Vademecum matura - historia

ŚREDNIOWIECZE 160 instytucje w całej Europie. Wzorce chrześcijańskie upowszechniły się głównie dzięki literatu­ rze, malarstwu, rzeźbie oraz działalności zakonów. RO ZWÓ J S Z KO L N I C TWA W VI w. przestał właściwie istnieć rzymski wzorzec szkolnictwa publicznego. Dostęp do wykształcenia klasycznego miały jedynie nieliczne rody arystokratyczne (kształcenie prywatne), niższe duchowieństwo otrzymywało skromne wykształcenie religijne w szkołach kościelnych. Analfabetyzm stał się zjawiskiem powszechnym. Nastąpił podział społeczeń­ stwa na elitę kulturową (duchowieństwo i mnisi) i na świeckich illiterati . Doprowadziło to do barbaryzacji łaciny mówionej i rozwoju języków romańskich. Reforma szkolnictwa przeprowadzona przez Karola Wielkiego miała na celu ujedno­ licenie kształcenia i objęcie nim także osób świeckich. Szkolnictwo dzieliło się na szkoły parafialne (niższy stopień nauczania), klasztorne i katedralne (wyższy poziom edukacji). Na­ uczano tzw. sztuk wyzwolonych na dwóch poziomach – trivium i quadrivium (zob. Państwo Franków). Wysoki poziom osiągnęły pierwsze szkoły świeckie – szkoły pałacowa Karola Wielkiego i Karola I Łysego (Akwizgran). Przeprowadzono także reformę pisma ( minusku‑ ła karolińska ). Powstanie uniwersytetów (XI–XII w.) – wokół szkół katedralnych i coraz liczniejszych prawniczych szkół świeckich wmiastach gromadzili się uczeni z różnych stron Europy. W ślad za nimi przybywali uczniowie zwani scholarami (studentami). Tworzyli oni zrzeszenia uczo­ nych i studentów, które kontrolowały jakość nauczania i warunki bytowe członków. Dały one początek uniwersytetom. Organizacja uniwersytetów w Europie typy uniwersytetów paryski – profesorzy tworzyli korporację z własnym rektorem. Nad uczelnią czu­ wał kanclerz powołany przez biskupa, sprawujący silną władzę boloński – będący korporacją studentów, którzy wybierali spośród siebie rektora, kontrolowali system nauczania, wynajmowali i opłacali profesorów. Stopniowo ten typ przekształcił się w instytucję samorządu miejskiego – profesorów opłacało miasto organizacja studiów boloński – podział studiujących na trzy społeczności akademickie: sztuk wyzwolo­ nych, teologii i nauk prawniczych paryski – podział na wydziały: nauk wyzwolonych, teologiczny, prawny, medyczny najstarsze uniwersytety Bolonia – 1088 r. – ośrodek studiów prawniczych Paryż – 1150 r. – centrum studiów teologicznych Oxford – 1170 r. – teologia Cambridge – 1209 r. Scholarzy po zdaniu egzaminów z siedmiu sztuk wyzwolonych otrzymywali tytuł bakała­ rza, następnie, po dalszej nauce, magistra. Kontynuacja nauki na wydziale medycyny, prawa czy teologii kończyła się uzyskaniem tytułu doktora. Scholastyka (łac. schola – szkoła) – komentowanie tekstu, dyskusja nad nim, wyciąganie wniosków; oparta na zasadach logiki arystotelejskiej.