Vademecum matura - fizyka

124 ENERGIA MECHANICZNA PRACA SIŁY NA DANEJ DRODZE Praca wykonywana jest tylko wtedy, gdy działaniu siły towarzyszy przesunięcie lub zmiana kształtu ciała, na jakie działa siła. Praca jako wielkość fizyczna zależna jest od siły i przesunięcia. Dlatego też imwiększa jest wartość działającej siły oraz imwiększa jest wartość przesunięcia (droga) w wyniku jej działania, tym większa jest praca. Jest ona wielkością skalarną, a jej wartość jest równa iloczynowi skalarnemu siły i prze- sunięcia. W =  F ∙  s = Fs cos α gdzie: a jest kątem pomiędzy wektorem przesunięcia  s i siły  F . Pracę oznaczamy literą W ( work ). Jednostką pracy (tak jak i jednostką energii) jest dżul [J]: 1 [J] = 1 [N ∙ m] = 1 [kg ∙ m s 2 2 ] = 1 [kg ∙ m 2 ∙ s –2 ] W szczególnych przypadkach: • gdy a = 0°; cos0° = 1; W = Fs • gdy a = 90°; cos90° = 0; W = 0 • gdy a = 180°; cos180° = –1; W = – Fs , w takim przypadku siła hamuje ruch ciała i wykonu- je ujemną pracę. BYŁO NA MATURZE 2018