Proszę państwa do gazu. Ludzie, którzy szli

Krótkie opracowanie Krótko o utworze Tadeusz Borowski w 1943 r. został aresztowany i trafił do więzienia na Pawiaku. Stamtąd był przewieziony do Oświęcimia. Rok później został przetransportowany do obozu w Natzweiler-Dautmergen 1 , a następnie do Dachau-Allach 2 , gdzie przebywał do aż do momentu wyzwolenia przez armię amerykańską. Doświadczenia obozowe zostały przez pisarza ujęte w cyklu opo- wiadań, do którego zaliczają się utwory Proszę państwa do gazu i Ludzie, którzy szli. Opowiadania Borowskiego są zbiorem luźno powiązanych ze sobą obrazów z obozowej rzeczywistości o dokumentalno-reportażowym charak- terze. Fakt, że Borowski czerpał z własnych doświadczeń, pisząc opowiadania, pozwala sklasyfikować je jako literaturę faktu. Opowiadania nie stanowią ścisłego fabularnego ciągu. Postacią, która spaja cały cykl, jest Tadeusz – nar- rator. Z autorem opowiadania łączy go wiele wspólnych cech: obaj studiowali, byli poetami, trafili do obozu, mieli podobne doświadczenia i charaktery. Nie można jednak utożsamiać Tadka-narratora z TadeuszemBorowskim . Autor zdecydował się na taki prowokacyjny krok celowo. Utwory mają wyraźnie oskar- życielski charakter. Nie chciał z tego aktu oskarżenia wyłączać siebie, uważał, że każdy, kto przeżył, jest winny. Nie można było przetrwać obozu, nie przyczynia- jąc się do cudzej śmierci. Według refleksji Borowskiego rola ofiary i oprawcy jest przechodnia . Pisarz uważa obozy koncentracyjne za porażkę cywilizacji, która od początku była budowana na cierpieniu i wyniszczającej pracy milio- nów niewinnych ludzi. Większość opowiadań z całego cyklu dotyczy życia w obozie . Narrator opisuje niewyobrażalne cierpienie ludzi, głód, choroby, wycieńczenie, ciągłą obecność i masowość śmierci (wyraźnie zobrazowane w utworze Ludzie, którzy szli ), urągające warunki przetrzymywania więźniów. Opowiada o swojej walce o przetrwanie, o rozładowywaniu transportów ( Proszę państwa do gazu ); o tym, jak, aby przeżyć, musiał przyjąć obozową mentalność, odrzucić wartości obowiązujące poza murami, dogadać się z oprawcą i zaakceptować prawo silniejszego . 1 Natzweiler-Dautmergen – obóz koncentracyjny położony w Niemczech, w gminie Dautmer- gen. Był podobozem Natzweiler-Struthof. Założono go w 1944 r. 2 Dachau-Allach – niemiecki obóz koncentracyjny znajdujący się na terenie Bawarii. Utwo- rzony został w 1933 r. z rozkazu Heinricha Himmlera. Allach to nazwa podobozu. Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście