Repetytorium - liceum/technikum - chemia

Okres – poziomy szereg w układzie okresowym. Grupa, rodzina pierwiastków – pionowe kolumny w układzie okresowym. Wyjątkiem jest gru - pa lantanowców i aktynowców leżąca w poziomie oraz wodór. Liczba atomowa pierwiastka – Z – liczba porządkowa – atomowa – określa ilość protonów w jądrze atomowym. Blok konfiguracyjny – określa, jaką ostatnią podpowłokę zabudowują elektrony w atomie danego pierwiastka: • blok s – litowce, berylowce, wodór, hel: konfiguracja powłoki walencyjnej: ns 1:2 • blok p – grupa 13 do 18 bez helu: konfiguracja powłoki walencyjnej: ns 2 np 1:6 • blok d – grupa 3 do 12: konfiguracja powłoki walencyjnej: ns 2 (n – 1)d 1:10 z uwzględnie - niem promocji i w niektórych przypadkach zabudowanej podpowłoki f • blok f – lantanowce i aktynowce: konfiguracja powłoki walencyjnej: ns 2 (n – 1)d 1 (n – 2)f 1:14 z uwzględnieniem wielu oddziaływań powodujących dużo odstępstw od prostych reguł zabudowy. Charakterystyka połączeń czwartego okresu uop grup 1–2 i 13–18 związki z wodorem KH CaH 2 GaH 3 GeH 4 AsH 3 H 2 Se HBr wartościowość w stosunku do wodoru i metali I II III IV III II I związki z tlenem (najwyższy z tworzonych tlenków) K 2 O CaO Ga 2 O 3 GeO 2 As 4 O 10 (dimer) SeO 3 trwały Br 2 O 5 (Cl 2 O 7 ) najwyższa wartościowość w stosunku do tlenu I II III IV V I tylko chlor tworzy wszystkie możliwe tlenki i kwasy ( VII ), V wzór chemiczny produktów reakcji tlenków z wodą KOH Ca(OH) 2 nie reagują nie reagują H 3 AsO 4 H 2 SeO 4 HBrO 3 wzrost charakteru kwasowego połączeń (wzrost kowalencyjności wiązań chemicznych) wzrost charakteru zasadowego połączeń (wzrost udziału wiązania jonowego następuje, gdy rośnie różnica elektroujemności reagujących atomów) Budowa atomu 90