Jakie książki i utwory poznają uczniowie w roku szkolnym 2026/2027? Warto wiedzieć, że w klasie IV zaczyna obowiązywać nowa podstawa programowa, a w klasach V i VI nadal stosuje się dotychczasowe wymagania. W klasie IV lista lektur nie zmienia się drastycznie, zmienia się głównie sposób wyboru – nauczyciele i uczniowie otrzymują tu znacznie większą swobodę.
Lektury dla klasy 4 – obowiązkowe czy nieobowiązkowe?
W klasie IV zniknęła sztywna, zamknięta lista lektur obowiązkowych. Nauczyciel wybiera teksty wspólnie z uczniami, a w ciągu roku należy przeczytać co najmniej 4 dłuższe utwory w całości (z listy przykładowych tekstów do omówienia w klasach IV-VIII w podstawie programowej lub spoza tej listy).
Wśród tytułów nadal znajdują się:
- Frances Hodgson Burnett, Tajemniczy ogród
- Lewis Carroll, Alicja w Krainie Czarów
- Carlo Collodi, Pinokio
- Janusz Korczak, Król Maciuś Pierwszy
- Rudyard Kipling, Księga dżungli
Lektury obowiązkowe dla klas 5–6
W klasach V i VI wciąż obowiązuje tradycyjny podział na lektury obowiązkowe oraz uzupełniające – minimum 2 pozycje uzupełniające w roku szkolnym.
Lektury obowiązkowe (poznawane w całości) to:
- Jan Brzechwa, Akademia Pana Kleksa
- Janusz Christa, Kajko i Kokosz. Szkoła latania
- Clive Staples Lewis, Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa
- Ferenc Molnar, Chłopcy z Placu Broni
- J.R.R. Tolkien, Hobbit, czyli tam i z powrotem
Warto pamiętać, że podstawa programowa nie przypisuje każdego z wymienionych utworów do jednej konkretnej klasy. Dlatego niektóre z nich mogą być omawiane już w klasie IV, a inne dopiero w klasach V lub VI. Kolejność pracy z lekturami ustala nauczyciel, uwzględniając program nauczania i możliwości uczniów.
Lektury uzupełniające dla klas 5-6
Lektury uzupełniające (co najmniej 2 pozycje) wybierane są z dość obszernej listy zawartej w podstawie programowej. Oto przykładowe tytuły:
- Lloyd Cassel Douglas, Wielki Rybak
- Aleksander Dumas, Trzej muszkieterowie
- Arkady Fiedler, Dywizjon 303
- Bolesław Leśmian, Klechdy sezamowe
- Lucy Maud Montgomery, Ania z Zielonego Wzgórza
- Edmund Niziurski, Sposób na Alcybiadesa
- Bolesław Prus, Katarynka
- Henryk Sienkiewicz, Janko Muzykant
- Melchior Wańkowicz, Ziele na kraterze
Wybór zależy od nauczyciela i wspólnych ustaleń z uczniami.
Wiersze, mity i fragmenty utworów dla klas 4–6
Oprócz dłuższych książek uczniowie poznają krótsze teksty literackie, poezję i różnorodne formy wypowiedzi. W podstawie programowej uwzględniono między innymi:
- Ignacy Krasicki, wybrane bajki
- Julian Tuwim, wybrane wiersze
- Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz (wybrane fragmenty)
- Józef Wybicki, Mazurek Dąbrowskiego
- wybrane mity greckie, w tym mit o powstaniu świata, o Prometeuszu, o Syzyfie, o Demeter i Korze, o Dedalu i Ikarze, o Heraklesie, o Tezeuszu i Ariadnie
- wybrane podania i legendy polskie
- wybrane baśnie polskie i europejskie
Dokładny zakres omawianych tekstów zależy od podstawy programowej obowiązującej w danej klasie oraz od planu pracy nauczyciela.
Jakie lektury kupić dziecku do klas 4–6?
Przy wyborze książek warto zwrócić uwagę nie tylko na tytuł, ale również na wydanie, które ułatwi dziecku czytanie i naukę.
Na rynku można znaleźć m.in.:
- lektury z opracowaniem, pomocnym w powtarzaniu najważniejszych informacji, oraz z „pewniakiem na teście”, gdzie przygotowane zostały odpowiedzi na pytania, które mogą się pojawić na sprawdzianach ze znajomości treści lektury.
- lektury z serii Kolorowa Klasyka, które zachwycają pięknymi ilustracjami i szlachetnym papierem, a czytanie staje się dużo łatwiejsze dzięki dużej czcionce.
Dostępne są również warianty w twardej lub miękkiej oprawie, dzięki czemu łatwiej dopasować książkę do potrzeb i preferencji dziecka.
Jak pomóc dziecku w czytaniu lektur? Praktyczne porady
- Podzielcie czytanie na krótsze części, aby uniknąć nauki na ostatnią chwilę.
- Rozmawiajcie o bohaterach, ich emocjach i podejmowanych decyzjach.
- Zachęcajcie dziecko do tworzenia krótkich notatek i planów wydarzeń.
- Korzystajcie z opracowań jako wsparcia w powtórkach, ale nie zamiast samodzielnego czytania.
Regularne czytanie rozwija słownictwo, wspiera koncentrację i uczy wyrażania własnych opinii. Dlatego warto zachęcać dziecko do poznawania literatury już od pierwszych klas szkoły podstawowej. Nie ma lepszego, prostszego i tańszego sposobu na poszerzanie wiedzy, rozwijanie wyobraźni oraz lepsze rozumienie emocji – własnych i innych ludzi.
Zdjęcia:
shutterstock.com/dr.Barmely
shutterstock.com/Sk Elena
Tajemniczy ogród
Alicja w Krainie Czarów
Alicja w Krainie Czarów
Pinokio
Król Maciuś Pierwszy
Król Maciuś Pierwszy
Księga dżungli
Akademia Pana Kleksa
Akademia Pana Kleksa
Chłopcy z Placu Broni
Chłopcy z Placu Broni
Wielki Rybak
Wielki Rybak
Trzej muszkieterowie
Trzej muszkieterowie
