Repetytorium - szkoła podstawowa. Język polski, kl. 4-6

Najlepiej zrozumiesz to na poniższych przykładach. Przykład wiersza Co wiemy o podmiocie lirycznym? Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie! Nie dojdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie. (…). Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły Biorą miód, który potym szlachci pańskie stoły. Jan Kochanowski Na lipę Podmiot liryczny jest wskazany w tytule utwo‑ ru – jest to drzewo, lipa, która opowiada o swoich zaletach. Podmiot liryczny na pewno nie jest tożsamy z autorem wiersza, bo nie ma wątpliwości, że autor nie jest drzewem. Gdy cię nie widzę, nie wzdycham, nie płaczę, Nie tracę zmysłów, kiedy cię zobaczę; Jednakże gdy cię długo nie oglądam, Czegoś mi braknie, kogoś widzieć żądam; I tęskniąc sobie zadaję pytanie: Czy to jest przyjaźń? czy to jest kochanie? A. Mickiewicz Niepewność Podmiot liryczny to mężczyzna, który rozważa swoje emocje wobec kobiety i zastanawia się, czy wynikają one tylko z przyjaźni z nią, czy też jest w niej zakochany. Nie potrafi jednak tego określić. Podmiot liryczny nie jest tożsamy z autorem wiersza, mimo że teoretycznie poeta mógł przeżywać takie rozterki – nie ma jednak w tekście żadnych informacji, które potwier‑ dzają, że opisuje własne doświadczenia. Niechaj mię Zośka o wiersze nie prosi, Bo kiedy Zośka do ojczyzny wróci, To każdy kwiatek powie wiersze Zosi, Każda jej gwiazdka piosenkę zanuci. (…) Bo tam, gdzie Ikwy srebrne fale płyną, Byłem ja niegdyś, jak Zośka, dzieciną. Dzisiaj daleko pojechałem w gości I dalej mię los nieszczęśliwy goni. (…) J. Słowacki W pamiętniku Zofii Bobrówny Podmiot liryczny to mężczyzna, który wpisuje się do pamiętnika dziewczynki – Zośki Bob- równy. Dziewczynka wyjeżdża do ojczystego kraju (który jest też ojczyzną podmiotu lirycz‑ nego) i prosi go o napisanie jej wiersza, a wpis jest jego odpowiedzią. Podmiot liryczny to poeta, którego dziew- czynka o imieniu Zosia poprosiła, by napisał dla niej wiersz. Utwór jest jego odpowiedzią na tę prośbę. Podmiot liryczny jest tożsamy z autoremwier- sza! Znając biografię Juliusza Słowackiego, wiemy, że Zosia Bobrówna była córką ukocha‑ nej poety, Joanny Bobrowej. Poeta napisał dla niej ten wiersz, gdy wraz z matką wyjeżdżała do Polski. Miała wtedy około 10 lat. Można zatem powiedzieć, że podmiotem lirycznym jest sam poeta, Juliusz Słowacki. TO WAŻNE! Podmiot liryczny występuje w poezji, a w prozie występuje narrator. Nie wolno używać tych pojęć zamiennie! 286 C zy tanie utworów liter ackich – poe zja