Vademecum matura - fizyka

PODSTAWOWE WIELKOŚCI KINEMATYCZNE Wielkość Symbol wielkości Jednostka Symbol jednostki czas t wiek = 100 lat rok = 365 (366) dni miesiąc = 28–31 dni tydzień = 7 dni doba = 24 godziny godzina = 60 minut = 3600 sekund minuta = 60 sekund sekunda milisekunda = 0,001 s h min s ms droga s 1 kilometr = 1000 metrów 1 metr 1 decymetr = 0,1 m = 10 cm 1 centymetr = 0,01 m = 0,1 dm 1 milimetr = 0,1 cm = 0,001 m 1 mikrometr = 0,000001 m km m dm cm mm μm prędkość v ⟶ metr na sekundę m s kilometr na sekundę km s przyspieszenie a ⟶ metr na sekundę do kwadratu m s 2 centymetr na sekundę do kwadratu cm s 2 PODSTAWOWE WIELKOŚCI I WZORY Wielkość Wzór Jednostka Symbol jednostki Definicja jednostki siła F ⟶ F ⟶ = m ∙ a ⟶ niuton 1 N = 1 kg m s 2  niuton – siła, która ciału o masie 1 kg nadaje przyspieszenie 1 m s 2 praca W W = F ⟶ ∙ s ⟶ W = Fs cosα α – kąt pomiędzy wektorem siły F a wektorem przesu- nięcia s dżul 1 J = 1 N ∙ 1 m dżul jest to praca, jaką wykonuje siła 1 N przesuwająca ciało o 1 m przy założeniu, że zwrot siły jest zgodny ze zwrotem przesunięcia moc P P = ' ' W t wat, koń mecha- niczny 1 W = 1 J s wat – moc takiego urządzenia, które w ciągu 1 sekundy wykonuje pracę 1 J; koń mechaniczny – moc takiego urządzenia, które w ciągu 1 sekun- dy podnosi ciało o masie 75 kg na wysokość 1 m pęd p ⟶ p ⟶ = m ∙ v ⟶ kilogram razy metr na sekundę 1 kg m s  energia E – kinetyczna E k ruchu postępowego – potencjalna E p w polu grawitacyjnym – potencjalna E p przy powierzchni Ziemi – potencjalna spręży- stości E = mv k 2 2 E GMm r p = − E p = mgh E = kx p 2 2 dżul 1 J