Kompendium - język polski - szkoła podstawowa, klasy 4-8

35 NOTATKI  Charles Dickens  Opowieść wigilijna Czas i miejsce akcji Wydarzenia rozgrywają się w dzień wigilii Bożego Narodzenia, w noc wigilijną i w święta, w poło- wie XIX w. »» Czas realny – wydarzenia rozpoczynają się w wigilię świąt Bożego Narodzenia, około godziny trzeciej po południu. Scrooge kończy pracę w kantorze. Akcja obejmuje wieczór wigilijny (poja- wienie się ducha Marleya), noc (wędrówki z trzema zapowiedzianymi duchami), Boże Narodze- nie (przechadzka po Londynie, wizyta w domu Freda) oraz dzień po Bożym Narodzeniu (w krajach anglosaskich święta trwają tylko jeden dzień). W tym dniu Scrooge udaje się do kantoru, rozma- wia z Bobem Cratchitem, zapowiada popołudniowe spotkanie w sprawie pomocy rodzinie Boba. »» Czas fantastyczny – Marley zapowiada wizyty duchów w ciągu trzech kolejnych nocy. Pierw- szy duch ma się pojawić, gdy zegar wybije pierwszą, drugi duch o tej samej godzinie następnej nocy, trzeci – kolejnej nocy, ale o godzinie dwunastej. Zjawy odwiedzają Scrooge’a o zapowia- danej porze. Miejsce akcji to Londyn oraz małe miasteczko (kantor, ulice Lon- dynu, mieszkania Scrooge’a i Boba). Podczas fantastycznych wy- praw w czasie i przestrzeni z ducha- mi Scrooge odwiedza różne miej- sca – miasteczko, gdzie dorastał, miasteczko, gdzie się uczył, szkołę, sklep pana Fezzwiga, mieszkanie byłej narzeczonej, latarnię morską, okręt, mieszkanie Freda, londyń- ską giełdę, mieszkanie zadłużonej rodziny, biedne dzielnice Londynu, swoje mieszkanie, gdzie leży mar- twy, cmentarz. Środki stylistyczne Nazwa Cytat Funkcja Metafora Zimno wewnętrzne skurczyło mu oblicze, ścisnęło spiczasty nos, zmarszczyło czo ‑ ło (...). Pokazuje chłodną atmosferę, którą rozta- czał wokół bohater, odpychając od siebie ludzi. Wyliczenie (...) umiał on [Scrooge] uchwycić, wyrwać, wykręcić, wygnieść i wydrapać, a nigdy nie wypuścić. Czasowniki pokazują skąpstwo bohatera i jego bezwzględność wobec innych osób. Epitety [Wewnętrzne zimno Scrooge’a] zaczer ‑ wieniło oczy, zesztywniło postawę, zsiniło zacięte usta i objawiało się na zewnątrz suchym i skrzypiącym głosem. Białawy szron pokrywał mu głowę, brwi i ostrospi ‑ czasty podbródek. Budują w czytelniku niechęć do bohatera i udowadniają, że wygląd odzwierciedlał je- go podły charakter. Zajrzyj do lektury z opracowaniem! Ulice XIX-wiecznego Londynu