Opracowania lektur i wierszy - szkoła podstawowa - klasy 4-6

Pieśni patriotyczne 74 Tekst przedstawia polskich żołnierzy walczących pod Monte Cassino jako tych, którzy biją się przede wszystkim za honor, mszcząc się na wrogu za krzywdy i cierpienia, jakie wyrządził w całej Europie. Zajmujący wzgórze naziści porównani zostali do szczura kryją- cego się tchórzliwie w gruzach klasztoru. W drugiej zwrotce przypominane są inne wielkie historyczne zwycięstwa odniesione dzięki odwadze Polaków – bitwa pod Somosierrą, która otworzyła drogę do Hiszpanii wojskom napoleońskim (1808), i bitwa pod Racławicami w cza- sie powstania kościuszkowskiego (1794). Utwór określa polskich żołnierzy jako szalonych, zażartych straceńców , jednak słowa te w tym wypadku oznaczają podziw dla ich odwagi, uporu, wiary w możliwość zwycięstwa nawet tam, gdzie inne narody w to zwycięstwo nie wierzą. Ostatnia zwrotka wyraża świadomość tego, że nie ma innej drogi do odzyskania wolności, niż poprzez walkę i idącą za nią ofiarę z życia walczących ( bo wolność krzyżami się mierzy ). Refren pieśni przypomina, że bitwa o Monte Cassino pociągnęła za sobą ogromną liczbę ofiar ( po tych makach szedł żołnierz i ginął ), ale podkreśla, że to dzięki niezłomnemu prze- konaniu o słuszności podjętej walki zakończyła się zwycięstwem aliantów ( lecz silniejszy od śmierci był gniew ). MY, PIERWSZA BRYGADA Pieśń ta znana jest także pod krótszym tytułem Legiony . Była sztandarową pieśnią I Bry‑ gady Legionów Polskich, dowodzonej przez Józefa Piłsudskiego, utworzonej w 1914 r. Autorem melodii jest prawdopodobnie kapelmistrz I Brygady, Andrzej Brzuchal‑Sikorski, natomiast słowa powstawały przez długi okres, były wymyślane przez wielu żołnierzy, ale za autorów ostatecznej wersji uważa się Andrzeja Hałacińskiego i Tadeusza Biernackiego. W pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości pieśń pełniła rolę nieoficjalnego hymnu państwowego, obecnie jest Pieśnią Reprezentacyjną Wojska Polskiego. Składa się z dziewięciu zwrotek, z których zazwyczaj wykonywane są trzy albo cztery. Utwór rozpoczyna się od opisu za pomocą szeregu przenośni trudnego życia żołnierzy Legionów w pierwszym okresie ich istnienia – żołnierze poświęcają swoje życie walce o ide- ały, w które nikt poza nimi nie wierzy, stąd jest mowa o krwi, łzach, cierpieniu , o wyśmiewaniu i braku zrozumienia przez społeczeństwo ( mówili, żeśmy stumanieni ). Mimo tego legioniści pamiętali o celu owej samotnej walki, którymbyło wyzwolenie Polski spod władzy zabor‑ ców, a sił i wiaryw sukces dodawała obecność wspaniałego dowódcy, Józefa Piłsudskiego ( nasz drogi Wódz ). W refrenie Legiony określane są przenośnie jako ofiarny stos, straceńców los, co ma podkreślić osamotnienie walczących i ofiarę, jaką składali nieraz ze swojego życia. Druga część pieśni, czyli pięć zwykle pomijanych zwrotek, mówi o dumnej postawie żoł- nierzy w późniejszych czasach, gdy okazało się już, że ich wiara w możliwość odzyskania wolności była słuszna, a wytrwałość i poświęcenie przyniosły oczekiwany skutek. W tamtych czasach Legiony były gorąco witane w każdym polskimmieście – jednak mówiący w utworze żołnierze twierdzą jasno, że nie zależy im na owych dowodach wdzięczności i nie potrzebują żadnej pomocy, w tym także materialnej ( nie chcemy dziś od was uznania (…) skończyły się dni kołatania / do waszych serc, do waszych kies ). Deklarują, że obecnie celem ich działania jest tworzenie Polski – przodków mitu , i nie ukrywają krytyki wobec tych Polaków, którzy są w tej pracy nie dość pilni . Uważają, że ich rolą jest krzewienie wśród społeczeństwa szlachetnych patriotycznych wzorców, i pragną takiemu działaniu poświęcić resztę swojego życia.