Repetytorium - szkoła podstawowa. Język polski, kl. 7-8

Zróżnicowanie wypowiedzi Oficjalne i nieoficjalne sytuacje mówienia Oficjalne sytuacje mówienia Nieoficjalne sytuacje mówienia Š Š Nadawca i odbiorca traktują siebie z dystan- sem, jako przedstawicieli określonych grup społecznych, zawodowych, środowiskowych, a nie jako prywatne osoby. Š Š Przykłady: wystąpienie sejmowe, rozmowa ucznia z dyrektorem szkoły, udział w dyskusji radiowej, pisanie podania o przyjęcie do szkoły. Š Š Często stosowane są wyrazy charakterystycz- ne dla danej dziedziny wiedzy czy techniki (ter‑ miny) oraz wyrazy nacechowane urzędowo- ścią, np. uiścić , konsumpcja . Š Š Nadawca i odbiorca traktują siebie jako osoby prywatne. Š Š Przykłady: rozmowa towarzyska, zwie‑ rzanie się przyjaciółce, dopingowanie ko‑ legów, zapiski na internetowych forach, pisanie prywatnego listu. Š Š W wypowiedziach często pojawiają się wyrazy nacechowane emocjonalnie i/ lub pochodzące z gwary, żargonu, po‑ toczne, np. super , beznadzieja , dno , la- ska . Językmówiony a język pisany Językmówiony Język pisany Š Š większa spontaniczność, Š Š swobodna składnia, wspomagana gestami i mimiką, Š Š zdania niedokończone, niepełne, pojedyncze, Š Š przeskoki myślowe, powtórzenia, Š Š wyrazy nacechowane emocjonalnie, Š Š częste wyrazy charakteryzujące sytuację mó‑ wienia i do niej się odnoszące, np. zaimki tu , teraz , zaraz , wczoraj , Š Š wyrazy typu no , wiesz , niezrozumiałe poza określonym dialogiem, Š Š mniejsza poprawność – nadawca nie ma cza‑ su zastanowić się nad wypowiedzią ani popra‑ wić usterek, Š Š udział środków brzmieniowych: intonacji, siły głosu, akcentu, Š Š bezpośredni kontakt nadawcy z odbiorcą – na‑ tychmiastowa reakcja na wypowiedź, Š Š jednorazowość wypowiedzi. Š Š uporządkowanie i spójność wypowiedzi, Š Š staranna składnia, Š Š duża liczba zdań złożonych podrzędnie, często zdań złożonych wielokrotnie, Š Š konstrukcje z imiesłowowym równoważ‑ nikiem zdania, Š Š wyrazy obce i ograniczone zawodowo, Š Š wiele synonimów, Š Š sygnały graficzne (akapity) sygnalizujące podział tekstu, Š Š większa poprawność i staranność – na­ dawca ma czas zastanowić się nad two­ rzonym tekstem oraz poprawić ewen­ tualne usterki, Š Š osłabiona więź nadawcy z odbiorcą – brak bezpośredniego kontaktu, Š Š trwałość wypowiedzi. Kształcenie językowe 432