Repetytorium - liceum/technikum - historia - 2026

Pozycja pierwszych władców Francji była początkowo słaba. Podstawą ich władzy była osobista domena, która w X w. obejmowała jedynie niewielkie tereny wokół Paryża i Orleanu. Większość zaś obszaru stanowiły władztwa wasalne, uznające zwierzchnictwo króla. Od XI w. nastąpił proces wzmocnienia władzy przez Kapetyngów poprzez różnego rodzaju zabiegi: • koronacja następcy za życia władcy ( vivente rege ), co spowodowało, że korona z elekcyj- nej stała się dziedziczna • zasada primogenitury – dziedziczenie władzy przez najstarszego syna , wyłącznie w linii męskiej • powiększanie domeny głównie poprzez małżeństwa z dziedziczkami władztw terytorial- nych, a także kupno ziemi • poparcie Kościoła dla Kapetyngów (król powoływał dostojników kościelnych wśród odda- nych mu ludzi) Największym zagrożeniem dla Kapetyngów okazali się książęta Normandii (od 1066 r. byli jednocześnie królami Anglii). Dzięki małżeństwom stali się oni z czasem najpotężniejszymi władcami feudalnymi we Francji i rywalami do korony francuskiej. Walki między Kapetyn- gami a Plantagenetami (dynastia spokrewniona z dynastią normandzką, sprawująca władzę w Anglii) trwały do XIV w. Największe ich nasilenie przypada na II poł. XII w., w okresie pano- wania Henryka II w Anglii. Po śmierci Henryka II jego syn, Ryszard Lwie Serce (1189–1199), mocno zaangażował się w ideę krucjat, co wykorzystał jeden z najwybitniejszych Kapetyngów, Filip II August (1180– 1223). Walki o władzę Ryszarda z jego bratem, Janem bez Ziemi (1199–1216), znacznie osła- biły pozycję Plantagenetów w Europie. Po śmierci Ryszarda Jan utracił większość posiadłości francuskich na rzecz Filipa II Augusta ( bitwa pod Bouvines, 1214 r. ). Sukces polityki Filipa II Augusta zapoczątkował budowę potężnej monarchii francu- skiej. W 1224 r. Anglicy posiadali we Francji już tylko niewielki obszar w okolicach Bordeaux (Gujenna). Anglia Do V w. n.e . ziemie Brytanii znajdowały się w obszarze Imperium Rzymskiego. Na po- czątku tego wieku (407 r.) legiony rzymskie opuściły te tereny. Od połowy V w. południowa i środkowa część Brytanii zasiedlane były przez germańskie plemiona Jutów, Sasów, Anglów, przybyłych z Saksonii i Jutlandii. Były to ludy pogańskie, nietworzące jednolitego państwa, żyjące w grupach plemiennych. Do VI w. istniały tu liczne małe królestwa celtyckie, germań- skie i celtycko-germańskie, walczące między sobą (z tego okresu wywodzi się legenda o królu Arturze i jego rycerzach). Najazd plemion pogańskich zniszczył chrześcijaństwo w Brytanii (chrześcijanie wyparci z Brytanii przetrwali w Irlandii). Dopiero w VI–VII w. nastąpiła chrystianizacja ludności ger- mańskiej, która przyspieszyła zjednoczenie państwa. Do zjednoczenia Anglii doprowadził władca Wessexu Alfred Wielki pod koniec IX w. W latach 1016–1042 Anglia znajdowała się we władaniu Duńczyków, jednakże po śmierci władcy Kanuta I Wielkiego odzyskała niepodległość, a na tron powróciła dynastia anglosaska (od 1042 r. tron objął Edward Wyznawca). Po bezpotomnej śmierci Edwarda Wyznawcy rozgorzała walka o władzę. Pretensje do tro- nu zgłaszali: książę Normandii Wil dward obiecał tron przed śmiercią, Powstanie państw narodowych 81