Repetytorium maturzysty - wiedza o społeczeństwie

179 KONSTYTUCYJNE ZASADY USTROJU PAŃSTWA funkcje konstytucji funkcja prawna konstytucja jest podstawą dla całego systemu prawnego państwa, naj‑ ważniejszym z dokumentów w hierarchii aktów prawnych, wszystkie akty prawne muszą być zgodne z konstytucją funkcja integracyjna polega na zintegrowaniu się zbiorowości wokół zasad zawartych w kon‑ stytucji oraz wykształceniu się poczucia odrębności funkcja ustrojotwórcza konstytucja zawiera najważniejsze zasady funkcjonowania państwa funkcja narodotwórcza konstytucja jako symbol powstania narodu (np. Stany Zjednoczone) KONSTYTUCYJNE ZASADY USTROJU PAŃSTWA „ „ ZASADA SUWERENNOŚCI NARODU (ART. 4) Zgodnie z tą zasadą najwyższym źródłem władzy w demokratycznym państwie jest na­ ród . Pełni on również funkcję suwerena, czyli najwyższego organu władzy. Wszystkie organy w państwie pełnią swoje funkcje z woli narodu, który decyduje o tym w wyborach. W ten spo‑ sób społeczeństwo udziela upoważnienia wybranym do sprawowania funkcji publicznych. Osoby wybrane otrzymują mandat zgodny z wolą większości społeczeństwa. Mówi o tej zasa‑ dzie art. 4 polskiej Konstytucji: Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Na‑ rodu. Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio. Naród współcze‑ śnie może wykonywać te funkcje poprzez czynny i bierny udział w wyborach do władz a także za pomocą referendów i plebiscytów ludowych. „ „ ZASADA TRÓJPODZIAŁU WŁADZ (ART. 10) Konstytucja RP zawiera zasadę trójpodziału władz. Władza wykonawcza należy do pre‑ zydenta i Rady Ministrów, ustawodawcza do dwuizbowego parlamentu, a sądownicza do niezależnych i niezawisłych sądów i trybunałów. O tej zasadzie mówi art. 10 Konstytucji III RP: Ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawo‑ dawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej. Każda z wymienionych władz sprawuje swoje funkcje samodzielnie. Żadna z władz nie pełni roli organu doradczego czy kontrolnego nad pozostałymi władzami. Wszystkie mają obowiązek uzupełniać się oraz współpracować na rzecz państwa i jego obywateli. „ „ ZASADA SPOŁECZNEJ GOSPODARKI WOLNORYNKOWEJ (ART. 20) Społeczna gospodarka rynkowa jest zapewnieniem funkcjonowania w państwie praw rynku oraz mechanizmów wolnorynkowych. Jest ona gwarancją wolności prowadzenia dzia‑ łalności gospodarczej oraz ochrony własności prywatnej. O tej zasadzie mówi art. 20 Konsty‑ tucji: Społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, di społecznych stanowi podstawę