Vademecum matura - język polski

453 POPRAWNOŚĆ JĘZYKOWA STYL CECHY STYLU SŁOWNICTWO WYSTĘPOWANIE retoryczny  •  precyzja, logika wywodu  •  kunsztowna składnia  •  staranne dobrane słownictwo  •  oddziaływanie na emocje odbiorcy bogactwo językowe, pytania retoryczne, wykrzyknienia przemówienia pu- bliczne POPRAWNOŚĆ JĘZYKOWA Kultura języka – zespół norm i zasad formalnych oraz estetycznych, które sprawiają, że język jest poprawny, urozmaicony, a wypowiedzi ciekawe i atrakcyjne estetycznie. Kultura języka każe elimi- nować z wypowiedzi wulgaryzmy, wyrazy gwarowe, żargon itp., a wprowadzać wyrazy o funkcji ekspresywnej, a także dbać o zrozumiałość i klarowność wypowiedzi. KRYTERIA POPRAWNOŚCI JĘZYKA Wyróżnia się następujące kryteria poprawności języka:  •  kryterium poprawności systemu (respektowanie zasad gramatycznych)  •  kryterium ekonomiczności języka (jasność, precyzja, unikanie powtórzeń, form o po- dobnym znaczeniu)  •  zachowanie poprawności związków frazeologicznych (np.: wziąć udział , nie * odegrać udział ; na ten temat , nie * w tym temacie )  •  kryterium narodowe (umiarkowane używanie wyrazów obcego pochodzenia)  •  kryterium estetyczne (unikanie wyrazów i zwrotów potocznych)  •  kryterium sensowności (unikanie zmian sensu wypowiedzi, poprawne stosowanie zasad składni i interpunkcji) NORMA I BŁĄD JĘZYKOWY Norma językowa – zespół zasad i reguł używania języka zaaprobowany przez ogół jego użytkow- ników. Błąd językowy – nieuzasadnione naruszenie normy językowej.