Opracowania lektur i wierszy - liceum/technikum - klasy 1-4 - PO REFORMIE

Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat 337 Grudziński przedstawia natomiast obóz jako„inny świat”, nieludzkie miejsce, w któ- rymobowiązują osobne prawa narzucone przez system i przez silniejszych: funkcyjnych i więźniów kryminalnych. Człowiek musi się do tych praw dostosować, jeśli chce przeżyć. BOHATER ZBIOROWY Bohaterem Innego świata jest społeczność więźniów łagrów sowieckich, różnej narodowo- ści, z różnych grup społecznych i zawodowych. W większości tworzą ją skazańcy politycz- ni – „wrogowie” państwa sowieckiego i recydywiści. Są tu Niemcy, Polacy, Gruzini, Uzbecy, Ormianie, Ukraińcy, Rosjanie i inni. Ogólnie autor dzieli ową społeczność na „bezprizornych”, „inteligencję rewolucyjną”, „urków”, czyli recydywę proletariacką, „bytowników”, „słabosiłków”, „stachanowców”, „aktirowkę” i „iteerowców”. Wśród nich można też wyróżnić bohatera głównego i jednostkowych: • bohater główny – Gustaw Herling-Grudziński – pełni w utworze funkcję narratora i uczestnika wydarzeń więziennych i łagrowych, rejestratora i zarazem interpretatora zadającego pytania, stawiającego tezy oraz filozofa, którego nurtują podstawowe proble- my ludzkiej egzystencji w ekstremalnych (skrajnych) warunkach; • bohaterowie jednostkowi – wysuwają się na czoło w poszczególnych rozdziałach książki; stają się niejako uzupełnieniem wydarzeń, które opisuje narrator; jest ich wielu, a na szcze- gólną uwagę zasługują: Paweł Iwanowicz, Dimka, Gorcew, Zabójca Stalina, Michaił Aleksie- jewicz Kostylew, Michaił Stiepanowicz, Jegorow, Jewgienia Fiodorowna, Natalia Lwowna, Machapetian, Sadowski, Polacy: B., T. i M. oraz Tania; ich indywidualne biografie, wplecione w poszczególne rozdziały, ilustrują doskonale funkcjonowanie mechanizmów obozowych i przebieg masowej łagierniczej tragedii ludzi; są najznakomitszym i wstrząsającym świa- dectwem zbrodni epoki stalinowskiej. MIEJSCE AKCJI Jest dokładnie określone. Obejmuje drogę Gustawa Herlinga przez więzienia: w Grodnie, Witebsku, Leningradzie i Wołogdzie do obozu w Jercewie . Większość wydarzeń rozgrywa się w Jercewie, należącym do systemu łagrów kargopolskich, umiejscowionych nad Morzem Białym koło Archangielska. Następne miejsca: Świerdłowsk, Buj, Czelabińsk, Kazachstan, Krasnowodsk, Pahlevi w Persji i Rzym – to droga do wolności. Autor wspomina także o Dru- giej Aleksiejewce, Kołymie, Kruglicy, Mostarnicy i Niandomie, gdzie również znajdowały się sowieckie łagry. CZAS AKCJI – FABULARNY Akcja tego utworu rozgrywa się w czasie pobytu Gustawa Herlinga-Grudzińskiego (boha- ter książki występuje tu pod własnym, czyli autora, imieniem i nazwiskiem) w sowiec- kich łagrach . Od momentu osadzenia w więzieniu w Witebsku ( koniec lata 1940 roku , opisane w książce przejście więźniów przez miasto do więzienia miało miejsce w czerwcu) do osadzenia Grudzińskiego w łagrze w Jercewie (system obozów kargopolskich) i uwolnienia go stamtąd po głodówce minęły dwa lata. Grudziński zostaje zwolniony z łagru 20 I 1942 roku . Kolejne wydarzenia opisane w książce to wyjazd bohatera z Jercewa do Wołogdy (styczeń 1942), a następnie dotarcie i wstąpienie do armii polskiej generała Andersa (Herling- -Grudziński został wcielony do 10. Pułku Artylerii Armii Polskiej 12 III 1942 roku w miejsco- wości Ługowoje w Kazachstanie). Ostatnia data dzienna związana jest z wyjazdem z ZSRR: 2 kwietnia (1942 przyp. aut.) zaś spałem już na piaszczystej plaży w Pahlevi, poza granicami kraju, w którym – jak czytam w moim d w człowieka i sens walki o to, aby