Vademecum matura - biologia

s ł o n e c z n a e n e r g i a światło słoneczne dwutlenek węgla substancje mineralne korzeń woda tlen glukoza światło cukier cykl Calvina chloroplast granum STEKOWCE TORBACZE ŁOŻYSKOWCE • posiadają stek (kloakę) – wspólne uj- ście układu pokarmowego i moczowo- płciowego • są jajorodne • w pasie barkowym mają dobrze rozwi- nięte kości krucze i przedkrucze, zaś w pasie miednicowym kości torbowe • brak zębów, posiadają dziób pokryty rogowymi listewkami • słabo rozwinięty mózg (brak ciała mo- dzelowatego) • słabo rozwinięty mózg (brak ciała mo- dzelowatego) • zwierzęta żyworodne • brak łożyska w okresie rozwoju zarod- kowego • kości torbowe w pasie miednicowym • u samic po dwie macice i dwie pochwy • rozdwojony męski narząd kopulacyjny • u samic specjalna torba na brzuchu, w której, jak w inkubatorze, dalej roz- wijają się noworodki • zwierzęta żyworodne • rozwijające się w macicy młode są ściśle powiązane z organizmem matki za pośrednictwem łożyska pośredni- czącego w odżywianiu płodu • brak torby i kości torbowych, zaś w pasie barkowym brak kości kruczych (zredukowane zostały do wyrostków kruczych łopatki) • dobrze wykształcone sutki • niepełna stałocieplność (temperatura ciała waha się w granicach 26-34°C) • brak sutek, młode zlizują wydzielinę gruczołów mlecznych ze skóry samicy • ciało pokryte włosami (u kolczatek przekształconymi w kolce) • palce spięte błoną pławną (dziobak) lub uzbrojone w silne pazury (kol- czatka) • młode rodzą się bardzo małe i zaraz po urodzeniu kierują się do torby na brzuchu matki • w torbie znajdują się sutki, do których noworodki okresowo się przymoco- wują, mleko wytryskuje im wprost do jamy gębowej dzięki skurczom od- powiednich mięśni samicy • niższa niż u łożyskowców temperatura ciała, większe wahania temperatury • u noworodków dobrze wykształcony odruch ssania • pełna stałocieplność: dosyć wysoka i ściśle ustalona temperatura ciała • dobrze wykształcone zęby mleczne i stałe • najlepiej rozwinięty mózg, obecne ciało modzelowate • różnorodność form przystosowanych do rozmaitych środowisk życia • dziobaki, kolczatki (żyją w Australii i Tasmanii) • kangur, opos, koala, kret workowaty, diabeł tasmański • ryjówki, nietoperze, foki, morsy, wie- loryby, króliki, zające, świnki morskie, myszy, szczury, koty, psy, wilki, konie, krowy, owce i inne CHARAKTERYSTYCZNE CECHY SSAKÓW FOTOSYNTEZA NA POZIOMIE KOMÓRKOWYM FOTOSYNTEZA NAZWA CHOROBY ZMIANA GENOMU OBJAWY ZESPÓŁ DOWNA trisomia 21 chromosomu niski wzrost, upośledzenie umysłowe i fizyczne, charakterystyczne rysy twarzy ZESPÓŁ KLINEFELTERA trisomia chromosomów płci kariotyp XXY osobnik płci męskiej, kobieca sylwetka, niedorozwój jąder, bezpłodność ZESPÓŁ TURNERA monosomia chromosomu płci kariotyp X0 osobnik płci żeńskiej, bezpłodność, niski wzrost, upośledzenie umysłowe ZESTAWIENIE CHORÓB BĘDĄCYCH SKUTKIEM MUTACJI GENOMOWYCH