodzinnego, zie‑ miańskiego środowiska. Należy do ludzi gotowych żyć dla innych, jak Judym. Marzy jednak o własnym domu, tęskni za rodziną. Bezgraniczny altruizm Judyma staje się przyczyną ostatecznego zniszczenia szansy na realizację tych marzeń. Istnieje też bezdomność społeczna : Wiktor Judym jest emigrantem z powodów politycznych i społecznych . Nie może pogodzić się z niesprawiedliwością, podejmuje wal‑ kę, traci pracę i wyjeżdża w poszukiwaniu zajęcia i w oba‑ wie przed aresztowaniem. Jest bezdomny, bo utracił dom – ojczyznę. Leszczykowski jest emigrantem politycznym po powstaniu styczniowym. Nie może wrócić do kraju, żyje więc na emigracji. Z daleka, jak może, służy ojczyźnie i ludziom potrzebującym. Wacław Podborski, brat Joasi, jest zesłań‑ cem z powodów politycznych. Umiera na zesłaniu, z dala od ojczyzny i rodziny. Natalia Orszeńska wybiera bezdomność, wyrzeka się domu i rodziny z powodów osobistych, odrzuca konwenanse i ucieka z domu, idąc za głosem nieposkromio‑ nego uczucia, pragnąc być z ukochanym człowiekiem. Trzecim rodzajem bezdomności jest bezdomność meta - fizyczna . Inżynier Korzecki jest, podobnie jak Judym, bez - domny z wyboru. Mógłby cieszyć się osobistym szczęściem i sukcesami zawodowymi, jednak nie może pogodzić się ze złem świata, rezygnuje więc z dalszej, z góry przegranej wal‑ ki. Nie akceptując życia z jego niesprawiedliwością, krzywdą, cierpieniem, wybiera śmierć. Pani Daszkowska też opuszcza dom, bo wzywa ją śmierć. Bezdomność w jej przypadku, jak i w sytuacji Korzeckiego, jest odejściem z domu‑życia ku śmierci. Pani Daszkow‑ ska odchodzi, bo jest śmiertelnie chora; nie chce porzucać dzieci ani domu. Zajrzyj do lektury z opracowaniem! Karczówka, wzgórze znajdujące się w okolicach Kielc – kilkakrotnie wspomniane w Ludziach bezdomnych (fotografia, ok. 1930)