Matura - biologia - repetytorium maturalne

267 Ekologia ekosystemu żywa i martwa materia organiczna martwa materia organiczna promieniowanie elektromagnetyczne ciepło ciepło martwa materia organiczna EKOSYSTEM sole mineralne, CO 2 CO 2 ciepło w.z.o. w.z.o. w.z.o. Energia przepływa przez ekosystem, materia w nim krąży (w.z.o. = wiązania związków organicznych). Cykle biogeochemiczne Podczas rozkładu szczątków, odchodów i wydalin oraz w procesach respiracji materia trafia do nieoży- wionej części ekosystemu, czyli biotopu. Większość szczątków organizmów lądowych rozkładana jest w gle - bie , która pod względem swoich właściwości stanowi twór przejściowy między biotopem (zawiera okruchy skalne, cząstki mineralne, wodę i powietrze) a biocenozą (jest wytworem organizmów żywych , które sta- nowią poważny procent jej masy). Do głównych grup organizmów glebowych należą bakterie, grzyby, nicie- nie i pierścienice. W ściółce (warstwie częściowo rozłożonych liści i gałęzi) spotykamy ponadto wije i owady. materia organiczna BIOCENOZA BIOTOP materia nieorganiczna energia świetlna energia cieplna Materia krąży częściowo między składnikami biocenozy, częściowo między składnikami biotopu. Materia krąży więc nie tylko pomiędzy składnikami biocenozy, ale też pomiędzy biocenozą i biotopem. Za najważniejsze przedmioty analizy uważamy: y y krążenie wody w tzw. cyklu hydrologicznym y y krążenie poszczególnych pierwiastków w tzw. cyklach biogeochemicznych . CYKL HYDROLOGICZNY Krążenie wody odbywa się z udziałem organizmów żywych (parowanie powierzchni ciał zwierząt i ro- ślin – transpiracja) oraz bez ich udziału (bezpośrednie parowanie zbiorników wodnych). Czasowa retencja wody (zatrzymanie) ma miejsce w organizmach roślin i zwierząt, zbiorowiskach utworzonych przez nie, gle- bie oraz zbiornikach powierzchniowych i podziemnych, lodzie i śniegu.