Repetytorium - liceum/technikum - geografia - 2026

Geografia jako nauka Geografia (gr. opis Ziemi) to nauka, która bada powłokę Ziemi, jej przestrzenne zróż- nicowanie (pod względem przyrodniczym, społecznym, gospodarczym). Na tak zwaną prze- strzeń geograficzną składają się wzajemnie przenikające się i zależne od siebie sfery: • litosfera – powłoka skalna (tu wydziela się pedosferę – powłokę glebową) • hydrosfera – wszystkie wody występujące na naszej planecie • atmosfera – powłoka gazowa otaczająca Ziemię • biosfera – strefa zamieszkana przez organizmy żywe (tu wydziela się antroposferę, zwią- zaną z życiem i działalnością człowieka). Poszczególne sfery wzajemnie się przenikają, oddziałują na siebie . Takich wzajemnych powią- zań można wymieniać wiele, oto kilka z nich: • temperatura powietrza i ciśnienie zależą od wysokości n.p.m. (spadają wraz z wysoko- ścią) • kierunek wiatru jest często wymuszany przez naturalne bariery (pasma górskie) • niektóre gleby wytwarzają się tylko na określonym typie skał (np. rędziny na skałach węglanowych i siarczanowych, czarnoziemy na lessach) • charakter roślinności zależy w dużej mierze od warunków klimatycznych i gleby • występowanie wód artezyjskich jest związane ze specyficznym układem skał w niecce (warstwa nieprzepuszczalna – przepuszczalna – nieprzepuszczalna). W sferze zainteresowań geografów znajduje się środowisko przyrodnicze i geograficzne. ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE (naturalne) – stworzone tylko przez naturę, składa się z siedmiu elementów: • budowa geologiczna • rzeźba terenu • klimat • stosunki wodne • gleby • flora • fauna. ŚRODOWISKO GEOGRAFICZNE – środowisko przyrodnicze + elementy wytworzone przez człowieka (antroposfera).