Vademecum matura - język polski

HENRYK SIENKIEWICZ (1846–1916) Wybitny powieściopisarz, nowelista, publi- cysta. Laureat Nagrody Nobla z 1905 roku, uhonorowany za całokształt twórczości. Naj- ważniejsze utwory: Krzyżacy , Ogniem i mie- czem , Potop , Pan Wołodyjowski , Quo vadis , Szkice węglem , Za chlebem , Janko muzykant , Sachem i in. WŁADYSŁAW STANISŁAW REYMONT (1867–1925) Jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy re- alistów, publicysta, w 1924 roku otrzymał Lite- racką Nagrodę Nobla. Najważniejsze utwory: Chłopi , Ziemia obiecana , Komediantka , Piel- grzymka do Jasnej Góry i in. POLSCY LAUREACI LITERACKIEJ NAGRODY NOBLA LAUREACI LITERACKIEJ NAGRODY NOBLA CZESŁAW MIŁOSZ (1911–2004) Wybitny współczesny poeta, eseista, krytyk, historyk literatury, publicysta, wykładowca i propagator polskiej literatury na świecie. Je- den z „poetów wyklętych”. W 1980 roku otrzy- mał Nagrodę Nobla za całokształt twórczości. Najważniejsze dzieła: Ocalenie , Zniewolony umysł , Dolina Issy , Ziemia Urlo , Traktat po- etycki , Światło dziennie i in. WISŁAWA SZYMBORSKA (1923–2012) Jedna z najwybitniejszych poetek współcze- snych. Odznaczona Literacką Nagrodą No- bla w 1996 r. Była współredaktorką „Życia literackiego”, współpracowała z „Tygodnikiem Powszechnym”. Członkini Związku Literatów Polskich oraz Pen Clubu. Najważniejsze zbio- ry: Dlatego żyjemy , Wołanie do Yeti , Sto po- ciech , Koniec i początek , Chwila , Dwukropek , Tutaj . Rok przyznania Laureat 1901 René Sully Prudhomme (Francja) 1902 Theodor Mommsen (Niemcy) 1903 Bjφrnstjerne Bjφrnson (Norwegia) 1904 Frédéric Mistral (Francja), Jose Echegaray y Eizaguirre (Hiszpania) 1905 Henryk Sienkiewicz (Polska) 1906 Giosue` Carducci (Włochy) 1907 Rudyard Kipling (Wielka Brytania) 1908 Rudolph C. Eucken (Niemcy) 1909 Selma Lagerlöf (Szwecja) 1910 Paul von Heyse (Niemcy) 1911 Maurice Maeterlinck (Belgia) 1912 Gerhart Hauptman (Niemcy) Rok przyznania Laureat 1913 Rabindranath Tagore (Indie) 1914 nagrody nie przyznano 1915 Romain Rolland (Francja) 1916 Verner von Heidenstam (Szwecja) 1917 Karl Gjellerup, Henrik Pontoppidan (Dania) 1918 nagrody nie przyznano 1919 Carl Spitteler (Szwajcaria) 1920 Knut Hamsun (Norwegia) 1921 Anatole France (Francja) 1922 Jacinto Benavente y Martinez (Hiszpania) 1923 William Butler Yeats (Irlandia) 1924 Władysław Stanisław Reymont (Polska) 1925 George Bernard Shaw (Wielka Brytania) JULIUSZ SŁOWACKI (1809–1849) Drugi, obok Adama Mickiewicza, najwybit- niejszy poeta romantyzmu polskiego, poeta i dramaturg, mistyk, filozof. Najwybitniejsze dzieła: Kordian , Balladyna , Oda do wolności , Beniowski , Sowiński w okopach Woli , Fantazy , Testament mój . ZYGMUNT KRASIŃSKI (1812–1859) Dramatopisarz, poeta romantyczny, uważany za jednego z największych poetów polskiego romantyzmu. Najważniejsze dzieła: Irydion , Nie-Boska Komedia , Przedświt , Psalmy przy- szłości . POLSCY WIESZCZE NARODOWI ADAM MICKIEWICZ (1798–1855) Jeden z najwybitniejszych polskich poetów, publicysta, filozof, działacz polityczny, mistyk i wykładowca akademicki. Uważany za jedne- go z największych poetów polskiego romanty- zmu. Najwybitniejsze dzieła: Ballady i romanse (wydanie tomu w 1822 roku uważa się za po- czątek polskiego romantyzmu), Dziady , Sone- ty krymskie , Konrad Wallenrod , Pan Tadeusz .