Matura - język polski - egzamin ustny - 2023

Współczesność 226 George Orwell Rok 1984 Pytanie 5 Wizja społeczeństwa przyszłości. Omów zagadnienie na podstawie powieści Rok 1984 George’a Orwella. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. Wstęp Już od Starożytności powstawały rozmaite koncepcje, jak stworzyć w przyszłości idealne, szczęśliwe społeczeństwo , którego wszystkie oczekiwania byłyby spełnione, a potrzeby zaspokojone. Jednocześnie jednak przestrzegano przed wypaczeniami i błędami , które często są owocem najpięk- niejszych nawet założeń. Teza Wizje społeczeństwa przyszłości konfrontują ludzkie oczekiwania z obawami, ukazują wznio- słe założenia, ale także zło, do którego często dochodzi podczas wcielania ich w życie . Argumentacja z Roku 1984 G. Orwella George Orwell napisał w 1948 roku powieść Rok 1984 , ukazującą wizję przyszłości. Zainspi- rowały go do tego rozwijające się w XX wieku systemy totalitarne, które obiecywały piękny świat, oparty na wzniosłych wartościach, a doprowadziły do takich okrucieństw jak II wojna światowa czy komunizm w ZSRR. Orwell uznał, że stworzenie idealnego systemu społecznego jest niemożliwe , to jedynie utopijna wizja, jego utwór jest więc antyutopią, czyli próbą pokazania, co kryje się pod po- zorami doskonałości. W Oceanii, fikcyjnym państwie powstałym po wielkiej rewolucji, powszechnie głoszone są piękne wartości, takie jak miłość, prawda i pokój . Jednak ministerstwa, które mają je upowszechniać, zajmują się czymś zupełnie przeciwnym. Ministerstwo Pokoju prowadzi ciągłe wojny z którymś z dwóch pozostałych na świecie krajów, by utrzymać obywateli w strachu i poczuciu zależ- ności od władzy. W Ministerstwie Prawdy zafałszowuje się przeszłość , co robi na przykład Winston Smith, zmieniając informacje w archiwalnych publikacjach tak, by zgadzały się z aktualnym stanowi- skiem Partii. Ministerstwo Miłości odpowiedzialne jest m.in. za prowadzenie śledztw i przesłuchiwa- nie obywateli przy użyciu tortur, a Ministerstwo Obfitości , którego nazwa sugeruje panujący w kraju dobrobyt, głównie obcina racje żywnościowe , gdyż państwo ma bardzo trudną sytuację ekonomicz- ną. Władza tworzy iluzję demokracji, którą symbolizuje fakt nazwania przywódcy narodu Wielkim Bratem, czyli bliskim i czułym opiekunem. W rzeczywistości ludzie są obserwowani przez całą dobę za pomocą teleekranów na ścianach swoich mieszkań, a najmniejszy przejaw buntu kończy się skaso- waniem, czyli zniknięciem niewygodnej dla władzy jednostki w tajemniczych okolicznościach. Rozbi- jana jest solidarność międzyludzka , uczy się dzieci donoszenia nawet na własnych rodziców. Mimo pozornej równości społeczeństwo jest podzielone na klasy, dobrze żyje się tylko elitom władzy, czyli przedstawicielom Egzekutywy Partii. Motyw: y y PRZYSZŁOŚĆ y y TOTALITARYZM