Ściąga - liceum, technikum - cz. 1 - PO REFORMIE

13 Antyk – informacje o epoce powszechnie przyjęte opinie po to, by wykazać, że nie odpowiadają one istocie rzeczy (przytaczał je z dystansem, dlatego mówimy o sokratejskiej iro- nii; Sokratesowi przypisujemy słowa: „Wiem, że nic nie wiem” – filozof był zatem przekonany, że ludzkie poznanie jest niepełne, ograniczone). Sokrates został skazany na śmierć (przez wypicie trucizny, cykuty) za rzekomą demora- lizację młodzieży. Platon (ok. 423/427–347 p.n.e.) – był uczniem Sokratesa. Uważał, że świat, w którym żyjemy, który postrzegamy za pomocą zmysłów, jest odbiciem świata idei . Każdy przedmiot, każdy element świata doczesnego ma więc swój idealny pierwowzór (tzn. np. „koniowatość” stwarza konia, czyni go tym, czym on jest; w koniach, które może- my zobaczyć, „koniowatość” nie występuje jednak w spo- sób czysty – zwierzęta te mogą być bowiem różnie umaszczone, różnić się między sobą wielkością itp.). Człowiek powinien zbliżać się do ideału i w tym znajdować szczęście oraz cel życia. Platon uważał, że do prawdy można zbliżać się tylko poprzez dialog , dlatego jego dzieła mają taką właśnie formę. Najważniejsze z nich to Uczta (stąd pochodzi pojęcie „miłości platoń- skiej”, tzn. takiej, która poszukuje piękna, lecz nie wikła się w zmysłowość), Fedon (dialog o nieśmiertelności duszy), Fajdros , Protagoras (dialog o cnocie, która – zdaniem Platona – ma charakter obiektywny, nie jest tym, co tylko użyteczne) i Państwo (utwór o idealnym ustroju). W dialogach platońskich zwykle jeden z uczestników rozmowy – Sokrates – pełni rolę mistrza, który stara się poprowadzić ucznia ku właściwym wnioskom. Platon spierał się z sofistami, których interesowała nie tyle prawda, co umie- jętność przekonywania, że coś jest prawdziwe (ta umiejętność to retoryka). Arystoteles (384–322 p.n.e.) – był uczniem Platona. Wprowa- dził do filozofii pojęcie eudajmonii , czyli ostatecznego ideału szczęścia, który osiągnąć powinien każdy człowiek. Ary- stoteles twierdził, że szczęście może dać jedynie prak- tyczne czynienie dobra, życie w cnocie i prawości (jest to bowiem życie w zgodzie z samym sobą, a ści- ślej: z własną istotą, formą; forma ma charakter rozumny i potencjalny, powin- na być potwierdzana w naszym działaniu). Arystoteles napisał także Poetykę (traktat o poezji). Arystoteles odrzucił platońską naukę o ideach. Element for- mujący był dla Arystotelesa nieodłączny od materii (tzn. istniejący „tu i teraz”). Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście