Repetytorium - liceum/technikum - język polski

Wyjaśnienie tytułu Oda to gatunek liryczny bliski oświeceniowemu klasycyzmowi (wywodzi się z liryki greckiej), charak- teryzujący się wzniosłością tematyki , stylu i  formy , sławiący osobę, ideę, pojecie lub ważne wydarzenie. Określenie oda zostało dodane do właściwego tytułu utworu: Do młodości – to apostrofa , czyli bezpośredni zwrot do osoby, idei czy pojęcia. Zatem forma utworu oddaje hołd odchodzącej epoce Oświecenia, zaś jego treść jest zapowiedzią nowych, entuzjastycznie przyj- mowanych prądów. O czym jest ten utwór? Oda do młodości ukazuje dwa przeciwstawne spojrzenia na świat – ludzi starych i młodych . Starzy to przedstawiciele kończącej się epoki Oświecenia, zaś młodzi to entuzjaści rodzącego się Romantyzmu. Podmiot liryczny, z którym utożsamia się poeta, zde- cydowanie staje po stronie młodych. Cały utwór jest wielką apoteozą (pochwałą) młodości – jej mocy i chęci zmieniania świata na lepszy ( Dalej, bryło, z posad świata! Nowymi cię pchnie - my tory ). Młodość jest w nim przedstawiona jako wielka wartość , dzięki której – w opozycji do starego porządku świata – nastąpi przemiana dziejowa. Ów stary świat przedstawiony jest jako szkielet – bez serc, bez ducha . Młodość zaś przedstawiona jest jako cecha, która dodaje skrzydeł, by wzlecieć w górę nad martwym (starym) światem, który jak płaz w skorupie żyje samolubnie sam dla siebie ( Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem ). Młodość chce działać w jedności i dla innych – Razem młodzi przyjaciele! / W szczęściu wszystkiego są wszyst - kich cele . Młodość ma moc i siłę dokonywania wielkich czynów (jak Herakles, który, będąc dzieckiem w kolebce łeb urwał Hydrze i  za młodu dusił Centaury ). Potrafi wznieść się ponad przeciętność, przełamać ograniczenia, dosięgnąć rzeczy, których do tej pory ludziom nie uda- ło się zrealizować ( Młodości! Dodaj mi skrzydła! (…) Nad poziomy wylatuj – aluzja do postaci Ikara). Hasła zachęcające do walki w słusznej sprawie i zjednoczenia się w działaniu na rzecz wspólnego dobra czynią Odę do młodości przykładem liryki apelu. Problematyka Młodość jako symbol nowej epoki – Romantyzmu Jest to utwór programowy ukazujący romantyczny pogląd na świat oraz misję twór - ców (podmiot liryczny wypowiada się w pierwszej osobie zarówno liczby pojedynczej, jak i mnogiej). Poeta posłużył się kontrastem między przeszłością a przyszłością , między tym, co stare, zastane, wypalone, przyziemne, bierne, a charakterystycznym dla młodych pra- gnieniem zmian i twórczą aktywnością. Starzy to twórcy i myśliciele oświeceniowi, podda- ni dyktatowi rozumu i ograniczeniom poznania naukowego oraz ustalonych norm. Starość w tym ujęciu to uleganie przesądom, bierność, skostniałe myślenie, egoistyczne skupie- nie na sobie. Młodzi to nowe ane nowymi ideałami . Podmiot Młody Adam Mickiewicz wśród Filomatów i Filaretów (na rycinie z roku 1889 oprócz poety przedstawieni są: Tomasz Zan, Ignacy Domejko, Antoni Edward Odyniec, Jan Czeczot) Pewniak na teście Pewniak na teście 321 Adam Mickiewicz • Oda do młodości