Repetytorium - szkoła podstawowa. Geografia - 2026

najważniejsze kraje stolice waluta flagi Europa Wschodnia Bułgaria Sofia lew Rumunia Bukareszt lej W obecnym kształcie wszystkie państwa powstały po zmianach ustrojowych pod koniec XX w. Czechy i Słowacja utworzone zostały w wyniku podziału Czechosłowacji. Rosja, Ukraina, Białoruś i Litwa powstały na skutek rozpadu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR, Związku Radzieckiego * ), który rozpadł się na siedem państw. Również granice Niemiec były inne po II wojnie światowej niż współcześnie, gdyż Niemcy do lat 90. były podzielone na dwa kraje: Niemiecką Republikę Demokratyczną (NRD) i Republikę Federalną Niemiec (RFN), które następnie się połączyły, tworząc współczesne Niemcy. Inne bardzo młode kraje europejskie, położone dalej od Polski, powstałe po 1999 r., to Chorwacja i Kosowo. Finlandia Szwecja Estonia Łotwa Litwa Białoruś Ukraina Rosja Dania Niemcy Holandia Wielka Brytania Belgia a Francja Luksemburg Polska Czechy Austria Słowacja Słowenia Chorwacja Rumunia Węgry Włochy Grecja Cypr Malta Bułgaria c c Sąsiedzi Polski Spośród sąsiadów Polski Niemcy, Czechy, Słowacja i Litwa należą (podobnie jak Pol - ska) do Unii Europejskiej. Kraje Unii Europejskiej należą do strefy Schengen, czyli na ich wewnętrznych granicach nie ma kontroli (ale i tak trzeba mieć ze sobą paszport lub dowód osobisty). Strefę utworzono w celu ułatwienia ruchu turystycznego oraz szybszego trans - portu towarów na trasach międzynarodowych. Środowisko przyrodnicze sąsiadów Polski – z wyjątkiem Rosji – ma wiele cech wspól - nych wynikających z położenia geograficznego. Wszystkie państwa leżą w strefie klimatu umiarkowanego. Na zachodzie panuje odmiana morska, na wschodzie – kontynentalna. Litwa i Białoruś to kraje nizinne. Podobnie północna cześć Niemiec i większość terytorium Ukrainy. W krajobrazie Czech dominują wyżyny (72%), na Słowacji wyżyny i góry (średnia wysokość to 478 m n.p.m.). Sąsiadów Polski cechuje duże zróżnicowanie społeczne i gospodarcze (zob. tabela na str. 132). Krajem najlepiej rozwiniętym gospodarczo są Niemcy. Ich wskaźnik rozwoju społecznego (HDI) ** wynosi 0,926, co daje 4 pozycję na świecie (2016 r.). *  Prócz tych państw w Europie z byłego ZSRR powstały też: Łotwa, Estonia i Mołdawia. Inne kraje powstałe w Europie po 1990 r. to Serbia, Chorwacja, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Macedonia, Słowenia (powstałe na skutek rozpadu Jugo - sławii). **  HDI – został opracowany w ramach programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) przez pakistańskiego ekonomi - stę Mahbuba ul Haqa w 1990 r. Od 1993 r. wyko ortach UNDP. ONZ stosuje też inne mierniki, np. wskaźnik ubóstwa ludzkiego (wskaźnik ubós uman Poverty Index). HPI opisuje społeczny Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Sąsiedzi Polski 127