Vademecum matura - język polski

Romantyzm 152 „Bez serc, bez ducha – to szkieletów ludy”, zarzucając mu tym samym brak uczucia, wrażliwości, duszy i wewnętrzną pustkę, wypalenie. Bardzo istotny jest motyw unoszenia się, wzlatywania nad zwykłą codzienną szarość. Motyw ten pojawi się oczywiście w nawiązaniu do świata nowego, młodego: „Młodości, dodaj mi skrzydła! Niech nad martwym wzlecę światem (…). Młodości! ty nad poziomy Wylatuj (…). Młodości! orla twych lotów potęga, Jako piorun twoje ramię”. Ważny jest również dla programu Mickiewicza postulat odkrywania nowych, niezbada- nych dotąd sfer i wartości: „Tam sięgaj, gdzie wzrok nie sięga; Łam, czego rozum nie złamie”. Dla młodych otwarty jest świat pełen marzeń, nadziei, planów na przyszłość. To właśnie młodość jest potęgą, będącą w stanie czynić cuda, przenosić góry, tworzyć „rajską dziedzinę ułudy” , ruszyć ziemską bryłę „z posad świata” . W świecie młodych nie ma mowy o samotno- ści. Poeta wzywa wszystkich do zjednoczenia się i wspólnego wysiłku w dążeniu do szczęścia. Tylko razem, zjednoczeni, wspólnymi siłami młodzi mogą osiągnąć zamierzony cel – ruszyć z posad bryłę świata i pchnąć ją na nowe tory. Jest to jednocześnie zapowiedź nowego porządku, powszechnego ładu i szczęścia. Aby to osiągnąć, potrzeba wielkiego zapału, a nawet szału działania, bez oglądania się na trudności i niebezpieczeństwa, jakie mogą czyhać po drodze. Niebezpieczeństwem i przeszkodą będzie na pewno świat ludzi starych. To świat ludzi przeżytych, bez perspektyw, świat, w którym zamroczeni wiekiem starcy nie dostrzegają wokół siebie żadnych wartości. Każdy z nich jest egoistą zajętym swoimi wła- snymi, przyziemnymi i błahymi sprawami. W tym świecie dominują ciemnota, zacofanie, egoizm. Starzy nie pasują już do zmienia- jącego się świata, przestali do niego przynależeć. Ich ziemia to: „Obszar gnuśności zalany odmętem – (…) wody trupie”. Żyją tu, a raczej wegetują, zaskorupiałe, osamotnione płazy, same sobie „sterem, żegla‑ rzem, okrętem” . Z przeszkodami tymi trzeba walczyć, trzeba je pokonać, ponieważ nagroda jest blisko, na wyciągnięcie ręki. Tak jak Herakles, który będąc „dzieckiem w kolebce” pokonał Hydrę, a później dokonał wielu wspaniałych czynów, zasługując sobie tym samym na nie- śmiertelność. Młodzi ludzie mogą stworzyć nowy, lepszy świat: „Witaj, jutrzenko swobody, Zbawienia za tobą słońce!”. Oda do młodości swą formą wyraźnie nawiązuje do gustów i reguł artystycznych klasycy- zmu. Idee, które są w niej zawarte, zbliżają utwór do oświeceniowego programu poszerzania stanu wiedzy i ciągłego wzbogacania rozumu, kultu wiary w człowieka oraz postulatów walki z przesądami i ciemnotą. Po raz pierwszy jednak w polskiej poezji pojawiła się tak wielka siła uczucia oraz potęga wyrazu artystycznego, co powoduje, że Odę do młodości należy trak- tować jako utwór otwierający nowe, romantyczne horyzonty i sposoby pojmowania świata. Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście