Rok 1984
220 Nowomowę zbudowano na fundamencie języka angielskiego, jaki dziś znamy, cho- ciaż wiele zdań nowomowy, nawet jeśli nie zawierałyby nowo utworzonych słów, ktoś posługujący się współczesną angielszczyzną ledwo by zrozumiał. Słowa nowomowy zostały podzielone na trzy odrębne klasy, znane jako leksykon A, leksykon B (zwany także leksykonem złożonym) i leksykon C. Łatwiej będzie omówić każdą klasę osobno, ale osobliwości gramatyczne tego języka proponujemy omówić w części poświęconej słownictwu A, ponieważ te same zasady obowiązywały we wszystkich trzech katego- riach. Leksykon A Na leksykon A składały się słowa potrzebne w codziennym życiu, takie jak jedzenie, picie, praca, zakładanie ubrań, wchodzenie i schodzenie po schodach, prowadzenie pojazdów, prace ogrodnicze, gotowanie i tym podobne. Leksykon A zawierał prawie wyłącznie słowa już występujące w naszym języku, takie jak uderzenie , bieg , pies , drzewo , cukier , dom , pole , lecz w porównaniu z dzisiejszym słownictwem ich zasób był bardzo skromny, a ich cechy znaczeniowe sztywno zdefiniowane. Usunięto z nich wszelkie niejasności i odcienie znaczeniowe. O ile było to możliwe, słowo z tej klasy było po prostu dźwiękiem staccato, wyrażającym jedną, jasno określoną koncepcję. Wykorzystanie zasobu słów z leksykonu A do celów literackich lub do dyskusji poli- tycznej albo filozoficznej byłoby zupełnie niemożliwe. Miały one na celu jedynie wyra- żanie prostych, czytelnych myśli, zwykle dotyczących konkretnych przedmiotów lub prostych czynności. Gramatyka nowomowy miała dwie wyjątkowe cechy. Pierwszą była prawie cał- kowita wymienność między różnymi częściami mowy. Każde słowo nowomowy (co w zasadzie odnosiło się nawet do bardzo abstrakcyjnych słów, takich jak jeżeli lub kiedy ) mogło być użyte jako osnowa czasownika, rzeczownika, przymiotnika lub przy- słówka. Między formami czasownika i rzeczownika, jeśli miały ten sam rdzeń, nie było żadnej różnicy, ta zasada pociągała za sobą dekonstrukcję wielu form archaicz- nych. Na przykład słowo przemyślenie w nowomowie nie istniało. Jego miejsce zajęło słowo myśl , spełniające zarówno funkcję rzeczownika, jak i czasownika. Nie przestrze- gano żadnych zasad etymologicznych; w niektórych przypadkach decydowano się na pozostawienie oryginalnego rzeczownika, w innych czasownika. Nawet tam, gdzie rzeczownik i czasownik o pokrewnym znaczeniu nie były etymologicznie spójne, jedną lub drugą część mowy często pomijano. Na przykład nie było takiego słowa, jak ciąć , którego znaczenie jest dostatecznie wyraźnie oddane przez rzeczowniko-czasownik nóż . Przymiotniki utworzono przez dodanie przedrostka ful- do rzeczowniko-cza- sownika, a przysłówki przez dodanie przedrostka zaje- . Na przykład fulgaz oznaczało „szybki”, a zajegaz oznaczało „szybko”. Niektóre z obecnie funkcjonujących przymiot- ników, takich jak dobry , mocny , duży , czarny , miękki zachowano, ale ich łączna liczba
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy NzE1NzM2