Repetytorium - szkoła podstawowa. Geografia - 2026

100 80 60 40 20 0 120 100 80 60 40 20 0 mm mm °C °C 25 20 15 10 5 0 –5 30 25 20 15 10 5 0 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII c c Przykład klimatogramu dla klimatu umiarkowanego c c Przykład klimatogramu dla klimatu podzwrotnikowego Zarówno ciepłe, jak i zimne prądy morskie silnie oddziałują na klimat obszarów w ich pobliżu. Ciepłe prądy podnoszą temperaturę powietrza wokół nich nawet o kilka stopni. Ma to olbrzymie znaczenie zwłaszcza w strefie umiarkowanej chłodnej oraz w klima - cie subpolarnym. Przykładem może być Prąd Zatokowy (inaczej Golfsztrom albo Prąd Północnoatlantycki), który podnosi temperaturę na wybrzeżu np. północnej Norwegii, powodując, że mogą tam funkcjonować dłużej niezamarzające porty niż na podobnych szerokościach geograficznych gdzie indziej, w tym na Bałtyku. W strefie oddziaływania prądów ciepłych jest też większe parowanie, a więc także większa wilgotność powietrza (np. w Wielkiej Brytanii) i częstsze opady. Prądy zimne powodują obniżenie temperatury powietrza wokół, co z kolei przyczynia się do zmniejszenia ilości opadów, a czasem nawet do prawie zupełnego ich braku. Tak się dzieje np. przy zachodnich wybrzeżach Ameryki Południowej, gdzie płynie zimny Prąd Peruwiański – powstała tam najsuchsza pustynia świata – Atacama, oraz u zachodnich wybrzeży Afryki Południowej, gdzie na skutek działania zimnego Prądu Benguelskiego powstała przybrzeżna pustynia Namib. Prądy morskie – olbrzymie masy wody przypominające rzeki, płynące w powierzchniowych warstwach oceanu. Przyczyną ich występowania są stale wiejące wiatry. Na Ziemi występu - ją prądy ciepłe i zimne. Ich średnia prędkość wynosi 10 km/dobę. Formacje roślinne na Ziemi Rozmieszczenie roślinności zależy głównie od: Š Š warunków klimatycznych (zwłaszcza opadów: ich ilości i rozkładu w ciągu roku) Š Š gleb Š Š wysokości nad poziom morza Š Š odległości od mórz i oceanów Š Š ukształtowania terenu Pewniak na teście Krajobrazy świata 56