Dziady

Dziady — Opracowanie 289 miejscach. I tak na przykład miejscem akcji jest w III części Dziadów Wilno ( Prolog , sceny: I, II, III, V, VI, VIII), Warszawa (scena VII) oraz okolice Lwowa (scena IV); c) zerwanie z jednością akcji: akcja sprawia wrażenie szczątkowej i pourywanej, rozgrywa się na dwóch płaszczyznach — realnej (a więc „ziemskiej”, związanej z prze - śladowaniami polskiej i litewskiej młodzieży przez carskich urzędników) oraz meta - fizycznej (a więc pozaziemskiej, duchowej — jak choćby nawiązująca do odwiecznej konfrontacji dobra i zła w scenach Wielkiej Improwizacji czy egzorcyzmów). 4. Zerwanie z łańcuchem przyczynowo-skutkowym. Jeden z najwybitniejszych znawców twórczości Mickiewicza, Juliusz Kleiner, określił tę cechę polistopadowego dramatu romantycznego jako zerwanie z postulatem jednolitych, logicznie powiązanych łańcuchów treściowych . Doskonałym przykładem mogą tu być sąsiadujące ze sobą sceny: III (egzorcyzmy, jakie Ksiądz Piotr odprawia nad Konradem), IV ( Widzenie Ewy ) oraz V ( Widzenie Księdza Piotra ), po której następuje z kolei opis snu Senatora (scena VI). Dzięki temu zabiegowi poszczególne sceny stanowią raczej ciąg uzupeł - niających się, lecz jednocześnie niezależnych od siebie epizodów. 5. Synkretyzm rodzajowy i gatunkowy, polegający na współistnieniu w utworze elementów charakterystycznych dla różnych rodzajów (synkretyzm rodzajowy) i róż - nych gatunków (synkretyzm gatunkowy) literackich: a) partie epickie utworu (a więc gatunki literackie zaliczane do epiki) świadczą o związkach III części Dziadów z epiką. Takimi fragmentami utworu są relacje więź - niów o męczeństwie Polaków, w scenie I  opowiadanie Jana Sobolewskiego o wywo - żonym na Syberię Janczewskim i o skatowanym podczas śledztwa Wasilewskim, a w scenie VII — opowiadanie Adolfa o Cichowskim. Epicki charakter ma także Ustęp ; b) o związkach z  liryką świadczy na przykład monolog liryczny Konrada — Wielka Improwizacja (a więc prawie cała II scena utworu); c) związków z  dramatem dowodzi już sama budowa III części (podział na sceny), brak istnienia nadrzędnego podmiotu literackiego (jakim jest na przykład narrator w epice) oraz składające się na świat przedstawiony utworu dialogi bohaterów. 6. Wprowadzenie na scenę duchów , czyli odejście od klasycznej zasady ukazywania świata przedstawionego w jednej tylko, realistycznej, konwencji (wynikającej z nadrzęd - nej dla całego antyku estetyki mimetycznej). Niejednokrotnie w III części Dziadów mamy do czynienia z nadprzyrodzoną motywacją zdarzeń, a świat żywych przenikają zjawiska metafizyczne. Doskonałym przykładem może być, rozpoczęta już w Prologu , walka dobrych i złych duchów o duszę głównego bohatera. Ponadto w scenach II ( Wielka Improwizacja ), III ( Egzorcyzmy ) oraz VI ( Sen Senatora ) na scenie pojawiają się diabły, anioły i archanioły, natomiast w scenie IX ( Noc Dziadów ) — widma Doktora i Bajkowa. 7. Pozarozumowe uzasadnienie przedstawianych wydarzeń , czyli wszechobecne w utworach romantycznych fantastyka i irracjonalizm. W Dziadach, gdzie akcja roz- grywa się na dwóch płaszczyznach (ten problem został szerzej omówiony na str. 38), niejako w dwóch światach, nadnaturalna motywacja niektórych zdarzeń zdaje się być tego oczywistą konsekwencją. O  fantastyce można w kontekście III części mówić jako o obecności w utworze wątków nadnaturalnych, cudownych. Mimo iż odbiegają one od powszechnie przyj kryteriów rzeczywistości, mają Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście