Słoń Birara

6 · F.A. Ossendowski – Słoń Birara Rzeźbił nie tylko w mosiądzu i brązie, lecz też w drzewie, miękkim ka- mieniu z Radżputany 4 i w kości słoniowej. Kaleka siedział pochylony nad stołkiem i nie spojrzał nawet na syna. W głębi chatki, przy płonącym na kamieniach ognisku, matka Amry mełła 5 na kamieniu proso 6 . Od czasu do czasu rzucała okiem na kocioł; warzyła w nim polewkę z ryżu, czerwonego pieprzu i suszonej ryby.  – Amra… – szepnęła, ujrzawszy wchodzącego syna. Chłopak podszedł i podniósł na matkę pytające oczy. Bez słowa przycisnęła go do siebie i, głaszcząc po włosach, wzdychała raz po raz. Nie pytał jej o nic, zajęty myślą o koszyczkach, które musi w terminie oddać białemu kupcowi.  – Ach! – wyrwało mu się westchnienie, gdyż myśl miał ciągle zaprząt- niętą przerwaną robotą. Chuda, zbiedzona Soncza, matka chłopca, popchnę­ ła go ku drzwiom i, nic nie mówiąc, zapłakała. Amra wyszedł szybko, dziwiąc się, że to już po raz trzeci woła go dziś matka, tuli ku sobie, chcąc powiedzieć mu coś ważnego, na co jednak nie może się widocznie zdobyć.  – Słuchajcie, dziewczynki! – rzekł do dwóch młod- szych siostrzyczek – Hubli i Radżori, łupiących cienkie pasemka bambusowych prętów. – Co to znaczy? Mama woła mię 7 ciągle do siebie, ale nic nie mówi! Przed chwilą wydało mi się, że nie ma odwagi mi powiedzieć coś bardzo ważnego… Dziewczynki spojrzały na brata z odcieniem szacunku.  – Ja wiem… – szepnęła Hubli, spuszczając oczy tajemniczo.  – Skoro wiesz, to musisz mi powiedzieć – zawołał Amra. Dziewczyna pochyliła głowę i nagle zapłakała.  – Dziadek zmarł… – szepnęła cichutko. 4 Radżputana – kraina geograficzna w północno-zachodnich Indiach. 5 Mełła – od czas. mleć (rzadziej: mielić ): rozdrabniać, rozcierać coś na miazgę. 6 Proso  – rodzaj zboża. Ziarna prosa zazwyczaj później przerabia się na kaszę jaglaną lub mąkę. 7 Mię – dawniej: mnie. Soncza – matka Amry Rodzina Amry – młodsze siostry: Hubli i Radżori Śmierć Bauli – dziadka Amry