Matura - geografia - repetytorium maturalne

Hydrosfera 74 infiltracja spływ podziemny zbiornik wodny ląd parowanie sublimacja spływ powierzchniowy opady transpiracja przenoszenie pary wodnej przez wiatr kondensacja resublimacja kondensacja resublimacja opady parowanie Krążenie wody w przyrodzie Na cykl hydrologiczny (krążenie wody między atmosferą, hydrosferą i litosferą) składa się szereg proce- sów: y y parowanie – przejście wody w parę wodną, woda może parować ze zbiorników wodnych (np. rzeki, jezio- ra, morza), z gruntu lub przyjąć postać transpiracji – parowanie z powierzchni roślin i zwierząt y y sublimacja – przejście lodu w parę wodną (z pominięciem fazy ciekłej) y y kondesacja – skroplenie pary wodnej, powstanie chmur y y opad – może przybrać formę deszczu (o różnym natężeniu), śniegu, gradu; wyróżniamy opad na zbiorniki wodne (głównie oceany i morza, 80% opadów) i na lądy (20% opadów) y y resublimacja – przejście pary wodnej w lód (z pominięciem fazy ciekłej) y y spływ powierzchniowy – spływ wody po powierzchni Ziemi zgodnie z siłą grawitacji y y infiltracja – przesiąkanie wód powierzchniowych w podłoże (przy skałach przepuszczalnych) y y spływ podziemny – spływ wody pod powierzchnią Ziemi (po skałach nieprzepuszczalnych) y y zamarzanie – przejście wody w lód y y topnienie – przejście lodu w stan ciekły (wodę). Nie wszystkie wody tworzące hydrosferę biorą udział w tym obiegu, ma bowiem miejsce zjawisko zwa- ne retencją (to czasowe wyłączenie wody z obiegu). Retencja naturalna to „uwięzienie” wody w postaci: y y lodowców y y wieloletniej zmarzliny y y śniegu y y wód głębinowych. Retencja sztuczna – wywołana przez człowieka – przez budowę zbiorników retencyjnych, regulację rzek, pobór wody itd. ocean atmosfera atmosfera atmosfera kontynent ocean obszar lądowy (kontynent) MAŁY OBIEG WODY DUŻY OBIEG WODY Bilans wodny – zestawienie przychodów i ubytków wody na danym obszarze w określonym czasie (najczęściej rok hydrologiczny – w Polsce od listopada do października). P = E + H (P – opady, E – wielkość parowania i transpiracji, H – odpływ wód z danego obszaru)