Leksykon lektur i wierszy - szkoła podstawowa - klasy 4-6

Baśnie 38 Charles Perrault Gdy stary młynarz zmarł, dwaj starsi syno- wie szybko podzielili majątek między siebie. Jeden wziął młyn, łąkę i pole, a drugi skrzy- nie ze złotem i drogocennymi futrami. Naj- młodszemu, Jaśkowi, zostawili starego ko- ta. Był to jednak kot niezwykły, o czym nie wiedzieli. Zwierzę przemówiło do chłopca ludzkim głosem. Kazało Jaśkowi kupić na jar- marku torbę myśliwską i buty z podkówkami. Kot włożył buty i ruszyli raźno przed siebie. Zatrzymali się nad jeziorem. Jasiek miał się wykąpać, a kot poszedł na polowanie. Nało- wił pełną torbę przepiórek i wyszedł na dro- gę, by zatrzymać złotą karetę, w której jechał król ze swoją córką. Kot lamentował nad nie- szczęściem, które rzekomo spotkało jego pa- na. Opowiadał o zbójcach‑okrutnikach, któ- rzy obdarli księcia Jana z szat i wrzucili go do jeziora (sprytny kot ukrył wcześniej ubra- nie Jaśka w pobliskich krzakach). Król ulito- wał się i dał Jaśkowi nowe szaty. Zaprosił go też do karocy. Kot wskazał wysoki zamek sto- jący na górze jako ich siedzibę. Karoca ruszy- ła wolno, a sprytne kocisko pobiegło szybko naprzód. Spotkał po drodze żniwiarzy pra- cujących w polu. Byli zaskoczeni widokiem kota w butach z podkówkami. Nakazał im, by powiedzieli przejeżdżającemu królowi, iż pola te należą do księcia Jana. Popędził dalej do zamku. Mieszkał w nim czarnoksiężnik. Kot podstępnie namówił go, by zamienił się w myszkę, aby udowodnić swą moc czarodziejską. Gdy tak się stało – po- łknął mysz. Wkrótce nadjechała karoca. Kot powitał króla i jego córkę oraz zdumionego Jaśka, oświadczając, że zamek ten należy do księcia Jana. Zachwycony król zapytał chłopca, czy chciałby ożenić się z jego córką. Młodym ten pomysł bardzo się spodobał, bo zakochali się w sobie od pierwszego wejrzenia. Kot zamieszkał na królewskim zamku i opiekował się wnukami władcy, opowiadając im bajki. Problematyka Jak w każdej baśni, jest tu ukryty morał, będący wskazówką postępowania dla czytelnika: uczciwość zostaje nagrodzona . Jasiek to bohater pozytywny tej baśni – nie chce zdobywać nieuczciwie ręki królewny ani królestwa, dlatego wyjawia prawdę. Pokrzywdzony przez bra- ci nie okazuje złości, pokornie przyjmuje to, co dał mu los. Brzydzi się kłamstwem , chce postępować uczciwie. Zamek czarnoksiężnika staje się jego własnością, a on sam zostaje dobrym, sprawiedliwym władcą kochanym przez poddanych. Ciekawą postacią jest Kot, który opiera swoją strategię działania na kłamstwie . Jed- nak z tych kłamstw nie wynika nic złego, nikomu nie dzieje się krzywda, prowadzą one do szczęśliwego finału. Ginie tylko zły czarnoksiężnik , który zasłużył na swój los, a jego dawni poddani stają się poddanymi Jaśka, czyli ich los zmienia się na lepsze. Kot uważa, że jeśli ma się dobre zamiary, to czasem można kłamać, aby je zrealizować. ▲ Maxfield Parrish, Kot w bu- tach , 1913