Repetytorium maturzysty - wiedza o społeczeństwie

ŻYCIE ZBIOROWE I JEGO REGUŁY 104 Błąd statystyczny – niezgodność wyniku sondażu z rzeczywistym stanem. Może wynikać np. z za‑ stosowanej metody pomiaru. Próba reprezentatywna – grupa losowych respondentów stanowiąca wycinek danej zbiorowości, np. reprezentatywna próba dorosłych Polaków. Wynik uzyskany w próbie reprezentatywnej, o ile jest ona dobrze dobrana, stanowi opis danej społeczności. Respondent – osoba biorąca udział w badaniu, odpowiadająca najczęściej w badaniach kwestiona‑ riuszowych oraz telefonicznych, pocztowych czy internetowych. Jednym z najpowszechniejszych celów, dla których stosuje się badania opinii publicznej, jest poznanie preferencji politycznych wyborców przed zbliżającymi się wyborami. Moż‑ na w ten sposób oszacować przybliżoną wysokość procentowego poparcia społecznego dla ugrupowania politycznego (np. wybory parlamentarne) lub określonego polityka (np. wybo‑ ry prezydenckie). Sondaże, jak wskazują na to doświadczenia ostatnich lat, nie tylko badają opinię publiczną, ale też w znacznej mierze wpływają na jej kształtowanie. Gdy wyborca nie podjął jeszcze decyzji co do wyboru partii lub polityka, na którego odda głos, możliwa jest sytuacja, w której wyniki sondaży wyborczych wpłyną na jej ostateczne podjęcie. Słaby wynik sondażowy partii, na którą zamierzał głosować wyborca, może odwieść go od tego wyboru i analogicznie, wysoki wynik może upewnić go co do słuszności tej decyzji. Aby wyborca mógł samodzielnie podjąć decyzję bez żadnych form nacisku, wprowadzono zasadę ciszy wy‑ borczej. Cisza wyborcza – czas przedwyborczy, w którym obowiązuje całkowity zakaz agitacji. To czas po kampanii wyborczej, w którym obywatele podejmują decyzję dotyczącą wyboru. Złamanie ciszy wyborczej wiąże się z karą grzywny. Cisza wyborcza dotyczy: • publikowania sondaży • manifestacji • audycji radiowych • programów telewizyjnych • rozklejania plakatów • wszelkiego typu publikacji, w tym publikacji sondaży przedwyborczych W Polsce cisza wyborcza zaczyna się o północy w dniu poprzedzającym głosowanie i trwa do zamknięcia lokali wyborczych. W wielu krajach, np. w USA, zamiast ciszy wyborczej wy‑ stępuje tzw. umowa dżentelmeńska. W dobie internetu rzeczywiste funkcjonowanie ciszy wyborczej poważnie mija się z ce‑ lem – najczęściej na kilka godzin przed zamknięciem lokali wyborczych na portalach społecz‑ nościowych pojawiają się zamaskowane informacje dotyczące przeprowadzanych sondaży (np. tzw. warzywnik wyborczy – informacje prezentowane przy pomocy cen warzyw).