Leksykon lektur i wierszy - szkoła podstawowa - klasy 4-6

Wiersze 88 Jan Kochanowski Jan Kochanowski tworzył w okresie Renesansu, zwanym także Odrodzeniem (epoka w dziejach kultury europejskiej od połowy XIV w. do końca wieku XVI). Zainspirowani kul- turą starożytną twórcy Renesansu stworzyli nowy ideał człowieka: wszechstronnego, za- interesowanego światem, własną naturą i życiem, łączącego poczucie wolności z wysokimi wymaganiami wobec siebie. Literatura renesansowa nawiązywała do tradycji antycznych, ale jej twórcy dążyli też do uznawania języków narodowych. Dzieła literackie tego okresu charakteryzowała harmonia treści i doskonałości stylistycznej. Fraszki (wybór) ZAPAMIĘTAJ Fraszka (wł. frasca – gałązka, drobiazg) to krótki utwór liryczny, często o żartobliwej treści, oparty na dowcipie słownym lub sytuacyjnym, często zakończony zaskakującą puentą. Tematyka fraszek jest różnorodna, mogą dotyczyć postaci, zabawnych sytuacji, wad iprzywar ludzkich, istotnych wartości, zdarzają się też utwory poważne, refleksyjne, mówiące oistotnych problemach. Termin „fraszka” wprowadził do literatury polskiej Jan Kochanowski. Obecnie fraszka jest wciąż popularnym gatunkiem. Na lipę ► podmiot liryczny: lipa, ► adresat tekstu: gość, przechodzący obok lipy człowiek, który jest zapraszany do odpoczynku pod drzewem, ► nastrój: łagodność, spokój, błogość, ukojenie; Arkadia. Lipa, postać mówiąca w utworze, przedstawia swoje zale- ty i zaprasza do spoczynku pod swoją koroną. Jest uosobio‑ na, czyli posiada ludzkie cechy (umie mówić) . Utwór jest pochwałą życia w zgodzie z naturą , cyklem przyrody, któ- re gwarantuje spokój, harmonię i poczucie bezpieczeństwa. Fraszka Na lipę jest afirmacją, czyli pochwałą przyrody, podkreśleniem, jak ważna jest jej rola w życiu człowieka. Zalety wyliczane przez lipę – autoprezentacja drzewa : ► daje chłód (cień i powiewy wiatru), ► można słuchać śpiewu ptaków, ► słychać przyjemne odgłosy brzęczenia pszczół, ► daje miód – pożywienie, ► możliwość odpoczynku, relaksu pod jej konarami. Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście ▼ Feliks Zabłocki, Ksawery Pil- lati, Jan Kochanowski siedzą- cy pod lipą , 1864 ▲ Polecamy pełne wydanie lek- tury z opracowaniem