Vademecum matura - język polski

Średniowiecze 66 wzorzec cechy charakterystyczne przykłady władca zgodnie z doktryną średniowiecznego feuda- lizmu jest najwyższym seniorem i następcą Boga na ziemi; jego działanie ma na celu do- bro ojczyzny i poddanych; ceni honor i wier- ność, jest mądry, rozważny, sprawiedliwy, ale ponadto ma kontakt z Bogiem (sny, widze- nia), dzięki czemu zawsze podejmuje trafne i właściwe decyzje Karol Wielki, Bole- sław Chrobry sztuka Sztuka w średniowieczu była ściśle związana z religią. Malarstwo nie naśladowało świata, ale przedstawiało treści związane z wiarą. Wiele atrybutów miało znaczenie symboliczne. Związek wiary ze sztuką był również widoczny w rzeźbie i płaskorzeźbie (częstymi moty- wami były postaci świętych). Znaczenie zyskały witraże, które często nazywano „Biblią pau- perum” (księgami ubogich). W architekturze rozwinęły się dwa style – romański i gotycki:  •  Styl romański – narodził się w budownictwie sakralnym w południowej Francji. W Euro- pie panował powszechnie w XI i XII w. Wznoszone z kamienia budowle w stylu romań- skim odznaczają się masywnością, „ciężkością”, mają grube mury i małe okna, charakte- ryzuje je regularność, zwarte proporcje, są proste i surowe. Budowle romańskie to przede wszystkim kościoły i zabudowania klasztorne. Przykłady:  – rotunda na Wawelu  – katedra w Poznaniu  – opactwo Benedyktynów w Tyńcu  – opactwo w Cluny  – zespół pielgrzymkowy w Pizie Archikolegiata w Tumie, XII wiek  •  Styl gotycki – dominował od połowy XII do końca XV w. Był to styl związany z kultu- rą rycerską, mieszczańską i dworską. Jego cechy to: lekkość, strzelistość, smukłość, duże witrażowe okna, ostre łuki. W stylu gotyckim budowano kamienice mieszczańskie, mury Pewniak na teście